Hậu di tản ở Afghanistan, EU lại tính lập quân đội châu Âu

Lưu Huỳnh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Khung cảnh hỗn loạn tại Afghanistan tuần trước đã khiến EU một lần nữa cân nhắc thiết lập ‘tự chủ chiến lược’ và xây dựng quân đội châu Âu.
(09.08) Ý tưởng về một quân đội độc lập của EU một lần nữa trở lại sau cuộc di tản tại Afghanistan. (Nguồn: A Path for Europe)
Ý tưởng về quân đội châu Âu được đề cập lại sau cuộc di tản tại Afghanistan. (Nguồn: A Path for Europe)

Năm 1999, các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) từng cam kết xây dựng quân đội châu Âu gồm 60.000 người, song lời hứa đã không thành hiện thực.

Gần 20 năm sau, trong bối cảnh quan hệ Mỹ-EU rạn nứt, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel một lần nữa đề cập đến ‘tự chủ chiến lược’ thông qua một lực lượng vũ trang của châu Âu.

Những tưởng dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden với phương châm “Đưa nước Mỹ trở lại”, chủ trương củng cố quan hệ với đồng minh và đối tác, đặc biệt là EU, đề xuất ấy sẽ chỉ còn là dĩ vãng.

Song chiến thắng bất ngờ của Taliban ở Afghanistan cùng cuộc di tản hỗn loạn tại sân bay Kabul đã nhen nhóm lại ý tưởng này. Washington đã không tham khảo trước đồng minh, phủ nhận kế hoạch “rút lui có điều kiện” và từ chối kéo dài thời hạn rút quân khỏi Afghanistan sau ngày 31/8.

Thái độ kiên quyết của chính quyền Mỹ khiến EU buộc phải rút ngắn thời gian di tản tại sân bay Kabul, phó mặc số phận hàng nghìn công dân của mình và Afghanistan vào tay lực lượng Taliban.

Tuy nhiên, Afghanistan chỉ là một phần câu chuyện.

Thời gian qua, giới lãnh đạo châu Âu đã ít nhiều thất vọng khi chính quyền Tổng thống Joe Biden, dù theo đuổi phương châm “Đưa nước Mỹ trở lại”, vẫn duy trì một số quyết sách đối ngoại mang dư âm của cựu Tổng thống Donald Trump.

Bà Nathalie Loiseau, chủ nhiệm tiểu ban an ninh và quốc phòng của Nghị viện châu Âu nhận định: “Mỹ đã không muốn làm cảnh sát của thế giới nữa, Giờ đây, người châu Âu cần chấm dứt việc nhất cử nhất động đều dựa vào Mỹ”.

“Mỹ đã không muốn làm cảnh sát của thế giới nữa, Giờ đây, người châu Âu cần chấm dứt việc nhất cử nhất động đều dựa vào Mỹ” - Chủ nhiệm tiểu ban an ninh và quốc phòng của Nghị viện châu Âu Nathalie Loiseau.

Con đường duy nhất…

Dù vậy, liệu viễn cảnh về một quân đội châu Âu của EU có khả thi?

Về mặt ý tưởng, các liên kết về kinh tế trong EU không chỉ ngăn xung đột, mà còn tạo ra khối thương mại lớn nhất trên thế giới. Song trong nhiều năm qua, nhiều chính trị gia EU đã chủ trương rằng EU cần có một lực lượng vũ trang độc lập với Mỹ và NATO để trở thành thế lực toàn cầu.

Cao ủy EU phụ trách các vấn đề đối ngoại Josep Borrell từng nhận định, chỉ cần lực lượng tác chiến gồm 5.000 binh sỹ cùng một chiến lược phối hợp rõ ràng, khối đã có thể xoay chuyển tình hình hỗn loạn những ngày qua tại sân bay Kabul. Ông nhấn mạnh: “Con đường duy nhất ở phía trước đòi hỏi tăng cường lực lượng, kết hợp năng lực và ý chí của tất cả chúng ta”.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron là người ủng hộ ý tưởng quân đội châu Âu nhiệt tình nhất kể từ khi lên nắm quyền, thậm chí có lúc không ngần ngại gọi NATO là “chết não”.

