Hoa Thủy Tiên vàng

Hữu Ngọc
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mỗi lần Xuân đưa Tết đến, bát Thủy Tiên trên bàn thờ tổ tiên lại khiến tôi hồ hởi nghĩ tới bài thơ tiếng Anh Hoa Thủy Tiên vàng (the Daffodils), học cách đây 80 năm ở Trường Bưởi - Hà Nội với thầy Lohéné vào thời Pháp thuộc (năm nay tôi đã tròn 103 tuổi).
Hoa Thủy Tiên vàng
Hoa Thủy Tiên vàng.

Năm 1936, tại Trường Bưởi không dạy chương trình Tú tài Bản xứ nữa, mà thay bằng chương trình Tú tài Tây như ở bên Pháp. Về phần ngoại ngữ thì dạy tiếng Anh thay chữ Nho.

Tôi được học tiếng Anh và có dịp gặp the Daffodils, tác giả là nhà thơ Anh William Wordsworth (1770-1850).

Wordsworth được coi như đứng đầu một nhóm nhà thơ mệnh danh là LAKIST (thi sĩ của hồ), vì họ ca ngợi cái đẹp của thiên nhiên, dĩ vãng cổ xưa, mang ít nhiều màu sắc thần bí, rung cảm, đặc biệt là núi rừng và hồ ở Lake District (Quận hồ) miền Bắc nước Anh, quê hương đẹp hoang dã của ông.

Bài Hoa Thủy Tiên vàng có bốn khổ, mỗi khổ sáu câu. Sau đây, xin trích dịch một số câu của bài thơ ấy:

Tôi lãng du một mình như áng mây

Bồng bềnh trên cao, qua núi đồi và thung lũng

Bỗng tôi thấy cả một đám đông

Hoa Thủy Tiên vàng óng

Bên hồ, dưới những lùm cây

Rung rinh và nhảy múa trong làn gió nhẹ.

----------------------

Nhiều khi tôi nằm trên giường

Trong tâm trạng lâng lâng hay ưu tư

Hoa lóe lên trong con mắt tâm hồn

Niềm hạnh phúc của sự cô đơn

Thế là lòng tôi tràn ngập niềm vui

Và nhảy múa cùng Thủy Tiên vàng.

Tôi không ngờ, Hoa Thủy Tiên vàng đã ảnh hưởng sâu sắc đến một số hoạt động văn hóa của mình.

Những năm đi dạy tiếng Anh, bao giờ tôi cũng dạy bài của Wordsworth, nhất là khi đi cắm trại với học sinh. Trong tập sách tiếng Anh về văn hóa Việt Nam của tôi (Wandering through Vietnamese Culture) được xuất bản nhiều lần, tôi đã lấy đoạn đầu bài thơ này thay cho Lời bạt.

Có ba sự kiện khiến tôi nhớ đến Hoa Thủy Tiên vàng:

Sự kiện thứ nhất là, Cách mạng tháng Tám xảy ra khi tôi 27 tuổi, đang dạy học ở Huế và được gặp anh Huy Cận (là nhà thơ) khi anh cùng đoàn đại diện Chính phủ Lâm thời vào Huế dự lễ thoái vị của Bảo Đại, anh gợi ý tôi nên ra Hà Nội ngay để phục vụ cách mạng, ngoài ấy đang thiếu người biết tiếng Anh. Thế là tôi, với giấy “công vụ cách mạng” của anh Huy Cận ký, ra quốc lộ 1 đón xe và lên được chiếc xe của một thương nhân Hoa kiều Chợ Lớn để về Hà Nội.

Năm 1946, Chính phủ Cách mạng mở cuộc thi tuyển “giáo sư” dạy tiếng Anh, vì suốt mãi đến hết thời là thuộc địa, Pháp mới cho dạy tiếng Anh ở một số trường lớn (cấp 3). Kỳ thi vấn đáp ở Hà Nội có bốn chục thí sinh đã có bằng Tú tài và cả Cử nhân. Tôi dự thi và tình cờ rút thăm đúng bài thơ tiếng Anh Hoa Thủy Tiên vàng và rồi may lại đứng đầu trong số bốn thí sinh đỗ. Còn nhớ, giám khảo là ông Phạm Duy Khiêm, lúc đó chưa vào Nam theo chính phủ Ngô Đình Diệm (sau làm đại sứ của Ngô Đình Diệm tại Mỹ).

