Hậu Covid-19: Lật lại lịch sử để biết sau đại dịch, điều gì sẽ xảy ra?

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Những gì đang diễn ra ở thời điểm hiện tại đều không như bình thường, thậm chí có những tình huống chưa từng xảy ra trước đây, khiến các nhà kinh tế phải bối rối, lật tìm lại lịch sử để hiểu những gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Hậu Covid-19: Lật lại lịch sử để biết sau đại dịch, điều gì sẽ xảy ra?
Hậu Covid-19: Lật lại lịch sử để biết sau đại dịch, điều gì sẽ xảy ra?. (Nguồn: Njbmagazine)

Ngày hôm nay, trong khi Covid-19 vẫn hoành hành ở những nước nghèo thì các quốc gia giàu có lại đang đứng trước ngưỡng của một đợt bùng nổ kinh tế hậu đại dịch.

Khi việc tiêm chủng đã phát huy tác dụng, số ca nhập viện và tử vong do Covid-19 đều giảm, chính phủ các nước đang dần dỡ bỏ lệnh cách ly tại nhà và nới lỏng những quy định về tiếp xúc nơi công cộng. Nhiều chuyên gia dự báo, nền kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng khoảng 7% trong năm nay, nhanh hơn khoảng 5 điểm phần trăm so với xu hướng trước đại dịch chỉ hơn 2%. Các quốc gia khác cũng có tốc độ tăng trưởng nhanh đáng kinh ngạc.

Những gì sẽ xảy ra tiếp theo? Các ghi chép cho thấy rằng, sau những thời kỳ gián đoạn phi tài chính lớn như chiến tranh hay đại dịch, GDP có xu hướng phục hồi trở lại.

Bên cạnh đó, còn ba thay đổi về cơ bản nữa sẽ tác động tới thế giới. Thứ nhất, khi mọi người muốn ra ngoài và chi tiêu thì sự không chắc chắn hay bấp bênh vẫn sẽ tồn tại trong một thời gian dài. Thứ hai, đại dịch sẽ thúc đẩy người dân và doanh nghiệp thử nghiệm những phương thức sản xuất mới, có thể làm thay đổi, thậm chí đảo lộn cấu trúc của nền kinh tế. Thứ ba, những biến động chính trị thường xảy ra sau đó với hậu quả kinh tế khó lường.

Đầu tư rủi ro, người tiêu dùng tích tiền

Dữ liệu từ những đại dịch đã xuất hiện trong lịch sử cho thấy, trong giai đoạn nguy cấp, phản ứng của mọi người giống như những gì đã diễn ra trong năm vừa qua khi Covid-19 hoành hành, đó là tích lũy tiền khi các cơ hội chi tiêu biến mất và việc đầu tư gặp nhiều rủi ro.

Trong nửa đầu những năm 1870, khi dịch bệnh đậu mùa bùng phát, tỷ lệ tiết kiệm của các hộ gia đình ở Anh đã tăng gấp đôi.

Vào thời điểm diễn ra Thế chiến I, tỷ lệ tiết kiệm ở Nhật Bản cũng tăng hơn hai lần.

Giai đoạn 1919-1920, đợt bùng phát của dịch cúm Tây Ban Nha, người Mỹ đã tích trữ nhiều tiền mặt hơn bất kỳ giai đoạn nào sau đó cho đến tận Thế chiến II.

Khi chiến tranh nổ ra, một lần nữa tiết kiệm lại tăng lên, các hộ gia đình tích lũy thêm số tiền trong giai đoạn 1941-1945 trị giá khoảng 40% GDP.

Lịch sử cũng cho chúng ta thấy những gì mọi người sẽ làm khi cuộc sống trở lại cuộc sống bình thường. Chi tiêu tăng lên khiến cho thị trường lao động phục hồi, nhưng không có nhiều bằng chứng về việc chi tiêu quá mức.

Theo một ước tính của ngân hàng Goldman Sachs, trong giai đoạn 1946-1949, người tiêu dùng Mỹ chỉ chi khoảng 20% số tiền tiết kiệm dư thừa của mình. Khoản chi tiêu tăng thêm đó chắc chắn đã thúc đẩy sự bùng nổ kinh tế sau chiến tranh, dù vậy các báo cáo “tình hình kinh doanh” hàng tháng của chính phủ vào cuối những năm 1940 vẫn chứa đầy nỗi lo về sự suy giảm sắp xảy đến. Và thực tế là nền kinh tế đã đi vào suy thoái trong giai đoạn 1948-49.

