Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Lebanon?

Thảo Chi
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Lebanon đang lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế-chính trị nghiêm trọng từ sau thảm họa Beirut, với hàng loạt cuộc biểu tình của người dân. Vậy đâu là những nguyên nhân gốc rễ và hy vọng nào để giải quyết khủng hoảng?

Vụ nổ ngày 4/8 tại thủ đô Beirut của Lebanon đã gây ra cái chết của hơn 170 người, khiến hơn 300.000 người bị thương và mất nhà cửa. Theo Vox, nguyên nhân sâu xa của vụ nổ là hậu quả trực tiếp từ một chính quyền Lebanon lỏng lẻo và đầy sơ suất, đã không có bất cứ biện pháp đảm bảo an toàn nào đối với kho “chất nổ tiềm tàng” amonium nitrate trong suốt 6 năm ở cảng Beirut. Đây cũng là hậu quả gián tiếp của một “cuộc thử nghiệm chính trị” kéo dài 30 năm ở quốc gia Trung Đông này.

Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Lebanon?
Lebanon đang lâm vào một cuộc khủng hoảng và dường như không có lối thoát. (Nguồn: BBC)

Cho đến nay, chính quyền Lebanon gần như bị vô hiệu, nhất là khi liên tiếp hai thủ tướng đã phải từ chức. Nền kinh tế của nước này cũng không ghi nhận được mấy điểm tích cực khi đồng tiền Lebanon đang rơi tự do, ngân hàng đình chỉ tài khoản của người dân, tỉ lệ thất nghiệp trên 30% và thiếu hụt những nhu yếu phẩm cần thiết.

Cơ sở vật chất thiếu hụt nghiêm trọng, người dân phải chịu cảnh cắt điện tới 20 tiếng mỗi ngày để đất nước có thể đảm bảo nguồn cung điện. Từ bức tranh ảm đạm trên, người dân Lebanon đang nhận thức được rằng, đất nước của họ đang dần trở nên không rất khó sống. Vậy Lebanon đã sai ở đâu và giải pháp nào để giải quyết những sai lầm đó? Câu trả lời không hề đơn giản.

Một đất nước hiện đại với nền chính trị cũ kĩ

Một trong những lý do chính khiến nỗ lực thành lập chính phủ của Thủ tướng tạm thời Moustafa Adib thất bại và khiến ông phải từ chức là do bất đồng giữa hai đảng chính trị Hồi giáo dòng Shitte có ảnh hưởng nhất là phong trào Hồi giáo Hezbollah và đảng Amal của Chủ tịch Quốc hội Nabih Berri, đặc biệt liên quan tới việc ai sẽ là người đứng đầu Bộ Tài chính.

Lebanon là một quốc gia thu nhập trung bình, phần lớn người dân được giáo dục đầy đủ, tuy nhiên lại phải sống dưới một nền chính trị không mấy hiện đại. Những nhà lãnh đạo bảo vệ vị trí của mình bằng cách hỗ trợ việc làm, tài chính cho những người bầu cử ủng hộ. Ngược lại, người dân sẽ bỏ phiếu và thể hiện sự trung thành với vị lãnh đạo này.

Mặc cho cuộc nội chiến 1975-1990 hủy hoại và khiến hơn 120.000 người thiệt mạng, hệ thống phân chia quyền lực này vẫn tồn tại đến ngày nay, bởi nó đã giúp hòa giải những xung đột giữa các giáo phái, thúc đẩy những nhà lãnh đạo xây dựng sự đồng thuận giữa những cử tri và ngăn chặn sự tập trung hóa quyền lực.

Thế nhưng “liều thuốc” này cũng có những tác dụng phụ. Tầng lớp tinh hoa chính trị đã sử dụng vị thế của mình để vắt kiệt nền kinh tế và nắm quyền kiểm soát độc quyền đối với những thể chế quốc gia. Những vị trí quan trọng ở quốc hội và nội các ở Lebanon vẫn là do những gương mặt quen thuộc quản lý hàng thập kỷ qua. Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri đã giữ vị trí này từ năm 1992.

Thêm vào đó, truyền thống cha truyền con nối vẫn luôn được duy trì ở Lebanon: khi những thành viên của giai cấp lãnh đạo về hưu hay qua đời thì những thành viên gia đình, đặc biệt là con trai của họ sẽ thay thế. Tệ nạn tham nhũng cũng là một trong những mặt trái của hệ thống này. Nhiều chính trị gia đã chiếm đoạt công quỹ, đẩy tình trạng quan liêu lên mức đáng báo động.

