Đừng để trẻ em gánh vác chuyện 'áo cơm'

Lưu Đức Bình Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Thực tế, có không ít phụ huynh và cả dư luận đã luôn nhìn trẻ em lao động giỏi là con ngoan, chỉ biết ngợi ca, vô tình cổ súy trẻ tiếp tục dấn thân vào con đường kiếm tiền dù chưa tới tuổi. Ít ai thấy phía sau câu chuyện trẻ giỏi lao động ấy là bàn tay thao túng của người lớn, sự thiếu hiểu biết pháp luật liên quan đến việc sử dụng lao động trẻ em.
Đừng để trẻ thơ gánh vác chuyện áo cơm
Trẻ em phải ra đời từ sớm, mưu sinh ở Sa Pa không còn là câu chuyện mới. (Nguồn: Vietnamnet)

Tôi nghĩ về những đứa trẻ người Mông ở Sa Pa bị đẩy ra đường bán hàng trong những ngày rét mướt, chỉ 1-2 độ C đầu năm nay. Nhìn các em quấn từng lớp khăn bám theo khách du lịch để bán đồ, hoặc xin tiền mà không thể cầm lòng. Tự nghĩ, người lớn sao nỡ đành đẩy con em mình ra đường như thế, giữa tiết trời lạnh lẽo đó…

Có thể gia đình các em khó khăn, nhưng cũng có thể vì lợi nhuận mà người lớn đã không ngần ngại sử dụng trẻ em như một lao động dễ kiếm tiền, là công cụ kiếm tiền hữu hiệu. Câu chuyện dùng trẻ em là lao động, thậm chí là lao động chính kiềm tiền cho người lớn đã từng được báo chí nhắc đến. Hiện tượng dễ gặp ở những thành phố lớn như TP. Hồ Chí Minh có những em nhỏ bán vé số, bán hoa lưu niệm, đánh giày,…

Cuộc sống các em trôi nổi trên những cung đường, quán cà phê, công viên với những chiêu thức mời mua được người lớn hướng dẫn, mớm lời khiến tôi lo lắng. Đó là khi có những em dựa vào người lớn, nài nỉ mua sản phẩm mình đang bán. Tôi sợ những sự lạm dụng trẻ em bằng cách này và thắt tim không dám nghĩ xa hơn khi biết không phải ai cũng đàng hoàng trong ứng xử với trẻ.

Điều tra Quốc gia về Lao động trẻ em lần thứ hai của Việt Nam công bố ngày 18/12/2020 xác định có khoảng 5,3% trẻ em và người chưa thành niên trong độ tuổi từ 5-17 là lao động trẻ em. Con số này tương đương với hơn 1 triệu trẻ, trong đó có hơn một nửa số trẻ phải làm việc trong những điều kiện nặng nhọc độc hại nguy hiểm.

Nơi thành phố tôi đang sống, thi thoảng cũng có những cô bé, cậu bé trong hình ảnh của những em bé Khmer, ôm ẵm em nhỏ chìa nón xin tiền ở vài ngã tư, ngã ba có nhiều xe cộ dừng đèn đỏ. Tôi thương nhưng cũng không khỏi hoài nghi về những người lớn phía sau các em đã và đang điều hành đường dây chăn dắt trẻ em làm công việc ấy.

Tôi cũng không dám nghĩ đến chuyện, có những người bố người mẹ lại ngồi ở đâu đó, nhịp chân cười nói để dùng đồng tiền do con cái còn quá nhỏ của mình kiếm được từ việc ăn xin hay bán vé số hoặc quà lưu niệm. Rồi họ tự hào “sớm được nhờ con”, xem như chiến tích của mình trong việc nuôi dạy con.

Để trẻ nhỏ lẽ ra tuổi ăn, tuổi học và cả tuổi được ngủ thật bình yên trong tình thương của người lớn lại phải bươn chải kiếm tiền. Đây có thể xem là tội ác, là cách hủy hoại tương lai của các con đáng sợ nhất. Giả sử các con bình yên vô sự, không bị kẻ xấu quỵt tiền hoặc lạm dụng, nhưng ký ức tuổi thơ nơi bụi đường, giữa miền rét mướt phải kiếm tiền trong đêm là nỗi ám ảnh khó nguôi quên.

Tôi cũng biết, có những gia đình khó khăn, vạn bất đắc dĩ mới phải cậy nhờ con mình làm việc, phụ giúp người lớn trong khả năng. Nhưng đó không phải là con số chung cho những hình ảnh đẩy trẻ ra đường mưu sinh.

Điều 1, Luật Trẻ em, 2016 quy định: Trẻ em là người dưới 16 tuổi. Và hẳn ai cũng biết, “trẻ em phải được học hành, được chăm sóc” chứ không phải để lao động mưu sinh.

Trong khi đó, khảo sát của tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam, có tới 61% hộ gia đình không biết các loại công việc bị nghiêm cấm đối với trẻ dưới 15 tuổi; 15% nghĩ rằng việc sử dụng người lao động dưới 18 tuổi làm bất kỳ công việc nào cũng là hợp pháp; 37% trẻ từ 11 đến dưới 18 tuổi quan niệm cha mẹ có quyền bắt buộc các em kiếm sống cho gia đình.