Người được cho là sẽ kế nhiệm bà Angela Merkel, Thủ hiến bang North Rhine-Westphalia Armin Laschet, khẳng định châu Âu cần củng cố sức mạnh để “không phải nhờ đến người Mỹ nữa”.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Annegret Kramp-Karrenbauer lại có cách tiếp cận khác, cho rằng EU cần có chiến lược phối hợp để xếp ngang hàng với Mỹ mà không cần lực lượng vũ trang riêng biệt.

Viết trên Twitter, bà khẳng định các nước châu Âu có đủ năng lực quân sự cần thiết và điều quan trọng là sự liên kết của những quốc gia cùng chí hướng, thông qua một cuộc bỏ phiếu toàn khối.

(09.08) Các binh sỹ và xe tăng Pháp chuẩn bị cho diễu binh nhân kỷ niệm Ngày Bastile hôm 9/7. (Nguồn: AFP)
Binh sỹ và xe tăng Pháp chuẩn bị cho diễu binh nhân kỷ niệm Ngày Bastile (Quốc khánh) hôm 9/7. (Nguồn: AFP)

Và những rào cản

Tuy nhiên, còn đó không ít rào cản lớn trên chặng đường thành lập một quân đội châu Âu.

Bà Nathalie Tocci, Giám đốc Viện Nghiên cứu Istituto Affari Internazionali (Italy), người từng kêu gọi đưa khái niệm tự chủ chiến lược vào văn bản EU năm 2016 về quốc phòng, cho rằng khối đã không còn ý chí chính trị để xây dựng và triển khai quân đội châu Âu.

Minh chứng là Thủ tướng Angela Merkel, người từng chung quan điểm với ông Macron về tự chủ chiến lược, vẫn duy trì sự ủng hộ dành cho NATO và các căn cứ quân sự của Mỹ tại EU và Đức.

Ông Fabrice Polthier, nhà xây dựng chính sách của NATO, lại đặt câu hỏi: “EU cần quân đội để làm gì? Chống lại người Nga, đảm bảo an ninh biển ở châu Âu hay truy quét lực lượng khủng bố?”

Ngoài ra, ông Polthier nhận định xây dựng tự chủ chiến lược đồng nghĩa rằng khối cần có Bộ Chỉ huy riêng, thay vì dựa vào NATO. Điều này có thể tác động tới quan hệ giữa EU với Mỹ và Anh.

Một chướng ngại vật đáng kể khác trong thành lập lực lượng vũ trang EU, hay đơn giản là xây dựng chiến lược an ninh phối hợp, đến từ quy định của khối. Theo đó, các thành viên cần đồng thuận trong mọi quyết sách đối ngoại.

Theo ông Azeem Ibrahim, giám đốc của Viện Nghiên cứu Chiến lược và Chính sách Newlines, quy định này đã khiến việc ra quyết sách của khối trì trệ đáng kể.

Rào cản không kém phần cam go là về mặt tài chính.

Dù EU đã phân bổ hơn 9 tỷ USD cho Quỹ Quốc phòng châu Âu vào năm 2027, song các thành viên cũng cần tăng chi tiêu của riêng mình. Đây rõ ràng là thách thức với một số nước.

Câu chuyện yêu cầu góp 2% GDP quốc gia vào ngân sách NATO còn đó: Theo dự kiến, năm nay chỉ 9/30 nước châu Âu trong NATO đóng đủ yêu cầu.

“Con đường duy nhất ở phía trước đòi hỏi tăng cường lực lượng, kết hợp năng lực và ý chí của tất cả chúng ta”-Cao ủy EU về các vấn đề đối ngoại Josep Borrell.

Dù có vượt qua các thách thức trên, EU vẫn còn nhiều việc phải làm để thúc đẩy hợp tác quân sự nội khối. Pháp, Đức và Tây Ban Nha đang phối hợp phát triển máy bay chiến đấu thế hệ mới của châu Âu. Tuy nhiên, 4 năm kể từ ngày công bố kế hoạch, các bên chỉ mới hoàn thành bản dự thảo.