Những điều này đã phá hoại cuộc sống của người dân và biến chính trị trở thành một trò chơi có tổng số bằng không và đòi hỏi quyền lợi cho các giáo phái hơn là bàn luận về các chính sách để phát triển đất nước.

Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Lebanon?
Thủ tướng Lebanon mới được chỉ định Moustafa Adib ngày 26/9 bất ngờ từ chức sau chưa đầy 1 tháng, khiến tình trạng ở Lebanon ngày càng hỗn loạn. (Nguồn: Reuters)

Hezbollah - trở ngại lớn

Sự cũ kĩ của hệ thống chính quyền đã phần nào dẫn đến thảm họa Beirut và cuộc khủng hoảng của Lebanon trong nhiều năm qua, nhưng còn có một vấn đề khác lớn hơn nữa, đó chính là nhóm Hezbollah.

Hezbollah đã xây dựng được một lực lượng dân quân đáng kể nhờ sự hỗ trợ trực tiếp của Iran. Lực lượng này đã biến Lebanon và cộng đồng Hồi giáo Shiitetrở thành căn cứ của riêng mình, nhằm đối phó trước những xung đột với Israel và phương Tây. Lực lượng này hoạt động như một bộ máy chính quyền riêng biệt, với lực lượng quân đội, an ninh và cơ sở vật chất riêng.

Theo các chuyên gia, Hezbollah không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng khủng hoảng chính trị ở Lebanon. Thế nhưng, bằng cách âm thầm can thiệp vào hệ thống chính trị, tổ chức này cũng không đem lại bất cứ điểm tích cực nào cho Lebanon.

Hezbollah được cho là đứng đằng sau hàng loạt vụ ám sát chính trị, đồng thời đã làm lu mờ ảnh hưởng chính trị của giáo phái Shia. Lực lượng này cũng đang làm đảo ngược quá trình phục hồi của Lebanon bởi Hezbollah không muốn cải cách chính trị hay xây dựng hệ thống luật pháp trao quyền cho nhân dân.

Liệu có lối thoát?

Do đó có thể thấy rằng, thách thức lớn nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị ở Lebanon là: làm cách nào để thoát được khỏi một hệ thống chính trị rắc rối, đầy tham nhũng và một lực lượng vũ trang đang đe dọa sự an toàn của người dân.

Dư luận Lebanon mong muốn cải cách chế độ đã nhìn nhận ra những điều này và chia thành 2 phe quan điểm.

Một phe cho rằng, việc cải cách là không khả thi và Hezbollah là lực lượng hiếu chiến, là vết nhơ cho danh tiếng của Lebanon trên trường quốc tế và phần nào làm cản trở nỗ lực hỗ trợ của các đồng minh phương Tây và vùng Vịnh. Họ ủng hộ việc tăng áp lực, cô lập nhằm giải giáp, loại bỏ lực lượng này, khi đó Lebanon mới thực sự có thể thay đổi. Tuy nhiên, theo Vox, nỗ lực này chỉ khiến cho Lebanon chìm trong một cuộc chiến đổ máu và thực sự không khả thi.

Phe còn lại không ủng hộ việc loại bỏ lực lượng Hezbollah một cách trực tiếp mà cần tìm một phương pháp khéo léo hơn. Theo quan điểm này, lực lượng ủng hộ cải cách nên tập trung vào việc xây dựng một xã hội dân sự hiệu quả và một nền chính trị được tổ chức hợp lý hơn. Quá trình này có thể mất rất nhiều thời gian, nhưng nó đem lại niềm hy vọng cho người dân về một tương lai tươi sáng hơn, về một đất nước mà người dân thực sự có quyền lợi và không còn phẫn nộ về bộ máy cầm quyền nữa.

Pháp hiện đang là quốc gia có những động thái nhằm sớm chất dứt tình trạng khủng hoảng ở Lebanon. Pháp đang thúc giục các nhà lãnh đạo Lebnaon nhanh chóng thành lập chính phủ mới, đồng thời bày tỏ lo ngại nước này sẽ đối mặt với nguy cơ sụp đổ, sau khi Beirut không hoàn thành kịp thời hạn thành lập Nội các vào giữa tháng 9 theo thỏa thuận với Paris.

Tuy nhiên, cho dù đã rất nhiệt tình giúp đỡ, Tổng thống Emmanuel Macron vẫn không nhận được kết quả xứng đáng. Ông Macron cũng tuyên bố rằng, Hezbollah cần làm rõ liệu lực lượng này là một thế lực chính trị nghiêm túc nhằm giúp thực thi một lộ trình cho quốc gia Trung Đông hay chỉ là một lực lượng nhận chỉ thị từ Iran.

