Hậu căng thẳng Belarus-EU, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?

Thế Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau khủng hoảng di cư 2015, châu Âu đang đối mặt với tình trạng bất ổn chính trị xã hội mới về vấn đề người tị nạn xuất phát từ căng thẳng Belarus-EU.
Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Lithuania ban bố tình trạng khẩn cấp do dòng người di cư từ nước láng giềng Belarus. (Nguồn: AP)

Trong một bài viết đăng tải trên tạp chí The National Interest, tác giả John Ruehl* nhận định rằng Liên minh châu Âu (EU) từng ‘quay cuồng’ với cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 và giờ đây đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng di cư mới mà họ cáo buộc rằng có sự tiếp tay của Belarus.

Dòng người tị nạn gia tăng

Trong vài tháng gần đây, số chuyến bay được hành khách đặt kín chỗ từ Baghdad (Iraq) đến Minsk (Belarus) tăng dần đều. Tất nhiên, các hãng du lịch và hãng hàng không của Iraq và Belarus rất vui khi đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của du khách, nhưng sự gia tăng này dường như không tự nhiên.

Động thái này của Belarus được cho là nhằm đáp trả việc EU thực hiện thêm các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với nước này, gia tăng áp lực lên Tổng thống Alexander Lukashenko sau vụ Minsk buộc một máy bay của hãng hàng không Ryanair phải hạ cánh khẩn cấp để bắt giữ nhân vật đối lập Roman Protasevich.

Kể từ đó, hàng nghìn người di cư từ Trung Đông bay sang Belarus rồi vượt biên trái phép vào EU thông qua biên giới với một số quốc gia như Latvia, Lithuania và Ba Lan, bất chấp nỗ lực tối đa của cơ quan nhập cư của các quốc gia này và Cơ quan bảo vệ biên giới EU (Frontex).

Tại cuộc họp trực tuyến của đại diện các quốc gia thành viên EU ngày 18/8, Slovenia, quốc gia giữ vị trí chủ tịch luân phiên của khối cho rằng đây là hành vi gây hấn không thể chấp nhận được và có thể coi là một cuộc tấn công trực tiếp nhằm tạo ra bất ổn và áp lực cho EU.

EU cáo buộc Tổng thống Lukashenko sử dụng người tị nạn như một thứ vũ khí chính trị, lợi dụng cam kết của khối về quyền của người tị nạn. Thông báo của Slovenia có đoạn: "Với tình hình hiện nay tại biên giới Lithuania - Belarus, EU phải đối mặt với mối đe dọa an ninh nghiêm trọng và là một nhân chứng của hành động vũ khí hóa di cư bất hợp pháp được nhà nước bảo trợ ở Belarus”.

Hầu hết những hành khách đến Belarus gần đây đều xuất phát từ Iraq, số còn lại chủ yếu đến từ các nước Trung Đông khác và châu Phi.

Sau khi đến Belarus, họ tìm cách vào khối Schengen thông qua biên giới của Belarus với Ba Lan, Latvia và Lithuania.

Khối Schengen bao gồm 26 quốc gia là Áo, Bỉ, Thụy Sỹ, Cộng hòa Czech, Đức, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Pháp, Hy Lạp, Hungary, Iceland, Italy, Lithuania, Luxembourg, Latvia, Litva, Malta, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Slovenia và Slovakia.

Những người tị nạn đến châu Âu hầu hết bị thu hút bởi các quốc gia giàu có hơn ở phía Tây. Phần lớn họ chỉ đi qua các quốc gia EU nghèo hơn ở phía Nam và phía Đông, nơi cơ sở hạ tầng, điều kiện sinh hoạt, và nguồn lực kinh tế kém hơn.

Với năng lực và ngôn ngữ hạn chế, những người tị nạn thường phải dựa vào sự trợ giúp của chính phủ nước sở tại để tồn tại.

Hiện EU vẫn đang tranh cãi với một số quốc gia thành viên về hạn ngạch tiếp nhận người tị nạn. Hạn ngạch người tị nạn của EU bị Nhóm Visegrad (liên minh 4 nước Trung Âu gồm Czech, Hungary, Ba Lan và Slovakia) phản đối sau cuộc khủng hoảng người tị nạn năm 2015.

