75 năm Hiệp định sơ bộ 6/3 (1946-2021)

Hiệp định sơ bộ 6/3 - Bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên (Kỳ cuối)

Đại sứ HOÀNG VĨNH THÀNH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh.
hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Hiệp định sơ bộ 6/3: Kỳ tích khởi đầu lịch sử đấu tranh ngoại giao của nước Việt Nam mới (Kỳ I)

5 nội dung chính

Hiệp định sơ bộ Việt Nam - Pháp ngày 6/3/1946 gồm 5 nội dung chính: Thứ nhất, nước Pháp công nhận nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do, có chính phủ, có nghị viện, có quân đội, có tài chính của mình, ở trong Liên bang Đông Dương và khối Liên hiệp Pháp.

Thứ hai, chính phủ Pháp cam kết sẽ thừa nhận những quyết định của cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất ba kỳ. Thứ ba, nước Việt Nam thuận để 15.000 quân Pháp vào miền Bắc Việt Nam làm nhiệm vụ thay thế quân đội Trung Hoa giải giáp quân Nhật. Số quân Pháp này sẽ phải rút hết trong thời hạn 5 năm, mỗi năm sẽ rút 1/5.

Thứ tư, hai bên đình chiến để mở một cuộc đàm phán chính thức. Trong khi đàm phán, quân hai bên ở đâu vẫn cứ đóng ở đấy.

Cuối cùng, cuộc đàm phán chính thức sẽ tiến hành tại Hà Nội, Sài Gòn hoặc Paris với nội dung: quan hệ ngoại giao của Việt Nam với nước ngoài, quy chế của Đông Dương, những quyền lợi kinh tế và văn hóa của nước Pháp ở Việt Nam. Kèm theo Hiệp định là các phụ khoản về các vấn đề quân sự.

Sau lễ ký kết Hiệp định, Sainteny nâng cốc chúc mừng Hồ Chủ tịch, ngỏ ý vui mừng vì bóng ma của một cuộc xung đột vũ trang đã bị đẩy lùi. Hồ Chủ tịch bình tĩnh trả lời: “Cảm ơn ông. Nhưng thực ra, tôi chưa vừa lòng. Ông biết đấy, tôi muốn nhiều hơn, tôi muốn nước tôi độc lập, và chắc chắn nước tôi sẽ được độc lập”.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 là bản điều ước quốc tế song phương đầu tiên mà Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết với nước ngoài. Cuối thế kỷ XIX, bằng hai Hòa ước Harmand (1883) và Patenôtre (1884) ký với triều đình nhà Nguyễn, nước Pháp đã áp đặt ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân lên toàn bộ đất nước ta, mọi quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam, kể cả quyền ngoại giao đã bị tước đoạt.

Hơn 60 năm sau, ngày 6/3/1946, trước ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập dân tộc, sức đấu tranh quật cường, anh dũng của toàn thể dân tộc ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, chính phủ Pháp đã buộc phải công nhận Việt Nam là một quốc gia tự do, phải thừa nhận chủ quyền đày đủ của ta về nội trị, những điều mà thâm tâm họ không mong muốn.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Hồ Chủ tịch và Jean Sainteny cùng các vị dự lễ ký Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 tai 38 Lý Thái Tổ, Hà Nội. (Ảnh tư liệu)

Bài học chiến lược và nghệ thuật đàm phán

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã tạo nên sự thay đổi so sánh lực lượng quan trọng giữa ta và đối phương theo hướng có lợi cho ta. Với việc ký Hiệp định sơ bộ, Hồ Chủ tịch và Chính phủ ta đã biến điều khoản thay quân trong Hiệp định song phương Trùng Khánh giữa Pháp và Tưởng Giới Thạch thành thỏa thuận ba bên, gạt nhanh và không tốn sức 180.000 quân Tưởng cùng bè lũ tay sai của chúng ra khỏi Việt Nam, tránh cho nhân dân ta phải cùng một lúc chống hai kẻ thù hung ác.

