Hai rào cản lớn trong quan hệ Nga-Trung

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Sau Thượng đỉnh Nga-Trung, người ta nói nhiều về mối quan hệ ngày càng khăng khít giữa Moscow và Bắc Kinh, nhưng liệu chừng đó đã đủ để dùng chữ ‘đồng minh’? Bình luận của Báo TG&VN.
Nga-Trung Quốc. (Nguồn: Sputnik)
Quan hệ Nga-Trung sau cuộc gặp trực tiếp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh vừa qua đã có bước tiến lớn, song còn vướng nhiều rào cản. (Nguồn: Sputnik)

Điểm yếu về kinh tế

Trước hết, một mối quan hệ “đồng minh” bền vững cần được xây dựng không chỉ dựa trên nền tảng chính trị, mà còn được vun đắp thông qua liên kết về kinh tế. Tuy nhiên, trong khi khía cạnh chính trị của mối quan hệ Nga-Trung ngày càng cải thiện, các liên kết kinh tế lại đang tụt hậu.

Nỗ lực của Bắc Kinh nhằm liên kết Sáng kiến vành đai và con đường (BRI) với Liên minh Kinh tế Á-Âu của Moscow không có nhiều tiến triển. Đồng thời, thương mại song phương chịu ảnh hưởng nặng nề từ các lệnh cấm vận từ phương Tây. Kể từ khi Nga sát nhập Crimea, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đã liên tục sụt giảm, từ 90 tỷ USD trong năm 2014 xuống dự kiến còn 64 tỷ USD trong năm tới.

Liên kết kinh tế song phương sẽ còn lung lay hơn khi Bắc Kinh, trong nỗ lực theo đuổi cam kết chống biến đổi khí hậu, ưu tiên sử dụng khí đốt tự nhiên hóa lỏng và năng lượng tái tạo thay vì dầu thô, mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Nga sang Trung Quốc.

Trong khi khía cạnh chính trị của mối quan hệ Nga-Trung ngày càng cải thiện, các liên kết kinh tế lại đang tụt hậu.

Thêm vào đó, thời gian gần đây, Bắc Kinh cho thấy năng lực sản xuất vũ khí, trang thiết bị quốc phòng càng mạnh mẽ, thể hiện qua việc tự đóng thành công tàu sân bay Sơn Đông và tiếp tục nâng cấp tiêm kích J-15, từ máy bay chiến đấu thế hệ 4 lên thế hệ 4+. Điều này sẽ tác động đáng kể tới các hợp đồng xuất khẩu vũ khí của Moscow sang Bắc Kinh.

Ngoài ra, khí tài Trung Quốc với giá cả phải chăng đang xuất hiện ngày càng nhiều tại Thái Lan, Pakistan, Bangladesh hay Algeria, ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động kinh doanh của công nghiệp quốc phòng Nga, vốn là một nguồn thu quan trọng trong cơ cấu kinh tế của xứ bạch dương.

Trung Quốc ý thức rõ được thực trạng này. Do đó, danh sách đề xuất của Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh “hai bên cần thực hiện Lộ trình phát triển thương mại hàng hóa và dịch vụ chất lượng cao”. Điều này không hề đơn giản, nhất là khi Nga vẫn đặt hợp tác kinh tế với Trung Quốc xếp sau các chủ đề chiến lược và địa chính trị quan trọng hơn.

Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về hợp tác sâu rộng trong phát triển công nghệ và công nghiệp quân sự. Đặc biệt, Bắc Kinh và Moscow kêu gọi sử dụng nhiều hơn các đồng tiền quốc gia trong thương mại quốc tế, trước những lo ngại về sự bấp bênh xung quanh đồng USD, cũng như giảm thiểu khả năng Washington sử dụng đồng tiền này để hạn chế các giao dịch.

Tuy nhiên, cả Nga lẫn Trung Quốc không thể đảm bảo rằng giao dịch song phương sẽ an toàn một khi Mỹ và châu Âu đẩy mạnh trừng phạt xứ bạch dương vì Ukraine.