Hiện tại nhiều người tị nạn đã vào được Ba Lan, Latvia và Lithuania, nhưng các quốc gia này có thể không sẵn sàng nguồn lực cho họ tị nạn vĩnh viễn.

Các nhà lãnh đạo EU đang cố gắng giảm thiểu mối đe dọa về an ninh biên giới yếu kém bằng cách ra tuyên bố cho thấy quyết tâm của họ trong việc ngăn chặn tình trạng di cư không kiểm soát khỏi Afghanistan.

Tuy nhiên, với những cách thức và con đường ngày càng đa dạng để người tị nạn đặt chân vào châu Âu, có vẻ như không thể tránh khỏi rằng an ninh biên giới của EU sẽ tiếp tục bị đe dọa.

Hậu căng thẳng EU-Belarus, khủng hoảng di cư trở lại châu Âu?
Việc gia tăng người tị nạn không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU. (Nguồn: Reuters)

Kéo theo nhiều bất ổn

Theo các nhà chức trách biên giới Lithuania, cho đến nay, nước này ghi nhận 4.100 người xin tị nạn nhập cảnh từ Belarus. Con số trên cao gấp nhiều lần so với 81 người vào năm ngoái, 46 người vào năm 2019 và 104 người vào năm 2018.

Sự gia tăng đột biến số người tị nạn đã khiến chính phủ Lithuania phải ban bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 7, và Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda cũng ký sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp ngày 2/9 vừa qua.

Ngày 17/8, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Estonia Kaja Kallas đã cáo buộc ông Lukashenko phát động "cuộc tấn công" nhằm vào EU thông qua vấn đề di cư.

Tòa án Nhân quyền châu Âu (ECHR) cũng yêu cầu Ba Lan và Latvia cung cấp cho những người tị nạn thực phẩm, nước uống, quần áo, chăm sóc y tế và nơi ở tạm thời.

Làn sóng người tị nạn dâng cao còn dẫn đến bất ổn chính trị và căng thẳng xã hội gia tăng ở các quốc gia EU.

Đơn cử tại Ba Lan, hàng chục người di cư, được cho là đến từ Afghanistan, đã bị mắc kẹt tại biên giới Ba Lan-Belarus trong nhiều tuần, dẫn đến các cuộc đụng độ giữa cảnh sát biên giới Ba Lan và các nhà hoạt động nhân quyền.

Trong khi đó, cũng có báo cáo về bạo loạn tại một trung tâm tị nạn ở Palbrade, Lithuania hồi tháng 6.

Trong bối cảnh quan hệ Nga-Belarus ngày càng trở nên khăng khít, các quốc gia EU lo ngại Moscow hậu thuẫn Belarus thổi bùng lên cuộc khủng hoảng di cư này. Gần đây, Thứ trưởng ngoại giao Lithuania Mantas Adomenas cho biết một số người di cư cố gắng vượt biên vào nước này từ Belarus là công dân Nga.

Belarus khẳng định rằng, nguyên nhân của làn sóng di cư này là do Minsk không đủ khả năng bảo đảm an ninh biên giới do các lệnh trừng phạt của phương Tây.

Mặt khác, tình trạng làn sóng xin tị nạn ồ ạt không kiểm soát làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về hệ thống biên giới yếu kém của EU, vốn vẫn chưa được khắc phục đáng kể sau khủng hoảng di cư năm 2015.

Cuộc khủng hoảng hiện tại của châu Âu cho thấy châu lục này vẫn dễ bị tổn thương trước làn sóng người tị nạn và các hệ lụy của nó. Vấn đề này sẽ càng trầm trọng hơn khi làn sóng người tị nạn mới đến từ Afghanistan tiếp tục hướng đến lục địa già.

Nếu các nước thành viên EU không có giải pháp mới hiệu quả thì cuộc khủng hoảng di cư năm 2015 sẽ tái diễn, gây xáo trộn tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh của toàn khu vực.


*John Ruehl là một học giả tại Washington D.C, có bằng Thạc sĩ về xung đột và phát triển của Đại học Jaume I (Tây Ban Nha) và bằng Cử nhân của Đại học Sydney (Australia). Ông hiện đang giảng dạy địa lý và lịch sử thế giới, tác giả nhiều bài báo về địa chính trị và quan hệ quốc tế đăng tải trên tờ International Policy Digest, Politics Means Politics...