Tuần qua, trong nhiều cuộc gặp song phương và đa phương, Bộ trưởng Quốc phòng các nước EU đã trao đổi về các vấn đề này, thậm chí thảo luận về xây dựng văn bản “định hướng chiến lược”, vạch ra những nguy cơ an ninh và quốc phòng, cùng mục tiêu chính sách chung của toàn khối.

Theo bà Georgina Wright, người đứng đầu chương trình châu Âu tại Viện Nghiên cứu Montaigne (Pháp), tài liệu dự kiến được phát hành vào năm 2022 này là bài kiểm tra xem liệu giới lãnh đạo EU có thực sự nghiêm túc trong cải thiện chiến lược phòng thủ hay không. Bà nhận định đây sẽ là nguồn thông tin để giới chức quốc phòng đánh giá năng lực quân sự của các thành viên, từ đó tận dụng tối đa nguồn lực bảo đảm an ninh EU, kể cả trên không gian mạng hay vũ trụ.

Cho tới lúc đó, đề xuất về “tự chủ chiến lược” và một quân đội châu Âu vẫn chỉ dừng ở mức ý tưởng mà thôi.

Đến lúc EU tính toán lập quân đội riêng?

Đến lúc EU tính toán lập quân đội riêng?

Đảng Nhân dân châu Âu (EPP), là phái lớn nhất trong Nghị viện châu Âu, cho rằng Liên minh châu Âu (EU) cần thành lập ...

Trước thềm bầu cử Hạ viện, Nga chặn đầu phe ông Navalny, hé lộ thông tin phái đoàn châu Âu sang giám sát

Trước thềm bầu cử Hạ viện, Nga chặn đầu phe ông Navalny, hé lộ thông tin phái đoàn châu Âu sang giám sát

Ngày 6/9, nhà chức trách Nga đã chặn một trang web của nhân vật chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny, vốn hướng dẫn những người ...

(theo The Washington Post)

Đọc thêm

Tin thế giới 3/12: Omicron ‘ghé’ Đông Nam Á, Moscow xúc tiến thượng đỉnh Nga-Mỹ, Belarus ‘không ngán’ phương Tây

Tin thế giới 3/12: Omicron ‘ghé’ Đông Nam Á, Moscow xúc tiến thượng đỉnh Nga-Mỹ, Belarus ‘không ngán’ phương Tây

Baoquocte.vn. Biến thể Omicron lan tới Đông Nam Á, Moscow xúc tiến thượng đỉnh Nga-Mỹ, Belarus sẽ trừng phạt phương Tây… là tin thế giới nổi bật ngày 3/12.
Đồng hành cùng người khuyết tật vượt qua khó khăn trong cuộc sống

Đồng hành cùng người khuyết tật vượt qua khó khăn trong cuộc sống

Baoquocte.vn. Ngày 3/12 hằng năm là Ngày Quốc tế người khuyết tật. Cùng điểm lại những thành quả chăm lo đời sống cho người khuyết tật của Việt Nam.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/12/2021: Xử Nữ đánh mất tất cả vì người ấy

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Bảy ngày 4/12/2021: Xử Nữ đánh mất tất cả vì người ấy

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 4/12/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Ngày 3/12, Hà Nội ghi nhận thêm 542 ca mắc Covid-19 mới, xuất hiện ổ dịch tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Ngày 3/12, Hà Nội ghi nhận thêm 542 ca mắc Covid-19 mới, xuất hiện ổ dịch tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Baoquocte.vn. Trong 24 giờ qua, Hà Nội phát hiện 542 ca mắc Covid-19 mới với có 161 ca cộng đồng, Bệnh viện Phụ sản Trung ương ít nhất 20 ca.
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội kiến Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn hội kiến Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đánh giá cao kết quả hợp tác trên các lĩnh vực giữa Chiết Giang và các địa phương Việt Nam, nhất là kinh tế-thương mại.
XSLA 4/12, kết quả xổ số Long An hôm nay 4/12/2021. KQXSLA thứ 7