Tình hình Lebanon: Tổng thống Pháp cảm thấy 'xấu hổ' về các nhà lãnh đạo Beirut, ra thời hạn cuối cùng

Tình hình Lebanon: Tổng thống Pháp cảm thấy 'xấu hổ' về các nhà lãnh đạo Beirut, ra thời hạn cuối cùng

TGVN. Ngày 27/9, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố, ông sẽ không từ bỏ sáng kiến về việc cứu Lebanon khỏi sự sụp đổ, ...

Thủ tướng Lebanon bất ngờ từ chức: Sáng kiến của Pháp liệu có 'chết yểu'?

Thủ tướng Lebanon bất ngờ từ chức: Sáng kiến của Pháp liệu có 'chết yểu'?

TGVN. Việc Thủ tướng mới được chỉ định Moustafa Adib bất ngờ từ chức đã đe dọa sáng kiến của Tổng thống Pháp Macron nhằm ...

Lebanon: Chưa kịp hồi phục sau vụ nổ thảm họa, cảng Beirut lại tan hoang

Lebanon: Chưa kịp hồi phục sau vụ nổ thảm họa, cảng Beirut lại tan hoang

TGVN. Ngày 10/9, một vụ cháy đã xảy ra tại cảng Beirut ở Lebanon tạo thành cột khói đen lớn trên bầu trời Thủ đô. ...

Thảo Chi (theo Vox)

Đọc thêm

Olympic Tokyo 2020: Lịch thi đấu của Đoàn Thể thao Việt Nam ngày 28/7, cơ hội chiến thắng của môn cầu lông

Olympic Tokyo 2020: Lịch thi đấu của Đoàn Thể thao Việt Nam ngày 28/7, cơ hội chiến thắng của môn cầu lông

Baoquocte.vn. Olympic Tokyo 2020 ngày 28/7, Đoàn Thể thao Việt Nam có hai nữ vận động viên là Ánh Nguyệt và Thùy Linh cùng võ sĩ Văn Đương sẽ thi đấu.
Nga 'dọn dẹp' các trang web dính líu nhân vật đối lập, ông Navalny vội hiệu triệu người ủng hộ

Nga 'dọn dẹp' các trang web dính líu nhân vật đối lập, ông Navalny vội hiệu triệu người ủng hộ

Baoquocte.vn. Nhật vật chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny kêu gọi người ủng hộ tập hợp trước thềm cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga.
Covid-19: Những địa phương có số ca mắc mới cao nhất sáng 28/7

Covid-19: Những địa phương có số ca mắc mới cao nhất sáng 28/7

Baoquocte.vn. Tính từ 19h ngày 27/7 đến 6h ngày 28/7 có 2.861 ca mắc Covid-19 mới, trong đó 3 ca nhập cảnh và 2.858 ca ghi nhận trong nước.
Nghệ sĩ Nguyễn Việt Trung vào chung kết cuộc thi piano danh giá nhất thế giới

Nghệ sĩ Nguyễn Việt Trung vào chung kết cuộc thi piano danh giá nhất thế giới

Baoquocte.vn. Hơn 40 năm sau giải Nhất của NSND Đặng Thái Sơn, Việt Nam mới có thêm một nghệ sĩ lọt vào vòng chung kết cuộc thi piano quốc tế Fryderyk ...
Sinh viên Việt Nam tại Singapore tổ chức hội thảo việc làm trực tuyến: Hậu Covid vẫn có việc

Sinh viên Việt Nam tại Singapore tổ chức hội thảo việc làm trực tuyến: Hậu Covid vẫn có việc

Baoquocte.vn. 'VNYA 2021 Career Fair' nhằm chia sẻ cho các bạn sinh viên, cựu sinh viên Việt Nam cái nhìn rõ ràng, tổng quát hơn về môi trường làm việc tương ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 28/7/2021: Song Ngư đánh mất bản thân, Cự Giải đừng nên hiếu thắng

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Tư ngày 28/7/2021: Song Ngư đánh mất bản thân, Cự Giải đừng nên hiếu thắng

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/7 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Lịch âm 28/7 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 28/7/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 28/7/2021