(02.09) Mối quan hệ chính trị và kinh tế chặt chẽ với Kiev khiến Bắc Kinh gặp khó trong tình hình hiện nay tại Ukraine. (Nguồn: 112 International)
Mối quan hệ chính trị và kinh tế chặt chẽ với Kiev khiến Bắc Kinh gặp khó trong tình hình hiện nay tại Ukraine - Ảnh: Tuyến tàu chở hàng hóa giữa Trung Quốc và Ukraine. (Nguồn: 112 International)

Khác biệt về mục tiêu

Ngay cả trong lĩnh vực chính trị, Nga và Trung Quốc cũng có không ít khác biệt.

Đầu tiên, Nga vẫn đẩy mạnh xuất khẩu vũ khí sang Ấn Độ và Đông Nam Á, vốn vẫn tồn tại tranh chấp về biên giới lãnh thổ với Trung Quốc. Báo cáo của Dịch vụ Nghiên cứu Quốc hội (CRS) Mỹ cho thấy kể từ năm 2010, New Delhi chiếm tới 1/3 tổng sản lượng vũ khí xuất khẩu của Moscow trên toàn cầu. Trong khi đó, các nước Đông Nam Á như Indonesia, Malaysia và Việt Nam tiếp tục là thị trường tiềm năng của vũ khí Nga.

Đồng thời, trong vấn đề Biển Đôngbiên giới Trung-Ấn, Nga vẫn giữ thái độ trung lập, kêu gọi các bên giải quyết tranh chấp một cách hòa bình theo luật pháp quốc tế. Quan điểm này giúp Moscow giữ được quan hệ với New Delhi và các đối tác có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, song chắc chắn không thể khiến Bắc Kinh hài lòng.

Đáp lại, Trung Quốc cố gắng duy trì thái độ trung lập trong căng thẳng tại Ukraine. Đây là điều dễ hiểu, bởi Kiev có vai trò chiến lược và kinh tế đặc quan trọng với Bắc Kinh.

Trung Quốc cũng là khách hàng mua thiết bị quân sự quan trọng của Ukraine. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình quốc tế Stockholm (SIPRI), từ năm 2016-2020, Bắc Kinh mua tới 36% tổng lượng vũ khí xuất khẩu của Kiev. Tàu sân bay Sơn Đông do Trung Quốc tự sản xuất cũng được phát triển dựa trên tàu Liêu Ninh, vốn là tàu sân bay chưa hoàn thiện của Ukraine từ thời Liên Xô.

Đáp lại, Trung Quốc cố gắng duy trì thái độ trung lập trong căng thẳng tại Ukraine. Đây là điều dễ hiểu, bởi Kiev có vai trò chiến lược và kinh tế đặc quan trọng với Bắc Kinh.

Quan trọng hơn, nằm ở phía Bắc Biển Đen, Ukraine là hành lang thương mại quan trọng giữa châu Âu, châu Á và Trung Đông và một tâm điểm trong BRI của Trung Quốc.

Năm 2019, Trung Quốc vượt qua Nga để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Ukraine. Năm 2020, một tuyến tàu chở hàng đã được mở giữa hai nước. Mới đây, Đại sứ Trung Quốc tại Ukraine Fan Xiaorong khẳng định các công ty nước này “ngày càng sẵn sàng” khám phá cơ hội đầu tư trong chế biến thực phẩm, xây dựng cảng, sản xuất phụ tùng xe hơi và vaccine ở Ukraine.

Thực tế này đặt Trung Quốc vào thế khó khi phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế từ Ukraine và liên kết chính trị với Nga. Tuyên bố chung sau thượng đỉnh giữa ông Vladimir Putin và ông Tập Cận Bình phản ánh rõ điều này.

Dù thể hiện lập trường phản đối Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) mở rộng về phía Đông châu Âu, song văn bản này lại không đề cập trực tiếp tới tên Ukraine và chỉ nói về “một số người chơi… đơn phương sử dụng vũ lực… trong giải quyết các vấn đề quốc tế”.

Tất nhiên, nhận định này nhằm ám chỉ Mỹ bổ sung lực lượng hỗ trợ Ukraine tại biên giới với Nga, song trong bối cảnh khác, nó hoàn toàn có thể được dùng để nói về các cuộc tập trận gần đây của Moscow ở khu vực này.