Hiệp định cũng thể hiện chủ quyền của ta với việc quy định rõ nước Pháp chỉ được đưa ra Bắc Việt Nam 15.000 quân thay thế quân Tưởng và phải rút hết trong vòng 5 năm. Vào thời điểm này ở miền Nam Việt Nam, quân Pháp có hai sư đoàn bộ binh thuộc địa số 3 và số 9 và một sư đoàn thiết giáp. Việc phải đưa sư đoàn bộ binh thuộc địa số 9 và sư đoàn thiết giáp ra Bắc Việt Nam đã tạm thời làm mỏng bớt lực lượng quân sự của Pháp ở Nam Bộ, tạo điều kiện cho quân và dân miền Nam có thêm điều kiện để củng cố, tăng cường lực lượng tiếp tục kháng chiến.

Có thể nói, căn cứ vào tương quan lực lượng giữa ta và đối phương lúc bấy giờ, Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 đã chứa đựng những điều khoản có lợi nhất mà phía Việt Nam có thể đạt được.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi
Tòa nhà 38 Lý Thái Tổ - nơi ký kết Hiệp định sơ bộ 6/3/1946. (Ảnh tư liệu)

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 mở đầu thời kỳ tạm hòa hoãn giữa ta và Pháp. Một loạt hoạt động ngoại giao quan trọng do đích thân Hồ Chủ tịch và các vị lãnh đạo Việt Nam tiến hành với chính phủ Pháp trong năm 1946 cho tới trước ngày toàn quốc kháng chiến 19/12/1946 như: cuộc gặp của Hồ Chủ tịch với Cao ủy D'Argenlieu trên Vịnh Hạ Long ngày 24/3/1946, Hội nghị trù bị tại Đà Lạt tháng 4-5/1946, Phái đoàn Quốc hội Việt Nam thăm thiện chí Pháp tháng 4-5/1946, Hội nghị Fontainebleau tháng 7 – 9/1946 và chuyến thăm lịch sử của Hồ Chủ tịch tới Pháp từ đầu tháng 6 tới giữa tháng 9/1946 với việc ký kết Tạm ước 14/9/1946…

Các hoạt động ngoại giao nói trên đã khẳng định và nêu bật lập trường chính nghĩa, thiện chí mong muốn hòa bình, hữu nghị của Chính phủ và nhân dân ta, đồng thời vạch trần dã tâm xâm lược, lật lọng, hiếu chiến lỗi thời của chính quyền thực dân Pháp. Với Hiệp định sơ bộ 6/3/1946, Chính phủ và nhân dân ta có thêm một thời gian rất cần thiết để củng cố, tăng cường lực lượng chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp, điều mà Đảng và Hồ Chủ tịch biết chắc là không tránh khỏi.

Lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX sẽ mãi ghi nhớ bản Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 giữa Việt Nam và Pháp như một mốc son chói lọi, một kỳ tích khởi đầu quá trình phát triển của nền ngoại giao thời đại Hồ Chí Minh, thể hiện rõ bản lĩnh cách mạng vững vàng, tầm nhìn chiến lược, nghệ thuật đàm phán có nguyên tắc và sách lược linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thường vụ Trung ương Đảng ta trong những tháng ngày đầu tiên đầy khó khăn, gian khổ của chính quyền cách mạng, vừa phải chống cả thù trong lẫn giặc ngoài để giữ vững nền độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo vệ những thành quả của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945.

Hiệp định sơ bộ 6/3/1946 cũng để lại cho chúng ta những bài học sâu sắc về những vấn đề chiến lược, sách lược như nhân nhượng có nguyên tắc, giành thắng lợi từng bước, lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ thù và tận dụng đúng thời cơ. Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946 có thể được xem như là một sự vận dụng sáng tạo bài học kinh nghiệm kinh điển của Lê Nin và Đảng Bolsevich Nga trong việc ký kết hiệp định Brest-Litovsk giữa nước Nga Xô-Viết với nước Đức đế quốc tháng 3/1918.