Nguồn cung bùng nổ

Sự bùng nổ kinh tế sau đại dịch liên quan đến “phía cung” của nền kinh tế, liên quan đến câu hỏi, hàng hóa và dịch vụ sẽ được sản xuất như thế nào và ở đâu?

Với những thay đổi về kinh tế - xã hội sau đại dịch và những yêu cầu của một trạng thái bình thường mới, một số người sớm thích ứng, sẵn sàng thử những cách kiếm tiền mới. Thậm chí, các nhà sử học tin rằng, “Cái chết đen - nỗi ám ảnh bệnh dịch hạch xảy ra ở châu Âu và châu Á, mà đỉnh điểm là giai đoạn 1346-1351” đã khiến người châu Âu ưa thích phiêu lưu mạo hiểm hơn.

Một nghiên cứu của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) công bố vào năm 1948 cho thấy, số lượng các công ty khởi nghiệp đã bùng nổ kể từ năm 1919, sau dịch cúm Tây Ban Nha.

Hiện nay, tại những quốc gia giàu có, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới một lần nữa lại bùng lên, khi các doanh nhân và nhà đầu tư đang tìm cách lấp đầy khoảng trống trên thị trường.

Một số nhà kinh tế đã rút ra được mối liên hệ giữa đại dịch và một số thay đổi khác ở phía cung của nền kinh tế. Chẳng hạn, khi chủ doanh nghiệp buộc phải tìm cách tốt nhất để vừa sản xuất, kinh doanh mà vẫn đảm bảo hạn chế sự lây lan của dịch bệnh. Khi bài toán ứng dụng công nghệ để giảm thiểu số lao động được đặt ra, các robot trở thành lựa chọn tối ưu, vì chúng không bao giờ nhiễm bệnh.

Các chuyên gia IMF đã tiến hành nghiên cứu về một số đợt bùng phát dịch bệnh gần đây, bao gồm cả Ebola và SARS, họ phát hiện ra rằng, “các trận đại dịch đã thúc đẩy việc ứng dụng robot, đặc biệt là khi dịch bệnh tác động nghiêm trọng đến sức khỏe con người và có khả năng gây ra suy thoái kinh tế”.

Những năm 1920 cũng là thời kỳ tự động hóa phát triển mạnh ở Mỹ, đặc biệt công việc điều hành điện thoại – đã trở thành một trong những công việc phổ biến nhất của các phụ nữ trẻ Mỹ vào đầu những năm 1900.

Tuy nhiên, tự động hóa có lấy đi việc làm của con người hay không lại là một vấn đề khác. Và một số nghiên cứu cho thấy rằng, trên thực tế công nhân đã làm việc tốt hơn sau đại dịch.

Một nghiên cứu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chi nhánh San Francisco (FRB SF) công bố hồi năm ngoái cho thấy, mức lương thực tế có xu hướng tăng lên.

Trong một số trường hợp, hiện tượng này xảy ra thông qua cơ chế: bệnh dịch làm nhiều người lao động thiệt mạng khiến những may mắn người sống sót có vị thế tốt hơn khi tiến hành thương lượng tiền lương.

Trang mới cho sự bình đẳng

Tuy nhiên, trong những trường hợp khác, lương tăng là hệ quả của những thay đổi chính trị – bài học lớn thứ ba từ sau các thời kỳ bùng nổ kinh tế trong lịch sử. Khi mà tất cả mọi người phải gánh chịu một tai họa nào đó, thì những người thuộc tầng lớp lao động dường như trở nên nhạy cảm hơn.

Điều này có vẻ cũng đang xảy ra trong đại dịch Covid-19 hiện nay, khi các nhà hoạch định chính sách trên toàn thế giới dường như ít quan tâm đến việc giảm nợ công hoặc ngăn chặn lạm phát, hơn là những nỗ lực nhằm giảm tỷ lệ thất nghiệp.

Một nghiên cứu mới của Trường Kinh tế London (LSE) cũng phát hiện ra rằng, Covid-19 đã khiến mọi người trên khắp châu Âu trở nên ác cảm hơn với sự bất bình đẳng.