Sự kiện thứ hai là, mấy năm đầu cuộc Kháng chiến chống Pháp, tại chiến khu 3 (đồng bằng Bắc Bộ), ta và địch ở thế trận “cài răng lược”. Với một chiếc xe cà tàng, tôi thường xuyên đạp qua lại giữa vùng Nam Định và Ninh Bình (Yên Mô) để vừa dạy học, vừa làm chủ bút tờ báo địch vận tiếng Pháp L’étincelle (Tia sáng) để bí mật tung vào những nơi quân Pháp chiếm đóng. Trên đường đạp xe, tôi thường lẩm bẩm đọc bài Hoa Thủy Tiên vàng cho đỡ mệt. Có lần, một sáng sớm qua đò lên bờ (không nhớ rõ có phải là ở huyện Giao Thủy không?) thì chạm trán một toán quân Pháp vừa đổ bộ, may mà đạp xe chạy thoát. Quên sao được bài thơ những khi đạp xe dọc ven hồ phủ đầy hoa sen hay bèo Nhật Bản.

Sự kiện thứ ba là, nhân dịp đi nghiên cứu văn hóa ở Mỹ, tôi đến thăm gia đình anh bạn Dan Duffy tại Massachusetts, mẹ anh là một phụ nữ duyên dáng, hay tiếp các đoàn khách đến du lịch Mỹ. Tôi ngạc nhiên thấy ở phòng khách có treo một bức tranh lụa vẽ phong cảnh và bài Hoa Thủy Tiên vàng chép tay do một nhóm sinh viên Nhật tặng bà. Khi về, bà mẹ tặng tôi một tuyển tập thơ trẻ em, trong đó có bài Hoa Thủy Tiên vàng. Đến nay, mỗi khi Tết đến, tôi lại lẩm bẩm bài thơ, nhớ lại những thời xa xưa ấy.

Biết bao kỷ niệm thân thương mà Hoa Thủy Tiên vàng đã mang lại cho tôi. Quả là thơ có sức mạnh rung cảm khiến cho các dân tộc gần nhau.

Lan tỏa văn hóa Việt Nam

Lan tỏa văn hóa Việt Nam

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam, ngoại giao văn hóa là một trụ cột ...

Năm 2021 - Năm không bình thường

Năm 2021 - Năm không bình thường

Tân Sửu qua đi như một trong những năm rất không bình thường về nhiều mặt.

Bài viết cùng chủ đề

Tết Nguyên đán 2022

Xem nhiều

Đọc thêm

Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Pháp

Điện mừng Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Pháp

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gửi điện chúc mừng nhân dịp Bà Yaël Braun-Pivet được bầu làm Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Pháp nhiệm kỳ 2022-2027.
XSMB 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 30/6/2022. dự đoán XSMB

XSMB 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 30/6/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 30/6. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay 30/6. xổ số miền Bắc thứ 5. xo so mien bac. SXMB ...
Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng hội đàm trực tuyến với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ấn Độ Marxist

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng hội đàm trực tuyến với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ấn Độ Marxist

Baoquocte.vn. Thường trực Ban Bí thư khẳng định, Đảng Cộng sản Việt Nam coi trọng quan hệ truyền thống hữu nghị với các đảng cộng sản, cánh tả trong đó có ...
Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Phát hiện mới giúp điều trị tổn thương não ở trẻ sơ sinh

Baoquocte.vn. Phát hiện mới được đánh giá là đặt nền móng cho việc phát triển một phương pháp điều trị hiệu quả tổn thương não ở trẻ sơ sinh.
Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Quảng Trị: Bắt đối tượng lên vùng biên vận chuyển trái phép 618 viên ma túy

Baoquocte.vn. Ngày 28/6, các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Trị đã phát hiện, bắt quả tang 2 đối tượng có hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy.
Wimbledon 2022: Khoảnh khắc vui vẻ và âu lo của các ngôi sao quần vợt

Wimbledon 2022: Khoảnh khắc vui vẻ và âu lo của các ngôi sao quần vợt

Baoquocte.vn. Giải quần vợt Wimbledon 2022 đã chính thức bắt đầu với sự cạnh tranh khốc liệt giữa các tay vợt nổi tiếng thế giới.
XSMN 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 30/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 5 ngày 30/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 30/6. xổ số hôm nay 30/6/2022. trực tiếp xổ số miền Nam 30/6/2022. kết quả xổ số hôm nay ngày 30 tháng 6. xổ số miền Nam thứ 5. ...
Covid-19 ngày 29/6: Gần 9.400 ca khỏi bệnh, 777 F0 mới và tăng lên 49 bệnh nhân nặng

Covid-19 ngày 29/6: Gần 9.400 ca khỏi bệnh, 777 F0 mới và tăng lên 49 bệnh nhân nặng

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 29/6 của Bộ Y tế cho biết có 777 ca mắc Covid-19 mới; gần 9.400 bệnh nhân khỏi và không có F0 tử ...
Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc tiếp Đại sứ Anh tại Việt Nam