Đánh giá ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại giao của Đảng và Nhà nước ta sau ngày Tuyên bố Độc lập (2/9/1945) tới khi ký Hiệp định sơ bộ Việt Nam – Pháp 6/3/1946, năm 1970, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã nói:

“Lúc thì tạm hòa hoãn với Tưởng để rảnh tay đối phó với thực dân Pháp, lúc thì tạm thời hòa hoãn với Pháp để đuổi cổ quân Tưởng và quét sạch bọn phản động tay sai của Tưởng, giành thời gian củng cố lực lượng, chuẩn bị toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, điều mà Đảng ta biết chắc là không thể nào tránh khỏi. Những biện pháp cực kỳ sáng suốt đó đã được ghi vào lịch sử cách mạng nước ta như một mẫu mực tuyệt vời của sách lược Lêninnít về lợi dụng những mâu thuẫn trong hàng ngũ kẻ địch và về sự nhân nhượng có nguyên tắc”.

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

TGVN. Dưới sự chỉ huy của Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã thắng lợi chiến dịch ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Không còn sự lựa chọn nào khác (kỳ cuối)

TGVN. Sau cuộc xung đột vũ trang tại Hải Phòng tháng 11/1946, quân Pháp tiếp tục những hành động gây hấn nghiêm trọng ở Hà ...

hiep dinh so bo 63 ban dieu uoc quoc te song phuong dau tien ky cuoi

Đàm phán Ngoại giao ngay trên hè phố

Trong những ngày đầu Xuân năm 1947, khi chiến sự còn đang ác liệt trong lòng Hà Nội, một cuộc đàm phán ngoại giao đặc ...

Đại sứ Hoàng Vĩnh Thành

Bài viết cùng chủ đề

75 năm Ngoại giao Việt Nam

Đọc thêm

Có phải người tiêm một mũi vaccine sau khi mắc Covid-19 sẽ có sức đề kháng mạnh hơn?

Có phải người tiêm một mũi vaccine sau khi mắc Covid-19 sẽ có sức đề kháng mạnh hơn?

Baoquocte.vn. Người từng nhiễm Covid-19 sau đó tiêm vaccine có khả năng chống lại virus SARS-CoV-2 hiệu quả hơn việc tiêm 2 mũi vaccine.
Hậu thương vụ tàu ngầm đổ bể, Australia muốn hàn gắn với Pháp

Hậu thương vụ tàu ngầm đổ bể, Australia muốn hàn gắn với Pháp

Baoquocte.vn. Sau khi rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm lớn khiến quan hệ hai nước trở nên căng thẳng, Australia đang có thiện chí cải thiện quan hệ với Pháp
Lịch âm 24/9, Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 24/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Lịch âm 24/9, Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 24/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên

Baoquocte.vn. Lịch âm 24/9. Âm lịch hôm nay 24/9. Xem âm lịch hôm nay ngày 24/9/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 24 tháng 9 năm 2021 hôm nay.
Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua tuyên bố về chống phân biệt chủng tộc

Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua tuyên bố về chống phân biệt chủng tộc

Baoquocte.vn. Đại hội đồng LHQ ngày 22/9 thông qua tuyên bố chính trị về chống phân biệt chủng tộc.
Các triệu chứng phổ biến nhất của Covid-19 đã thay đổi

Các triệu chứng phổ biến nhất của Covid-19 đã thay đổi

Baoquocte.vn. Giáo sư Tim Spector, người đứng đầu nghiên cứu triệu chứng Covid-19 của Anh, cho biết, các triệu chứng phổ biến nhất đã thay đổi.
Hôn mê sâu do pha nước dừa, gừng, sả... để phòng ngừa Covid-19

