Hội vật cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc

Hoàng Trung Hiếu
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chiều 12/5, tại xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, đại diện Cục Di sản Văn hóa-Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã trao chứng nhận Lễ hội vật cầu nước làng Vân là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội vật cầu nước làng Vân (xã Vân Hà, huyện Việt Yên, Bắc Giang) được tổ chức vào các ngày 12,13 và 14 tháng Tư âm lịch. Lễ hội là nét tín ngưỡng thờ Thần Mặt Trời của người dân làm nông nghiệp từ thời cổ xưa, mang tính lịch sử, độc đáo, vui vẻ, kịch tính và "độc nhất vô nhị".

Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Với giá trị "độc bản", lễ hội vật cầu nước làng Vân vừa được Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. (Ảnh: Trung Hiếu)

Lễ hội vật cầu nước làng Vân được tổ chức trong 3 ngày liên tiếp (từ ngày 12 đến 15/5). Theo các cụ già trong làng, đây là một trong những giá trị văn hóa tâm linh mang đặc trưng của nền văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu mong một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Trước khi các trận cầu nước được diễn ra, nhà đền tổ chức lễ xin Ngài chuyển đồ tế rước từ đền thờ Thánh Tam Giang (xóm 4, thôn Yên Viên, xã Vân Hà, Việt Yên, Bắc Giang) lên đền Trung. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Sau đó làm lễ xin rước sắc phong của Vua ban cho đức Thánh và dân làng về lại đền thờ Thánh Tam Giang để chính thức khai hội. (Ảnh: Trung Hiếu)
Ông Đỗ Viết Thành, chủ lễ đền Vân Hà cho biết: “Lễ xin rước sắc phong của Vua là một phần không thể thiếu của Lễ hội vật cầu nước làng Vân, qua đó thể hiện sự trân trọng và lòng biết ơn của nhân dân”.
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Tương truyền rằng, khi xưa có bốn anh em Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy đi theo Triệu Quang Phục đánh đuổi giặc Lương. Khi họ đánh thắng quân Lương trở về đầm Dạ Trạch thì bị bọn quỷ đen ở đầm ra quấy phá. Bọn quỷ ra điều kiện nếu chúng thắng, chúng phải được thưởng còn nếu thua, chúng sẽ quy phục theo hầu nhà thánh. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Trận chiến nổ ra quyết liệt giữa quân nhà thánh và bọn quỷ. Cuối cùng bọn quỷ đen thua trận, chịu quy phục Đức thánh Tam Giang (danh hiệu chung chỉ bốn anh em Trương Hống, Trương Hát, Trương Lừng, Trương Lẫy). Từ đó, tại đền chính của làng Vân, nơi thờ Đức thánh Tam Giang, người dân tổ chức lễ vật cầu nước nhằm ca ngợi công lao đánh giặc, thu phục quỷ đen của Đức thánh Tam Giang. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Màn trống hội tại Lễ công bố Quyết định công nhận Lễ hội vật cầu nước làng Vân là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. (Ảnh: Trung Hiếu)

Lễ hội vật cầu nước được tổ chức trên sân chính của đền thờ Thánh Tam Giang, có diện tích khoảng 200m2, mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu sân có hai hố để đẩy cầu xuống.

Lễ hội là nét đặc trưng của văn hóa lúa nước, thể hiện niềm khao khát của cư dân nông nghiệp cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Lễ hội “độc nhất vô nhị” này thu hút rất đông du khách.

Các thanh niên khỏe mạnh tham gia hội vật cầu được gọi là "quan cầu". Họ được chia làm hai giáp (mỗi giáp tám người), gọi là giáp trên và giáp dưới. Trước khi ra sân đấu, các "quan cầu" phải vào đền Thánh làm lễ, họ được uống bát rượu trắng và ăn dưa hấu, theo phong tục cổ truyền.

Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Các "quan cầu" làm nghi lễ bái lạy về đền Thánh trước khi thi đấu. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Sau đó, các thành viên của hai giáp lần lượt lên đấu vật với nhau theo từng đôi, trước khi quả cầu được đưa ra sân đấu. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Các đấu thủ của hai giáp tranh cướp rất quyết liệt quả cầu lớn được làm bằng gỗ mít trên mặt sân bùn nhão. Mỗi lần đẩy được cầu xuống hố là kết thúc một hiệp. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Theo thông lệ xưa, hội vật cầu nước làng Vân được tổ chức thường xuyên theo điều lệ và quy ước của làng. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp giai đoạn 1945-1954, lễ hội vật cầu nước ít được tổ chức. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Tranh đấu rất quyết liệt trong tiếng reo hò cổ vũ của đông đảo khán giả. (Ảnh: Trung Hiếu)
Hội vật Cầu nước làng Vân - lễ hội ‘độc nhất vô nhị’ miền Kinh Bắc
Phải rất vất vả mới đưa được quả cầu xuống hố do sự ngăn cản quyết liệt của "đội bạn". (Ảnh: Trung Hiếu)

Năm 2002, được Nhà nước hỗ trợ kinh phí tổ chức, lễ hội đã được khôi phục.

Hương ước của làng hiện nay quy định, 4 năm sẽ tổ chức lễ hội vật cầu nước một lần. Nhưng sắp tới làng sẽ tổ chức lễ hội này 2 năm một lần, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân địa phương và đông đảo du khách.

Liên hoan nghệ thuật múa Rồng bên hồ Hoàn Kiếm

Liên hoan nghệ thuật múa Rồng bên hồ Hoàn Kiếm

TGVN. Sáng ngày 3/10, nhân kỷ niệm 1010 năm Thăng Long - Hà Nội và chào mừng Đại hội Đảng bộ các cấp, Sở Văn ...