Lịch âm 28/7 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 28/7/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 28/7/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 28/7. Âm lịch hôm nay 28/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 28/7/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 28 tháng 7 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 28/7/2021: Tuổi Sửu cần nắm bắt cơ hội kinh doanh, tuổi Mùi công việc tốt hơn

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 28/7/2021: Tuổi Sửu cần nắm bắt cơ hội kinh doanh, tuổi Mùi công việc tốt hơn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 28/7/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba

Baoquocte.vn. Cuba sẵn sàng và ưu tiên hợp tác với Việt Nam trong cuộc chiến chống đại dịch, trong đó có việc cung ứng, chuyển giao công nghệ vaccine ngừa Covid-19.
Covid-19 ở Việt Nam sáng 28/7: 2.861 ca mắc mới, trong đó có 403 ca cộng đồng

Covid-19 ở Việt Nam sáng 28/7: 2.861 ca mắc mới, trong đó có 403 ca cộng đồng

Baoquocte.vn. Tính đến nay, Việt Nam ghi nhận thêm 2.861 ca mắc mới Covid-19, trong đó có 403 ca cộng đồng.
Nga 'dọn dẹp' các trang web dính líu nhân vật đối lập, ông Navalny vội hiệu triệu người ủng hộ

Nga 'dọn dẹp' các trang web dính líu nhân vật đối lập, ông Navalny vội hiệu triệu người ủng hộ

Baoquocte.vn. Nhật vật chỉ trích Điện Kremlin Alexei Navalny kêu gọi người ủng hộ tập hợp trước thềm cuộc bầu cử Duma Quốc gia Nga.
Tin thế giới 27/7: Nga chờ xem sự nghiêm túc của Mỹ; Quan hệ liên Triều - nắng hạn gặp mưa rào? Trung Quốc 'lấn lướt' Mỹ

Tin thế giới 27/7: Nga chờ xem sự nghiêm túc của Mỹ; Quan hệ liên Triều - nắng hạn gặp mưa rào? Trung Quốc 'lấn lướt' Mỹ

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Mỹ, Mỹ-Trung, Anh-Trung; tình hình Afghanistan, Myanmar; quan hệ liên Triều; Mỹ rút quân khỏi Iraq... là một số tin thế giới nổi bật.
Sự kiện kỷ niệm 200 năm Quốc khánh Peru: Từ quá khứ đến hiện tại

Sự kiện kỷ niệm 200 năm Quốc khánh Peru: Từ quá khứ đến hiện tại

Baoquocte.vn. Ngày 27/7, tại thủ đô Lima diễn ra sự kiện 'Đoàn kết vì 200 năm Độc lập' nhân dịp kỷ niệm 200 năm Quốc khánh Peru trong bối cảnh dịch Covid-19.
Covid-19: Campuchia cảnh báo dịch chưa đến hồi kết, Malaysia dự báo thời điểm đạt đỉnh dịch

Covid-19: Campuchia cảnh báo dịch chưa đến hồi kết, Malaysia dự báo thời điểm đạt đỉnh dịch

Baoquocte.vn. Campuchia cảnh báo biểu hiện tự mãn đối với diễn biến dịch Covid-19 trong nước; Tại Malaysia, đỉnh dịch có thể sẽ xảy ra vào giữa tháng 9.
Campuchia phát hiện thịt trâu đông lạnh từ Ấn Độ nhiễm virus SARS-CoV-2

Campuchia phát hiện thịt trâu đông lạnh từ Ấn Độ nhiễm virus SARS-CoV-2

Baoquocte.vn. Cơ quan Hải quan Campuchia đã thu giữ 3 container thịt trâu đông lạnh nhập khẩu từ Ấn Độ sau khi phát hiện lô hàng này có virus SARS-CoV-2.
Tình hình Lebanon: Doanh nhân giàu có trở thành Thủ tướng chỉ định, Tổng thống trao quyền thành lập chính phủ mới

Tình hình Lebanon: Doanh nhân giàu có trở thành Thủ tướng chỉ định, Tổng thống trao quyền thành lập chính phủ mới

Baoquocte.vn. Doanh nhân giàu có Najib Mikati đã giành đủ số phiếu trong các cuộc tham vấn của Quốc hội để trở thành Thủ tướng được chỉ định của Lebanon.
Thông điệp quốc gia cuối cùng của ông Duterte: Ít tầm nhìn, nhiều hoài niệm

Thông điệp quốc gia cuối cùng của ông Duterte: Ít tầm nhìn, nhiều hoài niệm

Baoquocte.vn. Thông điệp quốc gia ngày 26/7 là dịp để Tổng thống Philippines Duterte điểm lại thành tựu và khẳng định nỗ lực thực hiện cam kết trước khi mãn nhiệm năm 2022.
Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Sự cố ngoại giao Nhật-Hàn: Hệ quả khó lường

