Hậu căng thẳng Belarus-EU, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?

Thế Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau khủng hoảng di cư 2015, châu Âu đang đối mặt với tình trạng bất ổn chính trị xã hội mới về vấn đề người tị nạn xuất phát từ căng thẳng Belarus-EU.
Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Lithuania ban bố tình trạng khẩn cấp do dòng người di cư từ nước láng giềng Belarus. (Nguồn: AP)

Trong một bài viết đăng tải trên tạp chí The National Interest, tác giả John Ruehl* nhận định rằng Liên minh châu Âu (EU) từng ‘quay cuồng’ với cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 và giờ đây đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng di cư mới mà họ cáo buộc rằng có sự tiếp tay của Belarus.

Dòng người tị nạn gia tăng

Trong vài tháng gần đây, số chuyến bay được hành khách đặt kín chỗ từ Baghdad (Iraq) đến Minsk (Belarus) tăng dần đều. Tất nhiên, các hãng du lịch và hãng hàng không của Iraq và Belarus rất vui khi đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của du khách, nhưng sự gia tăng này dường như không tự nhiên.

Động thái này của Belarus được cho là nhằm đáp trả việc EU thực hiện thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với nước này, gia tăng áp lực lên Tổng thống Alexander Lukashenko sau vụ Minsk buộc một máy bay của hãng hàng không Ryanair phải hạ cánh khẩn cấp để bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich.

Kể từ đó, hàng nghìn người di cư từ Trung Đông bay sang Belarus rồi vượt biên trái phép vào EU thông qua biên giới với một số quốc gia như Latvia, Lithuania và Ba Lan, bất chấp nỗ lực tối đa của cơ quan nhập cư của các quốc gia này và Cơ quan bảo vệ biên giới EU (Frontex).

Tại cuộc họp trực tuyến của đại diện các quốc gia thành viên EU ngày 18/8, Slovenia, quốc gia giữ vị trí chủ tịch luân phiên của khối cho rằng đây là hành vi gây hấn không thể chấp nhận được và có thể coi là một cuộc tấn công trực tiếp nhằm tạo ra bất ổn và áp lực cho EU.

EU cáo buộc Tổng thống Lukashenko sử dụng người tị nạn như một thứ vũ khí chính trị, lợi dụng cam kết của khối về quyền của người tị nạn. Thông báo của Slovenia có đoạn: "Với tình hình hiện nay tại biên giới Lithuania - Belarus, EU phải đối mặt với mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và là một nhân chứng của hành động vũ khí hóa di cư bất hợp pháp được nhà nước bảo trợ ở Belarus”.

Hầu hết những hành khách đến Belarus gần đây đều xuất phát từ Iraq, số còn lại chủ yếu đến từ các nước Trung Đông khác và châu Phi.

Sau khi đến Belarus, họ tìm cách vào khối Schengen thông qua biên giới của Belarus với Ba Lan, Latvia và Lithuania.

Khối Schengen bao gồm 26 quốc gia là Áo, Bỉ, Thụy Sỹ, Cộng hòa Czech, Đức, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Hy Lạp, Hungary, Iceland, Italy, Lithuania, Luxembourg, Latvia, Litva, Malta, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Slovenia và Slovakia.

Những người tị nạn đến châu Âu hầu hết bị thu hút bởi các quốc gia giàu có hơn ở phía Tây. Phần lớn họ chỉ đi qua các quốc gia EU nghèo hơn ở phía Nam và phía Đông, nơi cơ sở hạ tầng, điều kiện sinh hoạt, và nguồn lực kinh tế kém hơn.

Với năng lực và ngôn ngữ hạn chế, những người tị nạn thường phải dựa vào sự trợ giúp của chính phủ nước sở tại để tồn tại.

Hiện EU vẫn đang tranh cãi với một số quốc gia thành viên về hạn ngạch tiếp nhận người tị nạn. Hạn ngạch người tị nạn của EU bị Nhóm Visegrad (liên minh 4 nước Trung Âu gồm Czech, Hungary, Ba Lan và Slovakia) phản đối sau cuộc khủng hoảng người tị nạn năm 2015.

Hiện tại nhiều người tị nạn đã vào được Ba Lan, Latvia và Lithuania, nhưng các quốc gia này có thể không sẵn sàng nguồn lực cho họ tị nạn vĩnh viễn.

Các nhà lãnh đạo EU đang cố gắng giảm thiểu mối đe dọa về an ninh biên giới yếu kém bằng cách ra tuyên bố cho thấy quyết tâm của họ trong việc ngăn chặn tình trạng di cư không kiểm soát khỏi Afghanistan.

Tuy nhiên, với những cách thức và con đường ngày càng đa dạng để người tị nạn đặt chân vào châu Âu, có vẻ như không thể tránh khỏi rằng an ninh biên giới của EU sẽ tiếp tục bị đe dọa.

Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Việc gia tăng người tị nạn không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU. (Nguồn: Reuters)

Kéo theo nhiều bất ổn

Theo các nhà chức trách biên giới Lithuania, cho đến nay, nước này ghi nhận 4.100 người xin tị nạn nhập cảnh từ Belarus. Con số trên cao gấp nhiều lần so với 81 người vào năm ngoái, 46 người vào năm 2019 và 104 người vào năm 2018.

Sự gia tăng đột biến số người tị nạn đã khiến chính phủ Lithuania phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 7, và Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda cũng ký sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp ngày 2/9 vừa qua.

Ngày 17/8, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Estonia Kaja Kallas đã cáo buộc ông Lukashenko phát động "cuộc tấn công" nhằm vào EU thông qua vấn đề di cư.

Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR) cũng yêu cầu Ba Lan và Latvia cung cấp cho những người tị nạn thực phẩm, nước uống, quần áo, chăm sóc y tế và nơi ở tạm thời.

Làn sóng người tị nạn dâng cao còn dẫn đến bất ổn chính trị và căng thẳng xã hội gia tăng ở các quốc gia EU.

Đơn cử tại Ba Lan, hàng chục người di cư, được cho là đến từ Afghanistan, đã bị mắc kẹt tại biên giới Ba Lan-Belarus trong nhiều tuần, dẫn đến các cuộc đụng độ giữa cảnh sát biên giới Ba Lan và các nhà hoạt động nhân quyền.

Trong khi đó, cũng có báo cáo về bạo loạn tại một trung tâm tị nạn ở Palbrade, Lithuania hồi tháng 6.

Trong bối cảnh quan hệ Nga-Belarus ngày càng trở nên khăng khít, các quốc gia EU lo ngại Moscow hậu thuẫn Belarus thổi bùng lên cuộc khủng hoảng di cư này. Gần đây, Thứ trưởng ngoại giao Lithuania Mantas Adomenas cho biết một số người di cư cố gắng vượt biên vào nước này từ Belarus là công dân Nga.

Belarus khẳng định rằng, nguyên nhân của làn sóng di cư này là do Minsk không đủ khả năng bảo đảm an ninh biên giới do các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Mặt khác, tình trạng làn sóng xin tị nạn ồ ạt không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU, vốn vẫn chưa được khắc phục đáng kể sau khủng hoảng di cư năm 2015.

Cuộc khủng hoảng hiện tại của châu Âu cho thấy châu lục này vẫn dễ bị tổn thương trước làn sóng người tị nạn và các hệ lụy của nó. Vấn đề này sẽ càng trầm trọng hơn khi làn sóng người tị nạn mới đến từ Afghanistan tiếp tục hướng đến lục địa già.

Nếu các nước thành viên EU không có giải pháp mới hiệu quả thì cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 sẽ tái diễn, gây xáo trộn tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh của toàn khu vực.


*John Ruehl là một học giả tại Washington D.C, có bằng Thạc sĩ về xung đột và phát triển của Đại học Jaume I (Tây Ban Nha) và bằng Cử nhân của Đại học Sydney (Australia). Ông hiện đang giảng dạy địa lý và lịch sử thế giới, tác giả nhiều bài báo về địa chính trị và quan hệ quốc tế đăng tải trên tờ International Policy Digest, Politics Means Politics...

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Theo trang thống kê Worldometers, đến nay, thế giới ghi nhận gần 227,3 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 4,67 triệu trường hợp ...

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Ngày 12/9, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho biết, nước này sẽ không tham gia thảo luận về vấn đề di cư bất hợp pháp ...

(theo The National Interest)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Đọc thêm

Covid-19 ngày 7/7: Hơn 900 F0 mới, 8.562 ca khỏi bệnh, số bệnh nhân nặng tăng

Covid-19 ngày 7/7: Hơn 900 F0 mới, 8.562 ca khỏi bệnh, số bệnh nhân nặng tăng

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 7/7 của Bộ Y tế cho biết, có 913 ca mới, số bệnh nhân khỏi gấp 9 lần số mới, ca nặng nhiều ...
Việt Nam-Liên bang Nga: Thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác quốc tế

Việt Nam-Liên bang Nga: Thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác quốc tế

Baoquocte.vn. Xuyên suốt trong những năm qua, quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam-Liên bang Nga không ngừng được củng cố, gắn bó và phát triển tốt đẹp trên nhiều ...
XSMN 8/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 8/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 8/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 8/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 8/7. xổ số hôm nay ngày 8 tháng 7. trực tiếp xổ số miền Nam 8/7/2022. kết quả xổ số miền Nam hôm nay. xổ số hôm nay 8/7. ...
Doanh nghiệp New Zealand quyên góp gần 10 tấn trái cây giúp đỡ trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn

Doanh nghiệp New Zealand quyên góp gần 10 tấn trái cây giúp đỡ trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn

Baoquocte.vn. 7 công ty hàng đầu New Zealand đã quyên góp gần 10 tấn trái cây cho các tổ chức từ thiện vì trẻ em và phụ nữ tại TP. Hồ ...
Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới

Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân trong tình hình mới

Baoquocte.vn. Ngày 7/7, Hội nghị toàn quốc công tác đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam năm 2022 chính thức diễn ra tại tỉnh ...
Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 7/7: MU chờ Antony, chấp nhận bán Ronaldo; Arsenal lên danh sách chia tay; Sterling rời Man City?

Chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh ngày 7/7: MU chờ Antony, chấp nhận bán Ronaldo; Arsenal lên danh sách chia tay; Sterling rời Man City?

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ Ngoại hạng Anh diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Gợi ý đáp án môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022

Gợi ý đáp án môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022

Baoquocte.vn. Trước khi có đáp án chính thức môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022 từ Bộ GD&ĐT, các thí sinh có thể tham khảo đáp án dưới đây.
Việt Nam tích cực tham gia chống khai thác IUU

Việt Nam tích cực tham gia chống khai thác IUU

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng khẳng định, quan điểm của Việt Nam về khai thác IUU là nhất quán và đã được nêu rõ nhiều ...
Lần đầu tiên trong lịch sử, Chủ tịch Triều Tiên tổ chức một hội thảo đặc biệt

Lần đầu tiên trong lịch sử, Chủ tịch Triều Tiên tổ chức một hội thảo đặc biệt

Baoquocte.vn. Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un lần đầu tổ chức hội thảo nhằm tăng cường sự lãnh đạo 'đơn nhất' của đảng Lao động cầm quyền, diễn ra từ 2-6/7.
Dự án dầu khí Sakhalin-1 'vào tay' Nga

Dự án dầu khí Sakhalin-1 'vào tay' Nga

Baoquocte.vn. Dự án dầu mỏ và khí đốt Sakhalin-1 ở khu vực Viễn Đông của nước này sẽ được đặt dưới quyền kiểm soát của Nga.
Doanh nghiệp New Zealand quyên góp gần 10 tấn trái cây giúp đỡ trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn

Doanh nghiệp New Zealand quyên góp gần 10 tấn trái cây giúp đỡ trẻ em và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn

Baoquocte.vn. 7 công ty hàng đầu New Zealand đã quyên góp gần 10 tấn trái cây cho các tổ chức từ thiện vì trẻ em và phụ nữ tại TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội.
Bộ đội Biên phòng An Giang tuyên truyền nâng cao cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo ‘việc nhẹ, lương cao’ tại Campuchia

Bộ đội Biên phòng An Giang tuyên truyền nâng cao cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo ‘việc nhẹ, lương cao’ tại Campuchia

Baoquocte.vn. Biên phòng Cửa khẩu Long Bình tuyên truyền cho người dân nâng cao cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo đưa người sang Campuchia tìm việc.
Trái tim Xanh 2022: Vì một môi trường không có bạo lực đối với trẻ em và phụ nữ

Trái tim Xanh 2022: Vì một môi trường không có bạo lực đối với trẻ em và phụ nữ

Baoquocte.vn. Ngày 5/7, chiến dịch nâng cao nhận thức Trái tim Xanh 2022 được khởi động nhằm bảo vệ trẻ em, phụ nữ khỏi tình trạng bạo lực đang trầm trọng hơn.
Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam có thể đóng góp hiệu quả cho đối thoại và hợp tác trong Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Đánh giá về tham gia của Việt Nam tại Khóa họp 50 của HĐNQ LHQ, các nước, các tổ chức quốc tế ghi nhận thông điệp, thành tựu, cam kết của Việt Nam.
Việt Nam đề cao nguyên tắc tôn trọng, đối thoại, hợp tác và bao trùm trong các vấn đề quyền con người tại Hội đồng Nhân quyền

Việt Nam đề cao nguyên tắc tôn trọng, đối thoại, hợp tác và bao trùm trong các vấn đề quyền con người tại Hội đồng Nhân quyền

Baoquocte.vn. Việt Nam có nhiều hoạt động giới thiệu kinh nghiệm, nỗ lực, thành tựu, chia sẻ về thách thức, cam kết và nhu cầu hợp tác liên quan đến quyền con người.
Việt Nam cam kết thúc đẩy bình đẳng giới tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Việt Nam cam kết thúc đẩy bình đẳng giới tại Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Việt Nam sẽ tiếp tục ưu tiên các cam kết thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ, sẵn sàng hợp tác với các nước trong nỗ lực chung này.
Báo châu Âu: Việt Nam đóng góp vào nỗ lực chung trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Báo châu Âu: Việt Nam đóng góp vào nỗ lực chung trong thúc đẩy và bảo vệ quyền con người