Vì thế, dù thượng đỉnh vừa qua tại Bắc Kinh đã chứng kiến nhiều chuyển biến tích cực, song có thể nói quan hệ Nga-Trung vẫn chỉ dừng ở mức “trên tình bạn, dưới tình yêu” mà thôi.

Hợp tác Nga-Trung Quốc dựa trên sự đồng thuận của hai bên

Hợp tác Nga-Trung Quốc dựa trên sự đồng thuận của hai bên

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 3/2 đã hội đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov đang ở thăm Bắc Kinh.

Dưới sức ép từ phương Tây, Nga-Trung Quốc 'gần nhau chưa từng có'

Dưới sức ép từ phương Tây, Nga-Trung Quốc 'gần nhau chưa từng có'

Đại sứ Nga tại Vương quốc Anh Andrey Kelin ngày 30/1 cho rằng các động thái không “thân thiện” của phương Tây nhằm chống lại ...

Đọc thêm

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Eriksen đồng ý gia nhập; Rashford thông báo ở lại; HLV Rangnick đúng với Ronaldo

Chuyển nhượng cầu thủ Man Utd: Eriksen đồng ý gia nhập; Rashford thông báo ở lại; HLV Rangnick đúng với Ronaldo

Baoquocte.vn. Những tin tức chuyển nhượng cầu thủ của CLB Man Utd diễn ra trong 24 giờ qua được cập nhật thường xuyên trên Báo Thế giới và Việt Nam.
Đại sứ Lương Quốc Huy trình Thư ủy nhiệm lên Tổng thống Iran Ebrahim Raisi

Đại sứ Lương Quốc Huy trình Thư ủy nhiệm lên Tổng thống Iran Ebrahim Raisi

Baoquocte.vn. Đại sứ Lương Quốc Huy khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ với Iran, bày tỏ hy vọng hai nước sẽ tiếp tục thúc đẩy quan hệ trên các ...
'Hạ nhiệt' giá xăng dầu bằng cách nào?

'Hạ nhiệt' giá xăng dầu bằng cách nào?

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi trả lời báo chí về giải pháp 'hạ nhiệt' giá xăng dầu tại Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2022.
XSMN 5/7, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 5/7/2022. xổ số hôm nay

XSMN 5/7, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 3 ngày 5/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 5/7. xổ số hôm nay 5/7. kết quả xổ số miền Nam thứ 3 ngày 5/7/2022. xổ số hôm nay ngày 5 tháng 7. XSMN thứ 3. xo so ...
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
'Cần nhìn nhận kết quả kỳ thi chỉ có tính tham khảo trong đánh giá năng lực một đứa trẻ'

'Cần nhìn nhận kết quả kỳ thi chỉ có tính tham khảo trong đánh giá năng lực một đứa trẻ'

Baoquocte.vn. Nếu người lớn bất chấp để chạy theo bệnh thành tích, đòi hỏi đứa trẻ phải đạt điểm cao trong các kỳ thi là phi giáo dục.
Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2022: Quốc tế đánh giá cao thành tựu kinh tế Việt Nam

Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2022: Quốc tế đánh giá cao thành tựu kinh tế Việt Nam

Baoquocte.vn. Chiều 4/7, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, người phát ngôn Chính phủ Trần Văn Sơn chủ trì họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2022.
Tin thế giới 4/7: Syria tuyên bố ủng hộ chiến dịch của Nga; Tổng thống Putin ra chỉ thị về Ukraine; tỉnh triệu dân của Trung Quốc bùng Covid-19

Tin thế giới 4/7: Syria tuyên bố ủng hộ chiến dịch của Nga; Tổng thống Putin ra chỉ thị về Ukraine; tỉnh triệu dân của Trung Quốc bùng Covid-19

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, bạo động ở Uzbekistan, Syria bày tỏ ủng hộ Nga, Covid-19 phức tạp ở Trung Quốc... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
XSMT 5/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 5/7/2022. SXMT 5/7

XSMT 5/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 3 ngày 5/7/2022. SXMT 5/7

Baoquocte.vn. XSMT 5/7. trực tiếp xổ số miền Trung 5/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 3. xổ số hôm nay 5/7/2022. SXMT 5/7
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách

Baoquocte.vn. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ được giao tập trung chỉ đạo thực hiện 15 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng
Tin thế giới 4/7: Syria tuyên bố ủng hộ chiến dịch của Nga; Tổng thống Putin ra chỉ thị về Ukraine; tỉnh triệu dân của Trung Quốc bùng Covid-19

Tin thế giới 4/7: Syria tuyên bố ủng hộ chiến dịch của Nga; Tổng thống Putin ra chỉ thị về Ukraine; tỉnh triệu dân của Trung Quốc bùng Covid-19

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, bạo động ở Uzbekistan, Syria bày tỏ ủng hộ Nga, Covid-19 phức tạp ở Trung Quốc... là một số tin thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Tàu hải quân Trung Quốc xuất hiện gần quần đảo tranh chấp với Nhật Bản, Tokyo hành động

Tàu hải quân Trung Quốc xuất hiện gần quần đảo tranh chấp với Nhật Bản, Tokyo hành động

Baoquocte.vn. Nhật Bản đã trao công hàm phản đối tới phía Bắc Kinh liên quan một tàu hải quân Trung Quốc di chuyển gần quần đảo tranh chấp giữa hai nước.
Nga cảnh báo Kiev 'sẽ gặp rắc rối', cựu Thủ tướng Ukraine nói thỏa thuận hòa bình với Moscow là 'ảo tưởng'

Nga cảnh báo Kiev 'sẽ gặp rắc rối', cựu Thủ tướng Ukraine nói thỏa thuận hòa bình với Moscow là 'ảo tưởng'

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo, nếu phía Ukraine tiếp tục các hành động khiêu khích thì Kiev sẽ gặp rắc rối.
Hàn Quốc lần đầu đăng cai tổ chức cuộc họp của cơ quan cố vấn NATO

Hàn Quốc lần đầu đăng cai tổ chức cuộc họp của cơ quan cố vấn NATO

Baoquocte.vn. Cuộc họp của cơ quan cố vấn của NATO kéo dài 4 ngày, với sự tham dự của 20 thành viên Ủy ban và 6 nước quan sát viên, trong đó có Hàn Quốc.
Mỹ là đối tác phát triển mạnh mẽ và bền vững của Campuchia

Mỹ là đối tác phát triển mạnh mẽ và bền vững của Campuchia

Baoquocte.vn. Đại sứ Mỹ tại Campuchia W. Patrick Murphy khẳng định, Mỹ là một đối tác phát triển bền vững và luôn gắn bó với đất nước Campuchia.
Khẳng định ủng hộ mở rộng Hội đồng Bảo an, Nga loại trừ Đức và một quốc gia châu Á

Khẳng định ủng hộ mở rộng Hội đồng Bảo an, Nga loại trừ Đức và một quốc gia châu Á

Baoquocte.vn. Nga mới đây cho rằng, cần mở rộng Hội đồng Bảo an, thêm các quốc gia châu Phi, châu Á và châu Mỹ Latinh để cho cơ cấu này trở nên 'dân chủ hơn'.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Liên minh quân sự ba bên Mỹ-Nhật-Hàn: Đến lúc biến điều không thể thành có thể?

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio đã mạnh dạn đưa ra đề xuất diễn tập quân sự 3 bên Mỹ-Nhật-Hàn.
'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

'Ngoại giao con thoi' với Nga và Ukraine của Tổng thống Indonesia có hiệu nghiệm?

Baoquocte.vn. Chuyến thăm của Tổng thống Indonesia tới Nga và Ukraine đã cho thấy một Chủ tịch G20 đầy trách nhiệm với sứ mệnh gửi gắm thông điệp hòa bình.
Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Hội nghị thượng đỉnh NATO: phương Tây 'nắn gân' Nga, an ủi Ukraine, Mỹ thiết kế vòng vây chiến lược

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh vừa qua đã chứng minh sức mạnh của NATO và quyết tâm của phương Tây trước Nga trong cuộc xung đột leo thang tại Ukraine.
Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Nhiều chính sách mới liên quan đến 'túi tiền' của người dân Australia sẽ có hiệu lực từ 1/7

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, nhiều chính sách mới của Australia đi vào hiệu lực như tăng lương tối thiểu, thay đổi lương hưu, giảm thuế, tăng tiền điện,...
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Phiên bản di động