Theo ILO, lao động trẻ em là công việc khiến trẻ em mất đi tuổi thơ, tiềm năng và nhân cách, và có ảnh hưởng xấu tới sự phát triển về thể chất và tinh thần của trẻ, bao gồm cả việc cản trở khả năng đến trường.

Để nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết thúc đẩy những nỗ lực xóa bỏ lao động trẻ em, khẩn cấp hơn bao giờ hết, Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) đã chọn năm 2021 là Năm Quốc tế về Xóa bỏ lao động trẻ em. Để có thể vượt qua những thách thức và thực hiện vai trò là quốc gia tiên phong, Chính Phủ Việt Nam đã và đang xây dựng lộ trình thực hiện Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) 8.7 và Chương trình phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2021 - 2030. Đây là tín hiệu tốt, kỳ vọng việc trẻ em sẽ có tương lai tốt đẹp hơn.

Tuy nhiên, thực tế, có không ít phụ huynh và cả dư luận đã luôn nhìn trẻ lao động giỏi là con ngoan, chỉ biết ngợi ca, cổ súy trẻ tiếp tục dấn thân vào con đường kiếm tiền dù mình chưa tới tuổi. Ít ai thấy phía sau câu chuyện trẻ giỏi lao động ấy là bàn tay thao túng của người lớn, sự thiếu hiểu biết pháp luật liên quan đến việc sử dụng lao động trẻ em.

Thậm chí, có những người biết trẻ đi lao động chân tay và bị chủ hành hạ - như vụ nỗi sợ của Trương Quang Duy, 14 tuổi, bị chủ quán bánh xèo ở huyện Yên Phong (Bắc Ninh) đánh, bắt nhịn đói hồi cuối tháng 11/2020 nhưng ít để ý hoặc dửng dưng.

Đâu đó, sự vô cảm của cộng đồng kết hợp với sự xô đẩy của chính gia đình đã làm cho không ít trẻ em phải rơi vào hoàn cảnh ngặt nghèo, đáng thương…

TIN LIÊN QUAN
Ai sẽ bảo vệ trẻ em mưu sinh trong giá rét?
'Rất nhiều người khởi nghiệp thất bại vì muốn làm ông chủ, làm giám đốc'
PGS.TS Trần Thành Nam: Giáo dục sớm, hiểu đúng để tránh trẻ ‘chín ép, chín non'
Đầu năm tản mạn về chuyển đổi số trong giáo dục
Tâm tư của một người thầy về những đổi thay trong ngành giáo dục
Lưu Đức Bình Minh

Đọc thêm

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh nêu một số đề xuất quan trọng tại Hội nghị quốc tế về tương lai châu Á

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh nêu một số đề xuất quan trọng tại Hội nghị quốc tế về tương lai châu Á

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh đã tham dự và có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị quốc tế về tương lai châu Á lần thứ ...
Việt Nam-Israel thúc đẩy đàm phán các hiệp định hợp tác, nghiên cứu mở đường bay thẳng

Việt Nam-Israel thúc đẩy đàm phán các hiệp định hợp tác, nghiên cứu mở đường bay thẳng

Baoquocte.vn. Việt Nam-Israel thúc đẩy đàm phán các hiệp định hợp tác quan trọng như Hiệp định thương mại tự do; nghiên cứu mở đường bay thẳng…
Sao Việt: Huyền Lizzie thả thính đỉnh cao, MC Trịnh Lê Anh hạnh phúc bên gia đình

Sao Việt: Huyền Lizzie thả thính đỉnh cao, MC Trịnh Lê Anh hạnh phúc bên gia đình

Baoquocte.vn. Diễn viên Huyền Lizzie thả thính đỉnh cao, MC Trịnh Lê Anh bình yên bên gia đình nhỏ, ca sĩ Thủy Tiên khoe dáng chuẩn.
Bị bác đơn kháng cáo, cựu thành viên Seungri của Big Bang phải ngồi tù 18 tháng

Bị bác đơn kháng cáo, cựu thành viên Seungri của Big Bang phải ngồi tù 18 tháng

Baoquocte.vn. Seungri, cựu thành viên nhóm Big Bang phải chuyển từ nhà tù quân sự đến nhà tù chung để chấp hành phần còn lại của bản án hình sự.
Thúc đẩy hợp tác đường sắt Việt Nam-Quảng Tây (Trung Quốc)

Thúc đẩy hợp tác đường sắt Việt Nam-Quảng Tây (Trung Quốc)

Baoquocte.vn. Tổng lãnh sự quán Việt Nam làm việc với các bên liên quan nhằm trao đổi về các giải pháp nâng cao hiệu quả tuyến vận tải đường sắt Việt ...
Thương lái Trung Quốc đã được giải quyết các thủ tục để đến Bắc Giang thu mua vải thiều

Thương lái Trung Quốc đã được giải quyết các thủ tục để đến Bắc Giang thu mua vải thiều

Baoquocte.vn. Đã có hàng trăm thương lái Trung Quốc được giải quyết các thủ tục về thị thực nhập cảnh để đến Bắc Giang thu mua vải thiều.
Thổ Nhĩ Kỳ cứng rắn trước các phái đoàn của Thụy Điển-Phần Lan, đường vào NATO còn xa?