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Covid-19 thế giới 16/9: Ca mắc mới ở Singapore lập đỉnh; Cuba thúc đẩy lưu hành vaccine Abdala và Soberana; EU-Israel đạt thỏa thuận Thẻ Xanh

Theo trang thống kê Worldometers, đến nay, thế giới ghi nhận gần 227,3 triệu ca nhiễm Covid-19, trong đó có hơn 4,67 triệu trường hợp ...

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Belarus cự tuyệt 'nói chuyện' với EU, chi tỷ USD mua vũ khí Nga, tính 'rước' cả S-400

Ngày 12/9, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko cho biết, nước này sẽ không tham gia thảo luận về vấn đề di cư bất hợp pháp ...

(theo The National Interest)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng di cư

Đọc thêm

WHO: Vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNTech phù hợp để tiêm cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên

WHO: Vaccine Covid-19 của Pfizer/BioNTech phù hợp để tiêm cho trẻ em từ 12 tuổi trở lên

Baoquocte.vn. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ đã cấp phép cho vaccine Covid-19 của hãng dược phẩm Pfizer/BioNTech được tiêm cho trẻ em từ 12 tuổi trở ...
Dự báo thời tiết ngày và đêm 16/10: Không khí lạnh đã ảnh hưởng đến các tỉnh Đông Bắc Bộ

Dự báo thời tiết ngày và đêm 16/10: Không khí lạnh đã ảnh hưởng đến các tỉnh Đông Bắc Bộ

Baoquocte.vn. Theo bản tin dự báo thời tiết ngày 16/10, không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực phía Đông Bắc Bộ, nhiều nơi trời rét và nhiệt ...
Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Hướng đi nào cho chiến lược hạt nhân của Mỹ thời Tổng thống Biden?

Baoquocte.vn. Một chiến lược hạt nhân theo chủ nghĩa thực tế phòng thủ sẽ là cách tốt nhất để kết hợp các chính sách đối nội và đối ngoại của Tổng ...
Premier League: HLV Solskjaer nêu lý do để C.Ronaldo ngồi dự bị

Premier League: HLV Solskjaer nêu lý do để C.Ronaldo ngồi dự bị

Baoquocte.vn. Trước nhiều chỉ trích của người hâm mộ, HLV Solskjaer của CLB Man Utd đã nói lại nguyên nhân để C.Ronaldo trên ghế dự bị ở trận đấu gặp Everton.
Nga thử nghiệm vaccine tổng hợp, hứa hẹn có thể ‘tấn công’ nhiều loại virus

Nga thử nghiệm vaccine tổng hợp, hứa hẹn có thể ‘tấn công’ nhiều loại virus

Baoquocte.vn. Trung tâm Nghiên cứu dịch tễ học và vi sinh Gamaleya đang nghiên cứu tiền lâm sàng một loại vaccine có thể bảo vệ con người tốt hơn trước nhiều ...
Sẽ có hơn 100 điểm cầu trực tuyến trong buổi đối thoại giữa Bộ trưởng Bộ Ngoại giao với sinh viên, cán bộ ngoại giao trẻ

Sẽ có hơn 100 điểm cầu trực tuyến trong buổi đối thoại giữa Bộ trưởng Bộ Ngoại giao với sinh viên, cán bộ ngoại giao trẻ

Baoquocte.vn. Ngày 19/10, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn sẽ có buổi đối thoại với đoàn viên thanh niên Bộ Ngoại giao.
Chân dung ái nữ tài giỏi nhà Bill Gates

Chân dung ái nữ tài giỏi nhà Bill Gates

Baoquocte.vn. Hôm nay, con gái lớn của tỷ phú Mỹ Bill Gates Jennifer Gates làm đám cưới với vị hôn phu Nayel Nassar sau nhiều năm hẹn hò.
Các chuyên gia ASEAN nói về ngoại giao phòng ngừa trên Biển Đông

Các chuyên gia ASEAN nói về ngoại giao phòng ngừa trên Biển Đông

Baoquocte.vn. COC được các chuyên gia trong ASEAN kỳ vọng như một 'công cụ' hiệu quả nhằm đảm bảo an ninh và hòa bình tại Biển Đông.
Nâng tầm đối ngoại đa phương: Chủ động, tích cực, đóng góp thực chất tại Liên hợp quốc