Những hình ảnh nên thơ về làng nghề truyền thống Quảng Phú Cầu

Những hình ảnh nên thơ về làng nghề truyền thống Quảng Phú Cầu

TGVN. Làng nghề truyền thống Quảng Phú Cầu đã hình thành hơn 100 năm nay, là làng nghề truyền thống làm chân hương (tăm hương) ...

Đọc thêm

Du lịch Majorca, trải nghiệm cuộc sống 'không ngủ' trong âm nhạc và tiệc tùng

Du lịch Majorca, trải nghiệm cuộc sống 'không ngủ' trong âm nhạc và tiệc tùng

Baoquocte.vn. Majorca được mệnh danh là thiên đường tiệc tùng, nơi có cuộc sống về đêm vô cùng sôi động, thu hút giới nghệ sĩ, ngôi sao khắp thế giới.
Phần Lan tính địa điểm đặt căn cứ NATO, Nga cảnh báo 'nóng' việc mở rộng liên minh quân sự

Phần Lan tính địa điểm đặt căn cứ NATO, Nga cảnh báo 'nóng' việc mở rộng liên minh quân sự

Baoquocte.vn. Phần Lan có tính toán muốn đặt căn cứ của NATO ở Nam Karelia - một vùng thuộc Phần Lan và có biên giới với Nga.
Tổng thống Alexander Lukashenko: Belarus có quân đội đủ sức đáp trả bất kỳ kẻ xâm lược nào

Tổng thống Alexander Lukashenko: Belarus có quân đội đủ sức đáp trả bất kỳ kẻ xâm lược nào

Baoquocte.vn. Người dân Belarus xây dựng thành công quốc gia có chủ quyền của mình với sức mạnh nằm ở sự đoàn kết và tinh thần yêu nước.
Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 3/7 - SXMN 3/7/2022 - kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7

Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 3/7 - SXMN 3/7/2022 - kết quả xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7

Baoquocte.vn. XSMN 3/7. xổ số hôm nay 3/7. kết quả xổ số miền Nam XSMN Chủ Nhật ngày 3/7/2022. xổ số hôm nay ngày 3 tháng 7. SXMN 3/7. xo so ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 4/7/2022: Bọ Cạp sớm bị người khác dắt mũi

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 4/7/2022: Bọ Cạp sớm bị người khác dắt mũi

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 4/7/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Baoquocte.vn. Số liệu cập nhật đến ngày 2/7 của Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho thấy, Hà Nội hiện có 81 bệnh nhân mắc Covid-19 đang điều ...
Đối ngoại trong tuần: Chủ tịch Quốc hội thăm châu Âu; củng cố quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Australia

Đối ngoại trong tuần: Chủ tịch Quốc hội thăm châu Âu; củng cố quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Australia

Baoquocte.vn. Báo TG&VN điểm lại một số hoạt động nổi bật của đối ngoại Việt Nam trong tuần từ ngày 27/6-3/7.
Trà Vinh phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa đồng bào Khmer

Trà Vinh phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa đồng bào Khmer

Baoquocte.vn. Phát huy những lợi thế về văn hóa Khmer, tỉnh Trà Vinh đã khai thác để mời gọi du khách đến trải nghiệm và khám phá.
Cập nhật chuyển nhượng cầu thủ: MU 'nổ' hợp đồng đầu tiên, Mbpape 'lật kèo' Real Madrid, Barca làm mọi thứ để giữ De Jong

Cập nhật chuyển nhượng cầu thủ: MU 'nổ' hợp đồng đầu tiên, Mbpape 'lật kèo' Real Madrid, Barca làm mọi thứ để giữ De Jong

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới & Việt Nam.
Khởi động tập trận RIMPAC 2022

Khởi động tập trận RIMPAC 2022

Baoquocte.vn. Tập trận Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) 2022 được xem là cuộc tập trận hải quân lớn nhất thế giới.
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Ngẫm về 2% GDP chi tiêu cho quốc phòng của NATO

Ngẫm về 2% GDP chi tiêu cho quốc phòng của NATO

Baoquocte.vn. Đến hẹn lại lên, khi Hội nghị thượng đỉnh NATO sắp diễn ra, cuộc tranh luận về việc các đồng minh có chi tiêu quá ít cho quốc phòng lại được nhắc đến.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Thế giới nửa năm với những biến động, bất ngờ

Baoquocte.vn. Năm 2022 mở đầu với những hy vọng tràn trề về một thế giới ổn định, kinh tế toàn cầu tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng sau đại dịch Covid-19. Nhưng...
OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

OPEC+ và chiến thuật nhỏ giọt

Baoquocte.vn. Bất chấp sức ép từ Mỹ và các nước phương Tây, OPEC+ chỉ quyết định tăng sản lượng khai thác thêm 648 nghìn thùng/ngày trong tháng Bảy và tháng Tám tới.
Liên minh châu Âu: Đồng minh không đồng lòng

Liên minh châu Âu: Đồng minh không đồng lòng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh bất thường của Liên minh châu Âu (EU) đã kết thúc với một quyết định bất thường.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã mạnh dạn đưa ra đề xuất diễn tập quân sự 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn.
'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Tổng thống Indonesia tới Nga và Ukraine đã cho thấy một Chủ tịch G20 đầy trách nhiệm với sứ mệnh gửi gắm thông điệp hòa bình.
Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh vừa qua đã chứng minh sức mạnh của NATO và quyết tâm của phương Tây trước Nga trong cuộc xung đột leo thang tại Ukraine.
Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, nhiều chính sách mới của Australia đi vào hiệu lực như tăng lương tối thiểu, thay đổi lương hưu, giảm thuế, tăng tiền điện,...
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Phiên bản di động