XSLA 4/12, kết quả xổ số Long An hôm nay 4/12/2021. KQXSLA thứ 7

Baoquocte.vn. XSLA 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Long An nhanh nhất hôm nay - XSLA 4/12/2021. ket qua xo so Long An. KQXSLA
XSHG 4/12, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 4/12/2021. KQXSHG thứ 7

XSHG 4/12, kết quả xổ số Hậu Giang hôm nay 4/12/2021. KQXSHG thứ 7

Baoquocte.vn. XSHG 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Hậu Giang nhanh nhất hôm nay - XSHG 4/12/2021. KQXSHG. Ket qua xo so Hau Giang
XSBP 4/12, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 4/12/2021. KQXSBP thứ 7

XSBP 4/12, kết quả xổ số Bình Phước hôm nay 4/12/2021. KQXSBP thứ 7

Baoquocte.vn. XSBP 4/12. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Phước nhanh nhất hôm nay - XSBP 4/12/2021. Ket qua xo so Binh Phuoc. KQXSBP.
Ra mắt video K-pop bằng ngôn ngữ ký hiệu dành cho người điếc Việt Nam

Ra mắt video K-pop bằng ngôn ngữ ký hiệu dành cho người điếc Việt Nam

Baoquocte.vn. Đại sứ quán Hàn Quốc và Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc phối hợp với Trung tâm Đào tạo Ngôn ngữ ký hiệu Hà Nội ra mắt video K-pop bằng ...
Now, We Are Breaking Up: Nữ chính Song Hye Kyo hút người xem không ngờ

Now, We Are Breaking Up: Nữ chính Song Hye Kyo hút người xem không ngờ

Baoquocte.vn. Khán giả và truyền thông vẫn dành quan tâm lớn cho Now, We Are Breaking Up bất chấp những tranh cãi về nội dung phim hay cặp đôi nam nữ ...
Tin thế giới 3/12: Omicron ‘ghé’ Đông Nam Á, Moscow xúc tiến thượng đỉnh Nga-Mỹ, Belarus ‘không ngán’ phương Tây

Tin thế giới 3/12: Omicron ‘ghé’ Đông Nam Á, Moscow xúc tiến thượng đỉnh Nga-Mỹ, Belarus ‘không ngán’ phương Tây

Baoquocte.vn. Biến thể Omicron lan tới Đông Nam Á, Moscow xúc tiến thượng đỉnh Nga-Mỹ, Belarus sẽ trừng phạt phương Tây… là tin thế giới nổi bật ngày 3/12.
Đàm phán hạt nhân Iran: Các bên thảo luận phiên cuối cùng, Iran thiếu lạc quan về Mỹ và châu Âu

Đàm phán hạt nhân Iran: Các bên thảo luận phiên cuối cùng, Iran thiếu lạc quan về Mỹ và châu Âu

Baoquocte.vn. Phiên họp cuối cùng của giai đoạn đàm phán hạt nhân Iran mới này sẽ diễn ra vào lúc 17h00 ngày 3/12 theo giờ Hà Nội.
Đại hội đồng LHQ thông qua góí nghị quyết về Palestine, phản bác hàng loạt động thái của Israel

Đại hội đồng LHQ thông qua góí nghị quyết về Palestine, phản bác hàng loạt động thái của Israel

Baoquocte.vn. Đại hội đồng LHQ đã thông qua 3 nghị quyết về các vấn đề của Palestine và khu vực Trung Đông, trong đó phản bác một số động thái của Israel.
Biến thể Omicron: Thêm nước Đông Nam Á có ca mắc, WHO cảnh báo châu Á-Thái Bình Dương sẵn sàng đợt bùng phát

Biến thể Omicron: Thêm nước Đông Nam Á có ca mắc, WHO cảnh báo châu Á-Thái Bình Dương sẵn sàng đợt bùng phát