Baoquocte.vn. Thành tựu của Việt Nam trong đảm bảo quyền con người được báo chí châu Âu nhấn mạnh trong các bài viết về chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ.
Đại sứ Na Uy Grete Lochen: Việt Nam ngày càng tiến bộ và cởi mở về quyền của người đồng tính, song tính, chuyển giới

Đại sứ Na Uy Grete Lochen: Việt Nam ngày càng tiến bộ và cởi mở về quyền của người đồng tính, song tính, chuyển giới

Baoquocte.vn. Là người đồng tính nữ, Đại sứ Na Uy Grete Lochen thấy sự tiến bộ, cởi mở về quyền của người đồng tính, song tính, chuyển giới (LGBTI) ở Việt Nam
Trưởng đại diện UNICEF: Đưa điều trị suy dinh dưỡng cấp tính vào luật, Việt Nam sẽ cứu sống khoảng 230.000 trẻ em hàng năm

Trưởng đại diện UNICEF: Đưa điều trị suy dinh dưỡng cấp tính vào luật, Việt Nam sẽ cứu sống khoảng 230.000 trẻ em hàng năm

Baoquocte.vn. Theo Trưởng đại diện UNICEF, Việt Nam cần tích hợp, chỉ định sử dụng các sản phẩm điều trị cho trẻ em bị suy dinh dưỡng cấp tính vào luật.
Tổng giám đốc ILO: Việt Nam đang có nỗ lực rất nghiêm túc trong vấn đề xóa bỏ lao động trẻ em

Tổng giám đốc ILO: Việt Nam đang có nỗ lực rất nghiêm túc trong vấn đề xóa bỏ lao động trẻ em

Baoquocte.vn. Tổng giám đốc ILO bày tỏ vui mừng khi Việt Nam là một trong 26 quốc gia tiên phong chống lại lao động trẻ em và lao động cưỡng bức.
Liên hợp quốc đánh giá cao nỗ lực bảo đảm quyền con người mạnh mẽ và minh bạch của Việt Nam

Liên hợp quốc đánh giá cao nỗ lực bảo đảm quyền con người mạnh mẽ và minh bạch của Việt Nam

Baoquocte.vn. Theo Quyền Điều phối viên Liên hợp quốc, Báo cáo giữa kỳ tự nguyện thực hiện UPR chu kỳ III cho thấy nỗ lực bảo đảm quyền con người của Việt Nam.
Đại sứ Na Uy: Tôi ngưỡng mộ những người phụ nữ mạnh mẽ, đối mặt với tử thần, họ không bỏ cuộc!

Đại sứ Na Uy: Tôi ngưỡng mộ những người phụ nữ mạnh mẽ, đối mặt với tử thần, họ không bỏ cuộc!

Baoquocte.vn. Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Grete Lochen đã chia sẻ về đội rà phá bom mìn toàn nữ đầu tiên của Việt Nam.
Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Australia: Treo cờ Thổ dân hay động thái hàn gắn quan hệ

Baoquocte.vn. Lá cờ Thổ dân Australia sẽ vĩnh viễn tung bay trên Cầu cảng Sydney sau khi chính quyền bang New South Wales cam kết 17 triệu USD để lắp đặt cột cờ thứ ba.
Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Phần Lan: Nỗ lực giảm sự hấp dẫn của thuốc lá đối với giới trẻ

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/5, Phần Lan bắt buộc hình ảnh và logo thương hiệu phải xóa khỏi bao bì các sản phẩm thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử.
Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Nữ cựu binh Hải quân đầu tiên trở thành Cố vấn quốc phòng của Phó Tổng thống Mỹ

Baoquocte.vn. Bà Shanti Sethi, cựu binh Hải quân Mỹ gốc Ấn gia nhập văn phòng của Phó Tổng thống Kamala Harris với tư cách Cố vấn quốc phòng.
Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Sau 2 tháng chiến sự, hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước

Baoquocte.vn. Phụ nữ và trẻ em chiếm 90% trong số hơn 5,2 triệu người Ukraine rời khỏi đất nước kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Instagram 'lỗi hệ thống' trong việc bảo vệ phụ nữ khỏi những kẻ quấy rối

Baoquocte.vn. Instagram có hệ thống hết sức lỏng lẻo trong việc ngăn chặn hành vi quấy rối qua tin nhắn, chủ yếu nhằm vào tệp người dùng nữ với lượng người theo dõi cao.
Ramadan - Tháng linh thiêng của người Hồi giáo

Ramadan - Tháng linh thiêng của người Hồi giáo

Baoquocte.vn. Hôm nay (2/4) bắt đầu Tháng Ramadan - một trong những dịp lễ quan trọng nhất của hơn 1,8 tỷ tín đồ Hồi giáo trên khắp thế giới.
Phiên bản di động