Thổ Nhĩ Kỳ cứng rắn trước các phái đoàn của Thụy Điển-Phần Lan, đường vào NATO còn xa?

Baoquocte.vn. Các phái đoàn Thụy Điển và Phần Lan đã tới Thổ Nhĩ Kỳ để thuyết phục Ankara thay đổi quan điểm về việc gia nhập NATO của hai nước Bắc ...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 27/5/2022: Song Ngư đừng nghi ngờ người kia

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 27/5/2022: Song Ngư đừng nghi ngờ người kia

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 27/5/2022 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (26-27/7): Hà Nội, Tây Nguyên, Nam Bộ đêm mưa vừa mưa to; Bắc Bộ mưa to đến rất to; Trung Bộ nắng nóng

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (26-27/7): Hà Nội, Tây Nguyên, Nam Bộ đêm mưa vừa mưa to; Bắc Bộ mưa to đến rất to; Trung Bộ nắng nóng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết mưa to ở Bắc Bộ, Tây Nguyên, Nam Bộ tập trung vào chiều tối; vùng núi phía Bắc mưa to đến rất to; cảnh báo lũ ...
Tìm hướng đi cho thủy sản Việt Nam sang thị trường RCEP

Tìm hướng đi cho thủy sản Việt Nam sang thị trường RCEP

Baoquocte.vn. Hiện nay, Việt Nam xuất khẩu thủy sản sang hơn 160 thị trường trên thế giới, trong đó xuất khẩu sang các nước thành viên Hiệp định RCEP.
Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Tổng thống Mỹ Joe Biden công du Đông Bắc Á: Chuyến đi đa mục tiêu

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine chưa có hồi kết, Tổng thống Mỹ Joe Biden thực hiện chuyến công du ba ngày đến Đông Bắc Á thăm Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Hàng loạt vụ đánh bom tại Afghanistan: Lạc lối giữa Kabul

Baoquocte.vn. Hàng loạt vụ đánh bom đã xảy ra tại Afghanistan, hàng trăm dân thường thiệt mạng. Nhà nước Hồi giáo Khorasan đã nhận trách nhiệm trong một số vụ việc.
Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Vì sao đàm phán hòa bình Nga-Ukraine bị bế tắc?

Baoquocte.vn. Những khác biệt lớn không chỉ giữa Nga và Ukraine mà còn giữa nội bộ mỗi bên khiến cho hy vọng đàm phán hòa bình trở nên mong manh...
Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Nam Thái Bình Dương nổi sóng

Baoquocte.vn. Việc quần đảo Solomon ký hiệp ước an ninh với Trung Quốc đang làm khu vực Nam Thái Bình Dương nổi sóng.
Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Xung đột Nga-Ukraine và hệ quả với an ninh châu Âu

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine rồi cũng sẽ đi đến hồi kết. Như mọi xung đột khác, giao tranh càng kéo dài thì hệ quả an ninh càng lớn và khốc liệt.
Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Ẩn khuất sau cuộc chiến ở Ukraine

Baoquocte.vn. Chiến sự ở Ukraine mới chỉ vài ngày, nhưng đã động chạm đến những vấn đề lớn, quan điểm trái ngược và nhiều hệ lụy, không chỉ với Ukraine, Nga...
Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Tổng thống Joe Biden gửi thông điệp 4 chữ, Triều Tiên đáp lại bằng 3 tên lửa đạn đạo

Baoquocte.vn. Vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ kết thúc chuyến công du châu Á, Triều Tiên đã phóng 3 tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía Đông vào rạng sáng 25/5.
Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Mỹ chẳng còn vội vã trong việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, vì sao?

Baoquocte.vn. Dường như đã có một sự thay đổi của Mỹ rằng việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 sẽ tốt hơn những lựa chọn thay thế khác.
Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trật tự quốc tế là luật pháp quốc tế, tranh chấp phải được giải quyết hòa bình

Baoquocte.vn. Các nước thành viên nhóm Bộ tứ đã thể hiện được tiếng nói chung trong nhiều vấn đề khu vực và quốc tế.
Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ: Trong tính toán chung có nỗi niềm riêng

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh nhóm Bộ tứ diễn ra trong bối cảnh phức tạp của tình hình thế giới.
Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Tổng thống Joe Biden thăm châu Á: Giá trị của tình hữu nghị lâu năm có giúp Mỹ an tâm giữa thời cuộc?

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ hy vọng chuyến công du châu Á lần này sẽ củng cố niềm tin của ông rằng tình hữu nghị lâu năm có thể đem lại những kết quả xứng đáng.
Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Tân Thủ tướng Australia: Can đảm, chăm chỉ trong đối nội, rạch ròi trong đối ngoại

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng Anthony Albanese đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử để trở thành Thủ tướng thứ 31 của Australia.