Trưởng ban Nội chính Trung ương Phan Đình Trạc tiếp Đại sứ Anh tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Việt Nam hết sức coi trọng quan hệ với Anh cũng như vai trò của Anh trong việc tăng cường gắn kết lợi ích ở khu vực và toàn cầu.
NSND Thu Hà 'gây thương nhớ' trong bộ ảnh mới

NSND Thu Hà 'gây thương nhớ' trong bộ ảnh mới

Baoquocte.vn. Mới đây, NSND Thu Hà gây thương nhớ với bộ ảnh mới khoe trọn vẻ đẹp đằm thắm, quyến rũ...
Ngắm hoàng hôn trên lòng hồ thủy lợi lớn nhất Việt Nam

Ngắm hoàng hôn trên lòng hồ thủy lợi lớn nhất Việt Nam

Baoquocte.vn. Vào những chiều hè nắng rực, khi ánh hoàng hôn kéo về, nhiều người trẻ cùng nhau về hồ thủy lợn lớn nhất Việt Nam để đắm mình vào thiên nhiên.
Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Tôn vinh giá trị văn hóa ẩm thực Huế

Baoquocte.vn. Tối 26/6, tại đường đi bộ dọc bờ sông Hương đã khai mạc Lễ hội '100 món Ẩm thực đường phố Huế' năm 2022.
Lễ khai mạc Festival Huế 2022 -  Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Lễ khai mạc Festival Huế 2022 - Bản hòa ca văn hóa nghệ thuật

Baoquocte.vn. Tối 25/6, Lễ khai mạc Festival Huế được tổ chức trọng thể và hoành tráng tại Quảng trường Ngọ Môn, tỉnh Thừa Thiên - Huế.
Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Độc lạ hang động có hình đôi mắt khổng lồ

Baoquocte.vn. Ánh sáng rọi qua hai lỗ hổng lớn trên trần hang động, chiếu thẳng vào bên trong như hình đôi mắt khổng lồ đang dõi theo từng bước chân của mỗi người.
Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Du lịch cộng đồng: Nắm bắt xu hướng thế giới để phát huy thế mạnh của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hình thức du lịch cộng đồng ngày càng khẳng định được thế mạnh, khi trở thành chủ đề chính của Hội nghị Cấp cao Toàn cầu của UNWTO vừa qua.
Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Sáng Dubai lại nhớ chiều miền Tây

Baoquocte.vn. Dubai lại bắt đầu một ngày mới trong cái nóng hầm hập đầu Hè và sự nhộn nhịp của một điểm nút giao thông, giao thương khổng lồ của thế giới.
Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Cuốn sách kết tinh những lời dạy của Bác Hồ về rèn luyện thể thao

Baoquocte.vn. Cuốn sách song ngữ Việt-Anh mang tên 'Chủ tịch Hồ Chí Minh với thể dục thể thao' sẽ ra mắt nhân dân cả nước vào ngày 2/9 tới.
Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Thú vị cuốn sách về Hà Nội bằng ba ngôn ngữ

Baoquocte.vn. Cuốn sách ảnh Hanoi Hanoi của Minh Phạm và Paola Boncompagni vừa được phát hành, sử dụng ba ngôn ngữ: Tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Italy.
Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Kỷ niệm ngày lễ Bloomsday của Ireland tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bloomsday là lễ kỷ niệm tôn vinh những đóng góp to lớn cho nền văn học Ireland của nhà văn James Joyce được tổ chức vào ngày 16/6 hằng năm.
'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

'Nhật ký trong tù' của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thêm bản dịch tiếng Uzbek

Baoquocte.vn. Đại học tổng hợp Đông phương học Quốc gia Tashkent của Uzbekistan đã giới thiệu bản dịch sang tiếng Uzbek tập thơ 'Nhật ký trong tù của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Ra mắt bản dịch tiếng Việt tác phẩm nổi tiếng của nhà sử học Michel Foucault

Baoquocte.vn. Tác phẩm của Michel Foucault là một trong những đóng góp quan trọng trên phương diện lịch sử, xã hội học và triết học cho vấn đề nhà tù.
Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Truyện tranh 'Chuyến thám hiểm không thể bỏ qua ở Alaska' - tác phẩm hợp tác đầu tay của họa sĩ trẻ Việt Nam được chào đón tại Pháp

Baoquocte.vn. Cuốn truyện tranh 'Passage intérieur- Voyage essentiel en Alaska' do họa sĩ Mai Bách cùng tác giả kịch bản Maxime de Lisle thực hiện vừa được ra mắt tại Pháp.
Phiên bản di động