Hợp tác Mỹ-Trung Quốc: 'Hộp Pandora' và 'chìa khóa' cho hòa bình thế giới

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Trong một bài viết gần đây trên trang East Asia Forum, Jia Qingguo, Giáo sư Trường Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Bắc Kinh đã phân tích về tầm quan trọng của mối quan hệ Mỹ-Trung Quốc đối với hòa bình thế giới.
Hợp tác Mỹ-Trung: Chìa khóa cho hòa bình thế giới
Hợp tác Mỹ-Trung Quốc là hướng đi quan trọng để duy trì trật tự quốc tế. (Nguồn: China Daily)

Sự tuyệt vọng hay hy vọng?

Căng thẳng liên tục trong quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ đã mở chiếc "hộp Pandora” trên chính trường thế giới. "Hộp Pandora", theo thần thoại Hy Lạp, chứa chiến tranh, sự tuyệt vọng và cả hy vọng.

Các nỗ lực quốc tế nhằm thúc đẩy một trật tự kinh tế quốc tế tự do và cởi mở hơn đã bị đình trệ và hợp tác để chống lại đại dịch Covid-19 gặp nhiều khó khăn. Nỗ lực không phổ biến vũ khí hạt nhân cũng đã bị phá hoại với sự khởi đầu là sự sụp đổ một phần của thỏa thuận hạt nhân Iran. Triều Tiên nối lại các vụ thử tên lửa. Nhật Bản, Hàn Quốc cũng đang muốn sở hữu vũ khí hạt nhân. Nga vừa mới phát động một chiến dịch quân sự đặc biệt nhằm vào Ukraine. Ngay cả trong vấn đề biến đổi khí hậu, sự hợp tác Mỹ-Trung Quốc cũng còn nhiều hạn chế.

Những thách thức nêu trên mới chỉ là khởi đầu, những điều tồi tệ hơn vẫn chưa đến.

Bảy năm trước, khi thế giới kỷ niệm 70 năm chiến thắng của cuộc chiến chống phát xít, không nhiều người nhận ra rằng trật tự thế giới hậu Thế chiến II không chỉ là tự do, mà quan trọng hơn là thực tế và thực dụng. Tính thực tế và thực dụng thể hiện ở việc nếu thế giới muốn hòa bình, các quốc gia cần thừa nhận và tôn trọng lợi ích cốt lõi của nhau, đặc biệt là lợi ích của các cường quốc.

Hiến chương Liên hợp quốc quy định nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia và phản đối sự can thiệp công việc nội bộ của một quốc gia có chủ quyền.

Hiến chương cũng trao những đặc quyền đặc biệt cho các cường quốc, chẳng hạn như thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và quyền phủ quyết. Điều đó có lẽ là bởi, những người sáng lập nhận định cách duy nhất để giữ hòa bình giữa các cường quốc là trao cho họ “cổ phần” trong trật tự quốc tế hiện có và cho phép các quốc gia có tư tưởng khác nhau làm việc cùng nhau về các vấn đề cùng quan tâm.

Cũng chính nhờ quan niệm này mà trước thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, mặc dù Mỹ-Trung Quốc có nhiều xung đột lợi ích, thậm chí là đối đầu trong nhiều vấn đề nhưng Bắc Kinh và Washington vẫn cố gắng đảm bảo rằng sự khác biệt về ý thức hệ không ảnh hưởng đến mối quan hệ và cố gắng không thách thức lợi ích quốc gia cốt lõi của nhau.

Sự hiểu biết chung này góp phần giúp mối quan hệ giữa hai nước ngày càng được cải thiện và tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác trong nhiều vấn đề quốc tế.

Tin liên quan
Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương: Hợp tác là có lợi, đối đầu là đều thua Đại sứ Trung Quốc tại Mỹ Tần Cương: Hợp tác là có lợi, đối đầu là đều thua

Khi Trung Quốc vươn lên phát triển, xu hướng hợp tác như vậy ngày càng trở nên quan trọng và có lợi cho hai nước cũng như thế giới.

Hợp tác giữa Trung Quốc và Mỹ có ý nghĩa quan trọng đối với những nỗ lực của thế giới trong việc chống khủng bố, gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và ký kết Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Không có lựa chọn thay thế tốt hơn

Nhưng sau khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng thống, Mỹ dường như đã thay đổi chính sách này. Washington bắt đầu các cuộc chiến thương mại thách thức Bắc Kinh. Mỹ cũng đi đầu trong các chính sách nhằm đối trọng với Trung Quốc.

Việc Tổng thống Joe Biden lên nắm quyền không làm thay đổi nhiều chính sách của người tiền nhiệm đối với Trung Quốc. Ông Biden đã kế thừa phần lớn cách tiếp cận của ông Trump đối với Bắc Kinh.