Những áp lực kiểu như vậy trong một số trường hợp trong quá khứ đã bùng nổ thành biến động chính trị. Các đại dịch trở thành chất xúc tác giúp phơi bày và làm nổi bật tình trạng bất bình đẳng vốn đã bị dồn nén từ lâu trong xã hội, khiến những người ở bên phía thất thế trong cuộc mặc cả phải tìm cách lập lại thế cân bằng.

Theo một nghiên cứu, thực tế dịch Ebola, trong giai đoạn 2013-2016, đã làm tăng 40% bạo lực dân sự ở Tây Phi. Nghiên cứu gần đây của IMF xem xét ảnh hưởng của 5 đại dịch, trong đó có Ebola, SARS và Zika ở 133 quốc gia kể từ năm 2001, đã phát hiện ra rằng, dịch bệnh đã dẫn đến sự gia tăng đáng kể tình trạng bất ổn xã hội.

Các nhà nghiên cứu IMF còn cho biết: “Có lý do để tin rằng, khi đại dịch qua đi, tình trạng bất ổn lại có thể tái xuất hiện ở những địa điểm mà nó từng tồn tại trước kia. Bất ổn xã hội dường như sẽ lên đến đỉnh điểm hai năm sau khi đại dịch kết thúc. Nên hãy tận hưởng sự bùng nổ kinh tế sắp tới trong thời gian nhiều nhất có thể. Bởi có thể không lâu sau đó, tình hình mới lại sẽ có những bất ổn mới.

TIN LIÊN QUAN
Covid-19 tại Việt Nam chiều 5/5: Thêm 18 ca lây nhiễm trong nước, diễn biến nhanh và bất ngờ tại BV Bệnh Nhiệt đới TW
Giá vàng hôm nay 5/5: Vàng rơi từ đỉnh, 'tính khí' thất thường, giới đầu tư tìm kênh kiếm lời dễ hơn
Vật lộn với Covid-19, kinh tế châu Âu chính thức bước vào suy thoái kép
Báo Đức: Nổi lên mạnh mẽ từ đại dịch Covid-19, nguyên nhân Việt Nam ngày càng hấp dẫn các nhà đầu tư?
Triển vọng thế giới hậu Covid-19: Rối loạn và bất ổn sẽ gia tăng?
(theo The Economist)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Australia chính thức kiện Trung Quốc lên WTO về vấn đề thuế rượu vang

Australia chính thức kiện Trung Quốc lên WTO về vấn đề thuế rượu vang

Baoquocte.vn. Australia đã nộp đơn kiện Trung Quốc lên WTO liên quan tới mặt hàng rượu vang xuất khẩu của Canberra.
Ukraine trừng phạt trùm tài phiệt do bán titan cho Nga, quyết 'tuyên chiến' với các nhân vật quyền lực

Ukraine trừng phạt trùm tài phiệt do bán titan cho Nga, quyết 'tuyên chiến' với các nhân vật quyền lực

Baoquocte.vn. Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine thông báo họ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt với trùm tài phiệt Dmytro Firtash.
Ứng xử của nhà báo trên mạng xã hội: Cần 'nắn dòng' thông tin lệch lạc

Ứng xử của nhà báo trên mạng xã hội: Cần 'nắn dòng' thông tin lệch lạc

Baoquocte.vn. Trong môi trường truyền thông hiện nay, nhà báo cần phải làm chủ “không gian ảo” và “nắn dòng” thông tin sai lệch trên mạng xã hội.
Vì sao Mỹ quyết định cắt giảm quy mô quân sự tại Trung Đông?

Vì sao Mỹ quyết định cắt giảm quy mô quân sự tại Trung Đông?