Hôn mê sâu do pha nước dừa, gừng, sả... để phòng ngừa Covid-19

Baoquocte.vn. Một người dân ở Hậu Giang phải nhập viện cấp cứu do tự pha nước dừa, đường phèn, gừng, sả... uống để phòng ngừa Covid-19.
Hương vị tình thân: Không khí gia đình ấm cúng tại hậu trường phim

Hương vị tình thân: Không khí gia đình ấm cúng tại hậu trường phim

Baoquocte.vn. Các diễn viên: Phương Oanh, Thu Quỳnh, Quách Thu Phương... chia sẻ không khí ở hậu trường đoàn phim 'Hương vị tình thân' giống hệt một gia đình.
Trung Quốc kêu gọi không dùng các biện pháp trừng phạt Afghanistan để mặc cả

Trung Quốc kêu gọi không dùng các biện pháp trừng phạt Afghanistan để mặc cả

Baoquocte.vn. Ngày 23/9, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng cần dỡ bỏ hàng loạt biện pháp trừng phạt và hạn chế đơn phương nhằm vào Afghanistan.
Mỹ: Mũi vaccine Pfizer thứ 3 sẽ được tiêm cho người từ 65 tuổi và nhóm nguy cơ cao

Mỹ: Mũi vaccine Pfizer thứ 3 sẽ được tiêm cho người từ 65 tuổi và nhóm nguy cơ cao

Baoquocte.vn. FDA đã cấp phép sử dụng vaccine Covid-19 của Pfizer làm mũi tiêm thứ 3 cho những người từ 65 tuổi trở lên và một số đối tượng có nguy ...
Lần thứ 12 liên tiếp Fed không điều chỉnh lãi suất, giữ nguyên mức 0-0,25%

Lần thứ 12 liên tiếp Fed không điều chỉnh lãi suất, giữ nguyên mức 0-0,25%

Baoquocte.vn. Ngày 22/9, Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở biên độ 0-0,25%.
Triển khai công tác phối hợp thông tin đối ngoại đối với người Việt Nam ở nước ngoài theo Kết luận số 12

Triển khai công tác phối hợp thông tin đối ngoại đối với người Việt Nam ở nước ngoài theo Kết luận số 12

Baoquocte.vn. Kết luận số 12 nhấn mạnh, công tác thông tin đối ngoại thời gian tới cần được triển khai theo hướng đổi mới nội dung, phương thức và tư duy...
Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương và Tôn giáo nước Cộng hòa Argentina

Điện mừng Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương và Tôn giáo nước Cộng hòa Argentina

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gửi điện chúc mừng Bộ trưởng Ngoại giao, Ngoại thương và Tôn Giáo nước Cộng hòa Argentina.
Tham vấn chung chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 38 và 39

Tham vấn chung chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 38 và 39

Baoquocte.vn. Ngày 22/9, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam đã chủ trì tham dự Hội nghị tham vấn chung ASEAN (JCM).
Vui Tết Trung thu tại Nam Phi

Vui Tết Trung thu tại Nam Phi

Baoquocte.vn. Tối ngày 20/9, Đại sứ quán Việt Nam tại Nam Phi đã tổ chức 'Đêm hội trăng rằm' cho các cháu thiếu nhi vui Tết Trung thu.
Long trọng tổ chức kỷ niệm 76 năm Quốc khánh Việt Nam tại London

Long trọng tổ chức kỷ niệm 76 năm Quốc khánh Việt Nam tại London

Baoquocte.vn. Tại Lễ kỷ niệm Quốc khánh 2/9, Đại sứ Nguyễn Hoàng Long điểm lại những bước phát triển trong quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh thời gian qua.
Trung thu đến với các cháu thiếu nhi gốc Việt ở thành phố Preah Sihanouk