Baoquocte.vn. Các nước châu Á-Thái Bình Dương cần tăng cường năng lực y tế và 'phủ' vaccine để chuẩn bị cho đợt bùng phát Covid-19 do biến thể Omicron gây ra.
Nga chỉ ra cách duy nhất giải quyết tình hình an ninh tồi tệ của châu Âu

Nga chỉ ra cách duy nhất giải quyết tình hình an ninh tồi tệ của châu Âu

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh, tình hình an ninh tồi tệ hiện nay ở châu Âu chính là hậu quả của việc NATO 'hướng Đông'
Trung Quốc ủng hộ tuyên bố chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên

Trung Quốc ủng hộ tuyên bố chính thức kết thúc Chiến tranh Triều Tiên

Baoquocte.vn. Trung Quốc khẳng định ủng hộ Hàn Quốc thúc đẩy tuyên bố chính thức khép lại Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.
Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Biến thể Omicron: Bốn lý do để lạc quan

Baoquocte.vn. Còn quá sớm khi cho rằng sự xuất hiện và lây lan mạnh mẽ của Omicron, biến thể mới đáng lo ngại của SARS-CoV-2, sẽ để lại hậu quả nặng nề như biến thể Delta.
Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Biến thể Omicron: Liệu đóng cửa biên giới đã đủ?

Baoquocte.vn. Sự xuất hiện của Omicron, biến thể mới của SARS-CoV-2 với tốc độ lây lan nhanh khiến nhiều quốc gia sớm đóng cửa biên giới. Song liệu chừng đó đã đủ?
Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Thách thức giăng lối Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc

Baoquocte.vn. Olympic mùa Đông 2022 tại Trung Quốc đang đối mặt với thách thức đáng kể từ sự lây lan của đại dịch Covid-19 và áp lực chính trị từ các nước phương Tây.
Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Cấp phép hoạt động Dòng chảy phương Bắc 2: Chính trị trong pháp lý

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 để đi vào hoạt động cần Đức cấp phép, diễn biến này không chỉ là chuyện pháp lý mà còn là chuyện chính trị. Báo TG&VN bình luận.
Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Khủng hoảng ở biên giới Belarus - Ba Lan: EU gặp khó

Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở biên giới Belarus - Ba Lan cho thấy câu chuyện người di cư đã và đang là vấn đề nhức nhối của Liên minh châu Âu (EU).
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Gặp nhau đã là quý

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Mỹ-Trung trực tuyến đã góp phần nhen nhóm lại quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, củng cố nền tảng để cải thiện quan hệ trong tương lai.
Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Biến thể Omicron đã được đặt tên như thế nào?

Baoquocte.vn. Các thị trường sụt giảm, hy vọng kiểm soát đại dịch Covid-19 mờ đi và một cái tên mới được đưa vào từ điển đại dịch: Omicron.
Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Thăng trầm Dòng chảy phương Bắc 2

Baoquocte.vn. Dòng chảy phương Bắc 2 đã và đang thổi bùng lên những lo ngại, rằng đường ống dẫn khí có thể tạo cho Moscow quá nhiều lợi thế về địa chính trị.
Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Vấn đề di cư tại biên giới Ba Lan-Belarus và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo hiện hữu

Baoquocte.vn. Cuộc khủng hoảng người di cư không chỉ diễn ra ở biên giới Ba Lan mà còn xuất hiện ở biên giới nước láng giềng của Belarus, gồm Lithuania và Latvia.
Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Những điểm nhấn tại COP26 và dấu ấn của Việt Nam

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) kết thúc với nhiều kết quả tích cực.
Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Vì một cộng đồng APEC năng động và thịnh vượng

Baoquocte.vn. Nhân Tuần lễ Cấp cao APEC 28 đang diễn ra dưới sự chủ trì của New Zealand. Báo TG&VN giới thiệu một số nét về lịch sử và hoạt động của tổ chức này.
Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Cuộc đua chế tạo vũ khí siêu thanh

Baoquocte.vn. Vũ khí siêu thanh đang là tâm điểm của chương trình phát triển vũ khí của các quốc gia có tiềm lực quân sự dồi dào.
Phiên bản di động