Baoquocte.vn. Ngày 18/6, Lầu Năm Góc thông báo, họ đã cắt giảm số lượng binh sĩ và các đơn vị phòng không đã triển khai tới Trung Đông.
Tội phạm ma túy vị thành niên: Vấn đề nhức nhối của nhân loại

Tội phạm ma túy vị thành niên: Vấn đề nhức nhối của nhân loại

Baoquocte.vn. Năm nay, Tháng Hành động phòng, chống ma túy có chủ đề 'Vì sức khỏe của mọi người, hạnh phúc của mọi nhà - Hãy tránh xa ma túy'.
Hội đồng Bảo an họp theo thể thức Arria về tình hình Libya

Hội đồng Bảo an họp theo thể thức Arria về tình hình Libya

Baoquocte.vn. Chiều 18/6, Kenya, Tunisia, Niger và Saint Vincent & Grenadines đã đồng tổ thức phiên họp trực tuyến theo thể thức Arria của Hội đồng Bảo an LHQ.
Những bí mật chưa từng được bật mí về nam tài tử Song Joong Ki

Những bí mật chưa từng được bật mí về nam tài tử Song Joong Ki

Baoquocte.vn. Mặc dù là một diễn viên nổi tiếng, sở hữu lượng người hâm mộ đông đảo nhưng Song Joong Ki lại không sử dụng mạng xã hội.
Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar

Đại hội đồng LHQ thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar

Baoquocte.vn. Chiều 18/6, Đại hội đồng Liên hợp quốc (ĐHĐ LHQ) đã họp và thông qua Nghị quyết về tình hình ở Myanmar.
Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Baoquocte.vn. Mặt bằng phố cổ Hà Nội ế dài chờ khách thuê, đất nền khó hạ giá; 3 áp lực lớn với thị trường địa ốc… là những tin bất động ...
Tổng thống Maduro: Hy vọng một ngày nào đó Venezuela và Mỹ có thể nối lại con đường đối thoại

Tổng thống Maduro: Hy vọng một ngày nào đó Venezuela và Mỹ có thể nối lại con đường đối thoại

Baoquocte.vn. Ngày 18/6, Tổng thống Venezuela Maduro một lần nữa khẳng định sẵn sàng khôi phục lại mối quan hệ và các cuộc đối thoại chính trị với Mỹ.
Giá cà phê hôm nay 19/6: Robusta khó bứt phá trên 1.600 USD, arabica đã trượt khỏi xu hướng tăng?

Giá cà phê hôm nay 19/6: Robusta khó bứt phá trên 1.600 USD, arabica đã trượt khỏi xu hướng tăng?

Baoquocte.vn. Bởi một số lý do, giá cà phê trên hai sàn được dự đoán sẽ không biến động quá mạnh trong các phiên sắp tới.
Giá tiêu hôm nay 19/6: Nối dài đà tăng, cao nhất 74.500đ/kg; hồ tiêu bước vào chu kỳ tăng giá mới

Giá tiêu hôm nay 19/6: Nối dài đà tăng, cao nhất 74.500đ/kg; hồ tiêu bước vào chu kỳ tăng giá mới

Baoquocte.vn. Năm 2020 - 2021 là thời điểm giá tiêu chạm đáy và bắt đầu chu kỳ lên giá mới. Sau 8 - 10 năm tới, giá sẽ đạt đỉnh như chu kỳ trước (năm 2015).
Giá cao su hôm nay 19/6: Đi xuống, cao su Ấn Độ 'dính đòn' Covid-19, giá sẽ tăng vào thời điểm nào?

Giá cao su hôm nay 19/6: Đi xuống, cao su Ấn Độ 'dính đòn' Covid-19, giá sẽ tăng vào thời điểm nào?

Baoquocte.vn. Giá cao su hôm nay (18/6) ghi nhận sàn giao dịch cao su Nhật Bản và Trung Quốc tiếp đà giảm.
Vietnam Airlines chính thức được cấp phép mở đường bay thẳng tới Canada

Vietnam Airlines chính thức được cấp phép mở đường bay thẳng tới Canada

Baoquocte.vn. Vietnam Airlines được Bộ Giao thông Vận tải Canada cấp chứng chỉ Nhà khai thác hàng không nước ngoài để thực hiện các chuyến bay đến nước này.
Tăng tốc trong cuộc đua thu hút FDI

Tăng tốc trong cuộc đua thu hút FDI

Baoquocte.vn. Việc Tập đoàn công nghệ cao AT&S chọn Malaysia làm địa điểm sản xuất đầu tiên ở Đông Nam Á cho thấy, Việt Nam cần nhanh chân hơn nữa trong cuộc đua thu hút FDI.
Xuất khẩu ngày 15-18/6: Vải thiều ‘đắt như tôm tươi’ ở Pháp; ô tô Thái Lan áp đảo thị trường Việt; Trung Quốc tăng mạnh nhập gạo ST24.