Trung thu đến với các cháu thiếu nhi gốc Việt ở thành phố Preah Sihanouk

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại tỉnh Preah Sihanouk tổ chức Trung thu cho các cháu song tuân thủ nghiêm chỉnh các biện pháp ngăn ngừa dịch bệnh.
Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Kiên Giang hỗ trợ lao động Việt Nam tại Campuchia trong bối cảnh dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Tổng Lãnh sự quán sẽ sử dụng khoản hỗ trợ này của tỉnh Kiên Giang để mua gạo, các nhu yếu phẩm thiết yếu phục vụ công tác cứu trợ.
Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Chuyến bay đặc biệt ngày 3/9 từ Saudi Arabia

Baoquocte.vn. Ngày 3/9, chuyến bay của Bamboo Airways từ Saudi Arabia hạ cánh ở Việt Nam, mang theo gần 240 công dân Việt Nam...
Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Đại sứ quán Việt Nam tại Mozambique: Nỗ lực biến điều không thể thành có thể

Baoquocte.vn. Đại sứ Việt Nam tại Mozambique Lê Huy Hoàng trao đổi với TG&VN về công tác bảo hộ công dân của Đại sứ quán trong hơn một năm qua.
Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Tăng cường triển khai công tác bảo hộ công dân trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk luôn có những chỉ đạo kịp thời để hỗ trợ, làm tốt công tác hỗ trợ NVNONN cũng như việc bảo hộ công dân được chủ động hơn.
'Bảo hộ công dân' trong tim tôi

'Bảo hộ công dân' trong tim tôi

Baoquocte.vn. Nhớ lại những ngày mới về Cục Lãnh sự, không biết cơ duyên nào đã đưa tôi – nữ cán bộ trẻ nhất Cục vào thời điểm đó đến với phòng Bảo hộ công dân.
Chưa ghi nhận còn công dân tại Afghanistan, Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục theo dõi sát tình hình

Chưa ghi nhận còn công dân tại Afghanistan, Đại sứ quán Việt Nam tiếp tục theo dõi sát tình hình

Baoquocte.vn. Trao đổi của Đại sứ Việt Nam tại Pakistan kiêm nhiệm Afghanistan Nguyễn Tiên Phong về tình hình bảo hộ công dân Việt Nam tại Afghanistan.
4 nguyên tắc về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca

4 nguyên tắc về việc treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca

Baoquocte.vn. Theo văn bản Hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, có 4 nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ khi treo cờ ASEAN và sử dụng ASEAN ca.
Thời gian được hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao

Thời gian được hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao

Baoquocte.vn. Thời điểm bắt đầu và kết thúc quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao được quy định tại Điều 39 và 40 Công ước Vienna năm 1961 về quan hệ ngoại giao.
Quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự của Cơ quan đại diện lãnh sự và các thành viên có gì khác?

Quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự của Cơ quan đại diện lãnh sự và các thành viên có gì khác?

Baoquocte.vn. Công ước Vienna về quan hệ lãnh sự (1963) quy định các quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự dành cho Cơ quan đại diện lãnh sự và các thành viên.
Ðón tiếp Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao

Ðón tiếp Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao

Baoquocte.vn. Quy trình đón tiếp Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước khách đến thăm như thế nào?
Quy trình đón tiếp Thủ tướng Chính phủ

Quy trình đón tiếp Thủ tướng Chính phủ

Baoquocte.vn. Quy trình đón tiếp Thủ tướng Chính phủ nước khách đến thăm thường bao gồm đón tại sân bay, lễ đón, hội đàm, tiếp xúc, chiêu đãi, tiễn tại sân bay.
Kỷ niệm Quốc khánh 2/9 thường có những hoạt động gì?

Kỷ niệm Quốc khánh 2/9 thường có những hoạt động gì?

Baoquocte.vn. Tùy theo năm chẵn, năm tròn hay năm lẻ và tình hình thực tế mà hoạt động kỷ niệm Quốc khánh Việt Nam 2/9 sẽ diễn ra dưới hình thức khác nhau.
Phiên bản di động