Vốn là hai nước lớn, xu hướng phát triển của cặp quan hệ Mỹ-Trung Quốc sẽ tạo ra những hệ quả đáng kể. Chừng nào Washington-Bắc Kinh vẫn còn đối đầu và thù địch với nhau, trật tự quốc tế sẽ thiếu đi sự giám sát và các quốc gia như Nga và Triều Tiên sẽ nhìn thấy cơ hội để theo đuổi lợi ích của họ. Nhiều quốc gia không hài lòng với trật tự quốc tế hiện có, có thể sẽ tuân theo.

Trung Quốc và Mỹ cần ổn định và cải thiện quan hệ của họ dựa trên lợi ích chung thay vì cạnh tranh và đối đầu với nhau do xung đột lợi ích và giá trị hoặc do nguyên nhân ý thức hệ. Bắc Kinh và Washington phải làm việc cùng nhau để duy trì trật tự quốc tế trên cơ sở này. Các quốc gia khác cần khuyến khích Trung Quốc và Mỹ rằng họ làm như vậy là vì lợi ích của chính họ.

Trong hoàn cảnh hiện tại, sự hợp tác như vậy giữa Mỹ và Trung Quốc có vẻ viển vông. Nhưng nếu Trung Quốc và Mỹ muốn bảo vệ lợi ích của họ và nếu thế giới muốn bảo vệ trật tự quốc tế thì không có lựa chọn thay thế nào tốt hơn.

Để điều này xảy ra, các nhà lãnh đạo thế giới cần thể hiện tầm nhìn xa, ý chí chính trị và cả sự can đảm nếu mong muốn để lại một di sản lịch sử tích cực. Họ có thể bắt đầu bằng việc tìm cách chấm dứt cuộc khủng hoảng Ukraine hiện nay, trước khi quá muộn.

Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc

Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc

Năm 1972, trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Richard Nixon tới Trung Quốc, Chủ tịch Mao Trạch Đông hứa tặng cho Mỹ hai chú ...

Căng thẳng Mỹ-Trung Quốc: Khi tranh cãi và trả đũa vào ngõ cụt, các nước sẽ chọn hướng đi nào?

Căng thẳng Mỹ-Trung Quốc: Khi tranh cãi và trả đũa vào ngõ cụt, các nước sẽ chọn hướng đi nào?

Từ thực tế căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc, các chuyên gia cho rằng, việc một quốc gia cố gắng áp đặt ý chí kinh ...

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Việt Nam yêu cầu Đài Loan huỷ bỏ hoạt động trái phép ở Ba Bình

Việt Nam yêu cầu Đài Loan huỷ bỏ hoạt động trái phép ở Ba Bình

Baoquocte.vn. Phát biểu của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng về việc Đài Loan (Trung Quốc) tập trận ở Ba Bình.
Ngoại trưởng Anh, Pháp đánh giá các mối đe dọa từ Nga, Trung Quốc, khẳng định phối hợp chặt chẽ về an ninh

Ngoại trưởng Anh, Pháp đánh giá các mối đe dọa từ Nga, Trung Quốc, khẳng định phối hợp chặt chẽ về an ninh

Baoquocte.vn. Anh và Pháp đều tỏ ra quan ngại trước những mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc, đồng thời bày tỏ quyết tâm hỗ trợ Ukraine.
Giá 'vàng đen' tăng vọt, nguồn cung bế tắc, Mỹ, Hàn Quốc tìm cách áp giá trần với dầu khí Nga

Giá 'vàng đen' tăng vọt, nguồn cung bế tắc, Mỹ, Hàn Quốc tìm cách áp giá trần với dầu khí Nga

Baoquocte.vn. Giá dầu khí thế giới tăng vọt, nguồn cung bế tắc, Mỹ, Hàn Quốc tìm cách áp giá trần với dầu khí Nga.
Quang Hải 'ghi điểm' đầu tiên trong buổi tập của Pau FC

Quang Hải 'ghi điểm' đầu tiên trong buổi tập của Pau FC

Baoquocte.vn. Tiền vệ Nguyễn Quang Hải thực hiện đường chuyền cho đồng đội ghi bàn ở màn chia đội thi đấu đối kháng trong buổi tập ở Pau FC ngày 1/7.
Ukraine là nước nhập khẩu vũ khí lớn thứ hai của Đức, nhận gói khí tài 584 triệu USD trong 6 tháng đầu năm

Ukraine là nước nhập khẩu vũ khí lớn thứ hai của Đức, nhận gói khí tài 584 triệu USD trong 6 tháng đầu năm