Xuất khẩu ngày 15-18/6: Vải thiều ‘đắt như tôm tươi’ ở Pháp; ô tô Thái Lan áp đảo thị trường Việt; Trung Quốc tăng mạnh nhập gạo ST24.

Baoquocte.vn. Vải thiều được ưa chuộng ở Pháp; ô tô Thái Lan áp đảo thị trường Việt; Trung Quốc tăng nhập gạo ST24… là những tin chính trong bản tin xuất khẩu.
Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Tin bất động sản mới nhất: ‘Hết thời’, phố cổ Hà Nội giảm kịch sàn vẫn ế dài; đất nền đã lên thì khó hạ; 3 áp lực lớn với thị trường

Baoquocte.vn. Mặt bằng phố cổ Hà Nội ế dài chờ khách thuê, đất nền khó hạ giá; 3 áp lực lớn với thị trường địa ốc… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Chiêu kích giá bằng căn hộ siêu sang; yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai

Bất động sản mới nhất: Chiêu kích giá bằng căn hộ siêu sang; yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai

Baoquocte.vn. Yêu cầu công khai giao dịch nhà ở hình thành trong tương lai; TP. Hồ Chí Minh đề nghị xử lý tin đồn... là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Bất động sản mới nhất: ‘Cú đấm thép’ vào nhà phố; nơi đất nền giảm sâu nhất và Hà Nội sẽ đánh thuế biệt thự ‘ma’?

Baoquocte.vn. Nhà phố chịu ‘cú đấm thép’; nơi đất nền giảm sâu nhất; thông tin về quy hoạch đô thị vệ tinh Hòa Lạc… là những tin bất động sản mới nhất.
Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Công nghệ càng phát triển, càng cần chế tài mạnh trong môi giới bất động sản

Baoquocte.vn. Thời gian gần đây, thị trường bất động sản đã chứng kiến nhiều biền động, trong đó các cơn sốt giá ảo, những dự án 'ma'.
Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Novaland tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng

Baoquocte.vn. Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va (Novaland, HoSE: NVL) công bố bằng văn bản về việc sẽ tiếp tục phát hành cổ phiếu thưởng lần thứ hai.
Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Giá thuê văn phòng tại Hà Nội và TP. HCM: Yếu tố tạo nên sự khác biệt

Baoquocte.vn. Theo báo cáo mới nhất của tập đoàn nghiên cứu bất động sản toàn cầu Savills, giá thuê văn phòng tại TP. HCM và Hà Nội có sự khác biệt rõ rệt.
Thị trường chứng khoán ngày 18/6: Khi đà tăng trở lại

Thị trường chứng khoán ngày 18/6: Khi đà tăng trở lại

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Ngân hàng ACB ủng hộ 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine Covid-19

Ngân hàng ACB ủng hộ 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine Covid-19

Baoquocte.vn. ACB đóng góp 10 tỷ đồng vào Quỹ vaccine phòng chống Covid-19 của Chính phủ và trình kế hoạch mua 100.000 liều vaccine cho nhân viên và gia đình.
Cổ phiếu ngành mía đường đồng loạt 'dậy sóng'

Cổ phiếu ngành mía đường đồng loạt 'dậy sóng'

Baoquocte.vn. Bất chấp sự giằng co của thị trường, nhóm cổ phiếu ngành mía đường vẫn tiếp tục hút dòng tiền trong phiên giao dịch ngày 17/6.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 18/6 - Lực cầu hồi phục liệu còn duy trì?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 18/6 - Lực cầu hồi phục liệu còn duy trì?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 17/6: Ngập sắc đỏ, nhưng sẽ có bất ngờ vào phút cuối?

Thị trường chứng khoán ngày 17/6: Ngập sắc đỏ, nhưng sẽ có bất ngờ vào phút cuối?

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thưởng cổ phiếu cho nhân viên hay chiêu móc túi nhà đầu tư nhỏ lẻ?

Thưởng cổ phiếu cho nhân viên hay chiêu móc túi nhà đầu tư nhỏ lẻ?

Baoquocte.vn. Các chuyên gia tài chính nhận định nhiều doanh nghiệp đang bóp méo mục đích của việc phát hành cổ phiếu ESOP cho người lao động.
Phiên bản di động