Baoquocte.vn. Sự cố ngoại giao ngày 17/7 vừa qua không chỉ đẩy quan hệ Nhật-Hàn vướng căng thẳng mới, mà còn có thể để lại hệ quả khó lường tới hiện diện của Mỹ tại khu ...
Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc

Quan hệ Mỹ-Trung Quốc: Đã xung còn thêm khắc 1

Baoquocte.vn. Mỹ cáo buộc Trung Quốc tấn công mạng vào một doanh nghiệp Mỹ, xung khắc Mỹ-Trung Quốc thêm lĩnh vực mới và chưa biết khi nào kết thúc. TG&VN bình luận.
Sách Trắng quốc phòng Nhật Bản 2021: Con chủ bài mới

Sách Trắng quốc phòng Nhật Bản 2021: Con chủ bài mới

Baoquocte.vn. Sách Trắng quốc phòng Nhật Bản 2021 đề cập đến Đài Loan như một con bài trong các cuộc chơi giữa Nhật Bản và Trung Quốc. Báo TG&VN bình luận.
Tròn 6 năm ngày ký thỏa thuận hạt nhân Iran: Tan rồi khó hợp

Tròn 6 năm ngày ký thỏa thuận hạt nhân Iran: Tan rồi khó hợp

Baoquocte.vn. Toan tính về lợi ích và thiếu vắng sự nhượng bộ của Mỹ lẫn Iran khiến kết quả về đối thoại thỏa thuận hạt nhân Iran tưởng rất gần, mà vẫn còn xa.
Haiti hậu Tổng thống Jovenel Moise sẽ đi về đâu?

Haiti hậu Tổng thống Jovenel Moise sẽ đi về đâu?

Baoquocte.vn. Bất ổn chính trị kéo dài, nguy cơ từ đại dịch Covid-19, bạo lực nghiêm trọng chưa từng có khiến tương lai của Haiti trở nên xám màu hơn bao giờ hết.
Ba 'hòn đá tảng' trong cuộc chiến chống Covid-19

Ba 'hòn đá tảng' trong cuộc chiến chống Covid-19

Baoquocte.vn. Công cuộc phòng chống đại dịch Covid-19 phải đối mặt với ba thách thức vô cùng lớn.
Dù là tháng 3 hay tháng 7, các cuộc gặp Mỹ-Trung Quốc đều đi vào bế tắc, vì sao?

Dù là tháng 3 hay tháng 7, các cuộc gặp Mỹ-Trung Quốc đều đi vào bế tắc, vì sao?

Baoquocte.vn. Trong năm nay, Washington và Bắc Kinh đã có 2 cuộc gặp mặt trực tiếp nhằm tìm hướng gỡ nút thắt trong quan hệ Mỹ-Trung Quốc.
Nửa thế kỷ sau 'cú sốc Nixon', quan hệ Mỹ-Trung đứng giữa ranh giới đỏ

Nửa thế kỷ sau 'cú sốc Nixon', quan hệ Mỹ-Trung đứng giữa ranh giới đỏ

Baoquocte.vn. Biên tập viên cao cấp Katsuji Nakazawa đã phân tích về quan hệ Mỹ-Trung nửa thập kỷ sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Đông Nam Á: Chính trị, an ninh là trọng tâm chiến lược

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Đông Nam Á: Chính trị, an ninh là trọng tâm chiến lược

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin sẽ trở thành thành viên đầu tiên trong Nội các của Tổng thống Joe Biden thăm Đông Nam Á.
5 năm phán quyết PCA về Biển Đông, lập trường của các nước đã 'xoay trục'

5 năm phán quyết PCA về Biển Đông, lập trường của các nước đã 'xoay trục'

Baoquocte.vn. Lập trường của các bên sau 5 năm phán quyết về Biển Đông đã có nhiều sự thay đổi.
Thiếu điện, nhiều quốc gia Trung Đông chìm trong nắng nóng và bất ổn

Thiếu điện, nhiều quốc gia Trung Đông chìm trong nắng nóng và bất ổn

Baoquocte.vn. Tình trạng thiếu điện trầm trọng giữa các đợt nắng nóng kỷ lục khiến hàng chục triệu hộ gia đình và doanh nghiệp tại Trung Đông rơi vào cảnh khó khăn.
Phiên bản di động