Baoquocte.vn. Bộ Kinh tế liên bang Đức ngày 1/7 cho biết Ukraine đã trở thành nhà nhập khẩu vũ khí lớn thứ hai của Đức.
Việt Nam tham dự triển lãm quốc tế công nghiệp an ninh quốc phòng 2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ

Việt Nam tham dự triển lãm quốc tế công nghiệp an ninh quốc phòng 2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ

Baoquocte.vn. Sự có mặt của hai đoàn Việt Nam tham dự SEDEC 2022 tại Thổ Nhĩ Kỳ là những bước khởi động quan trọng, thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Thổ Nhĩ ...
Triều Tiên phản bác lời kêu gọi của G7: Quyết không chùn bước

Triều Tiên phản bác lời kêu gọi của G7: Quyết không chùn bước

Baoquocte.vn. Triều Tiên cho biết nước này sẽ thực hiện việc tăng cường khả năng quân sự như biện pháp 'tự vệ'.
Đại sứ Ukraine tại Berlin lại có phát biểu 'dậy sóng', Bộ Ngoại giao nói không phản ánh quan điểm của Kiev

Đại sứ Ukraine tại Berlin lại có phát biểu 'dậy sóng', Bộ Ngoại giao nói không phản ánh quan điểm của Kiev

Baoquocte.vn. Vị Đại sứ bộc trực của Ukraine tại Đức Andriy Melnyk đang phải đối mặt với những chỉ trích...
XSLA 2/7, kết quả xổ số Long An hôm nay 2/7/2022 - KQXSLA thứ 7

XSLA 2/7, kết quả xổ số Long An hôm nay 2/7/2022 - KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 2/7. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 2/7/2022. ket qua xo so Long An. KQXSLA
XSHG 2/7, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 2/7/2022. KQXSHG thứ 7

XSHG 2/7, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 2/7/2022. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 2/7. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 2/7/2022. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
Ngoại trưởng Anh, Pháp đánh giá các mối đe dọa từ Nga, Trung Quốc, khẳng định phối hợp chặt chẽ về an ninh

Ngoại trưởng Anh, Pháp đánh giá các mối đe dọa từ Nga, Trung Quốc, khẳng định phối hợp chặt chẽ về an ninh

Baoquocte.vn. Anh và Pháp đều tỏ ra quan ngại trước những mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc, đồng thời bày tỏ quyết tâm hỗ trợ Ukraine.
Ukraine là nước nhập khẩu vũ khí lớn thứ hai của Đức, nhận gói khí tài 584 triệu USD trong 6 tháng đầu năm

Ukraine là nước nhập khẩu vũ khí lớn thứ hai của Đức, nhận gói khí tài 584 triệu USD trong 6 tháng đầu năm

Baoquocte.vn. Bộ Kinh tế liên bang Đức ngày 1/7 cho biết Ukraine đã trở thành nhà nhập khẩu vũ khí lớn thứ hai của Đức.
Triều Tiên phản bác lời kêu gọi của G7: Quyết không chùn bước

Triều Tiên phản bác lời kêu gọi của G7: Quyết không chùn bước

Baoquocte.vn. Triều Tiên cho biết nước này sẽ thực hiện việc tăng cường khả năng quân sự như biện pháp 'tự vệ'.
Đại sứ Ukraine tại Berlin lại có phát biểu 'dậy sóng', Bộ Ngoại giao nói không phản ánh quan điểm của Kiev

Đại sứ Ukraine tại Berlin lại có phát biểu 'dậy sóng', Bộ Ngoại giao nói không phản ánh quan điểm của Kiev

Baoquocte.vn. Vị Đại sứ bộc trực của Ukraine tại Đức Andriy Melnyk đang phải đối mặt với những chỉ trích...
Vì xung đột Nga-Ukraine, đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, Mỹ có nguy cơ rơi vào căng thẳng mới?

Vì xung đột Nga-Ukraine, đồng minh Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, Mỹ có nguy cơ rơi vào căng thẳng mới?

Baoquocte.vn. Giữa bối cảnh xung đột Nga-Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ đã cắt quyền truy cập các đài truyền hình công của Đức và Mỹ.
Áp thuế cao đối với 570 mặt hàng, Mỹ muốn dùng tiền của Nga để hỗ trợ Ukraine

Áp thuế cao đối với 570 mặt hàng, Mỹ muốn dùng tiền của Nga để hỗ trợ Ukraine

Baoquocte.vn. Mỹ đã làm rõ danh mục hàng hóa Nga bị áp thuế bổ sung. Washington cũng dùng chính tiền thuế này để hỗ trợ cho Ukraine.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Phiên bản di động