Nâng tầm đối ngoại đa phương: Chủ động, tích cực, đóng góp thực chất tại Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Việt Nam liên tục thể hiện vai trò chủ động tại các thể chế đa phương và tổ chức quốc tế, đặc biệt là tại Liên hợp ...
Khả năng Mỹ cho phép quỹ giao dịch tiền điện tử hoạt động vào tuần tới

Khả năng Mỹ cho phép quỹ giao dịch tiền điện tử hoạt động vào tuần tới

Baoquocte.vn. Tiền điện tử bitcoin tăng hơn 40% so với một tháng trước và đạt 62.253 USD đổi 1 bitcoin vào lúc 20 giờ 50 phút (giờ GMT) trong phiên 15/10.
Đại hội đồng Liên hợp quốc bỏ phiếu kín bầu 18 thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2022-2024

Đại hội đồng Liên hợp quốc bỏ phiếu kín bầu 18 thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2022-2024

Baoquocte.vn. Đại hội đồng Liên hợp quốc đã tổ chức bỏ phiếu kín để bầu 18 thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2022-2024.
Tổng thống Nga: Phụ nữ hiện đại không nên lựa chọn giữa sự nghiệp và gia đình

Tổng thống Nga: Phụ nữ hiện đại không nên lựa chọn giữa sự nghiệp và gia đình

Baoquocte.vn. Tổng thống Nga cho rằng, còn rất nhiều việc phải làm để đảm bảo quyền của phụ nữ được thực hiện toàn diện, trong mọi lĩnh vực.
Mỹ vừa chính thức quay lại Hội đồng nhân quyền, lập tức cứng rắn bảo vệ đồng minh này

Mỹ vừa chính thức quay lại Hội đồng nhân quyền, lập tức cứng rắn bảo vệ đồng minh này

Baoquocte.vn. Mỹ, quốc gia rút khỏi Hội đồng Nhân quyền LHQ vào năm 2018 dưới thời Tổng thống Trump, đã được bầu làm thành viên chính thức nhiệm kỳ 2022-2024.
Sự đảo ngược bi kịch: Covid-19 đẩy các nước thu nhập thấp dấn sâu hơn vào nghèo đói

Sự đảo ngược bi kịch: Covid-19 đẩy các nước thu nhập thấp dấn sâu hơn vào nghèo đói

Baoquocte.vn. Covid-19 khiến thêm hơn 100 triệu người rơi vào cảnh nghèo cùng cực, làm thụt lùi nỗ lực chống đói nghèo thêm vài năm.
Việt Nam chia sẻ lập trường chung của ASEAN về thái độ không khoan nhượng với ma túy

Việt Nam chia sẻ lập trường chung của ASEAN về thái độ không khoan nhượng với ma túy

Baoquocte.vn. Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an tham dự Hội nghị cấp Bộ trưởng ASEAN về vấn đề ma túy lần thứ 7 do Campuchia tổ chức theo hình thức trực tuyến.
Việt Nam nêu 4 đề xuất lớn nhằm thúc đẩy hơn nữa tiến bộ của phụ nữ

Việt Nam nêu 4 đề xuất lớn nhằm thúc đẩy hơn nữa tiến bộ của phụ nữ

Baoquocte.vn. Tại Diễn đàn Phụ nữ Á-Âu lần thứ 3, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã nêu bốn đề xuất lớn nhằm thúc đẩy hơn nữa tiến bộ của phụ nữ.
Hậu đại dịch Covid-19 - Những bước đi đến bình thường mới

Hậu đại dịch Covid-19 - Những bước đi đến bình thường mới

Baoquocte.vn. Làn sóng Covid-19 mới với sự bùng nổ của chủng Delta làm thế giới một lần nữa phải điều chỉnh các chiến lược chống dịch.
Lời giải nào để người lao động trở lại, tránh 'đứt gãy' nguồn nhân lực khi dịch được kiểm soát?

Lời giải nào để người lao động trở lại, tránh 'đứt gãy' nguồn nhân lực khi dịch được kiểm soát?

Baoquocte.vn. Người lao động ở TP. Hồ Chí Minh quá đông, không có tích lũy là bài toán buộc phải giải quyết để thu hút họ quay trở lại trong tương lai.
Truyền thông Czech ấn tượng với bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Đại hội đồng Liên hợp quốc

Truyền thông Czech ấn tượng với bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Đại hội đồng Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Truyền thông CH Czech đề cao vai trò của Việt Nam thúc đẩy hợp tác đa phương và luật pháp quốc tế trong việc giải quyết các thách thức toàn cầu.
Truyền thông Nga: Việt Nam hành động có trách nhiệm tại Liên hợp quốc

Truyền thông Nga: Việt Nam hành động có trách nhiệm tại Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Infox đã đăng bài viết của chuyên gia phân tích chính trị quốc tế Grigory Trofimchuk thuộc Quỹ nghiên cứu khoa học Ý tưởng Á - Âu về Việt Nam.
Việt Nam-UNFPA: Quan hệ đối tác tiếp tục phát triển mạnh mẽ

Việt Nam-UNFPA: Quan hệ đối tác tiếp tục phát triển mạnh mẽ

Baoquocte.vn. Trong hơn 4 thập niên qua, UNFPA hỗ trợ đáng kể cho Chính phủ Việt Nam về các hạng mục phát triển xã hội, chăm sóc, bảo vệ bà mẹ và trẻ em...
Vì nghề cá có trách nhiệm của Việt Nam

Vì nghề cá có trách nhiệm của Việt Nam

Baoquocte.vn. Nếu không gỡ 'thẻ vàng' của EC vì IUU thì ngành thủy sản Việt Nam sẽ không tận dụng được những lợi thế hiệp định EVFTA mang lại.
Đất nước châu Âu đầu tiên có Quốc hội với hơn 50% nữ nghị sĩ

Đất nước châu Âu đầu tiên có Quốc hội với hơn 50% nữ nghị sĩ

Baoquocte.vn. Kết quả bầu cử cuối cùng của Quốc hội Iceland ngày 26/9 cho thấy, tỷ lệ nữ nghị sĩ chiếm hơn 50%.
Từ Bộ trưởng Afghanistan, hai bằng thạc sĩ trở thành người giao hàng ở Đức

Từ Bộ trưởng Afghanistan, hai bằng thạc sĩ trở thành người giao hàng ở Đức

Baoquocte.vn. Mạng xã hội những ngày qua chia sẻ hình ảnh cựu Bộ trưởng Afghanistan đi xe đạp và giao đồ ăn tại một địa điểm ở thành phố Leipzig, Đức.
Canada 'rộng đường' về nhập cư, mục tiêu 401.000 cư dân thường trú mới trong 2021

Canada 'rộng đường' về nhập cư, mục tiêu 401.000 cư dân thường trú mới trong 2021

Baoquocte.vn. Canada đang trên đà tiếp nhận nhiều người nhập cư hơn trong năm nay, bất chấp đại dịch Covid-19 đã khép kín biên giới đối với người nước ngoài.
13 nguyên tắc chính của Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát về quyền con người (UPR)

13 nguyên tắc chính của Cơ chế rà soát định kỳ phổ quát về quyền con người (UPR)

Baoquocte.vn. UPR là một cơ chế của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (UNHRC) định kỳ kiểm tra hoạt động nhân quyền của tất cả 193 quốc gia thành viên LHQ.
Cyprus: Cháy rừng lớn nhất trong gần 50 năm qua, 4 người thiệt mạng

Cyprus: Cháy rừng lớn nhất trong gần 50 năm qua, 4 người thiệt mạng

Baoquocte.vn. Ít nhất 4 người thiệt mạng khi cháy rừng thiêu rụi toàn bộ nhà cửa của người dân ở quận Larnaca, miền Nam Cyprus.
Tổng thống nước nào là nhà vận động toàn cầu vì phụ nữ và trẻ em?

Tổng thống nước nào là nhà vận động toàn cầu vì phụ nữ và trẻ em?

Baoquocte.vn. Tổng thống Estonia Kersti Kaljulaid được bổ nhiệm làm nhà vận động toàn cầu vì sức khỏe và hạnh phúc của phụ nữ, thanh thiếu niên.
Phiên bản di động