Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Mỹ

Minh Vương
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Học giả Indonesia bình luận về vị trí của Đông Nam Á trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới dưới thời Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. (Nguồn: White House)
Đông Nam Á sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong Chiến lược châu Á - Thái Bình Dương mới của Mỹ. (Nguồn: White House)

Đông Nam Á là trung tâm

Học giả Indonesia Aristyo Rizka Darmawan tại Đại học Indonesia nhận định rằng mặc dù chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết Mỹ “sẽ tập trung vào mọi ngóc ngách của khu vực, từ Đông Bắc Á và Đông Nam Á, đến Nam Á và châu Đại Dương, bao gồm cả các quốc đảo Thái Bình Dương”, song rõ ràng Đông Nam Á là trung tâm của chiến lược này.

Trong văn kiện này, nhiều nước thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) được đề cập cụ thể: Philippines và Thái Lan là đối tác liên minh hiệp ước của Mỹ, còn Indonesia, Malaysia và Singapore là những đối tác hàng đầu khu vực.

Khác với tuyên bố về Thỏa thuận an ninh ba bên Australia - Anh - Mỹ (AUKUS), tài liệu của Mỹ cho rằng sự hiện diện của nước này tại Đông Nam Á góp phần cân bằng ảnh hưởng của Trung Quốc tại khu vực, đặc biệt là Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Trong bối cảnh đó, ASEAN đã nhiều lần nhấn mạnh vị trí trung tâm và lập trường trung lập và thông qua Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mới của Mỹ không đề cập hay tán thành Tầm nhìn ASEAN, nhưng “ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN, hỗ trợ ASEAN trong các nỗ lực đưa ra các giải pháp bền vững cho những thách thức cấp bách nhất của khu vực” và đặc biệt, thừa nhận và tôn trọng sự đoàn kết nội khối của tổ chức này.

Vì thịnh vượng khu vực

Văn kiện cũng đưa ra một kế hoạch cụ thể cho ASEAN nhằm thúc đẩy sự thịnh vượng của khu vực, với Mỹ cam kết tăng cường đầu tư trực tiếp. Dù xứ cờ hoa đang là nhà đầu tư hàng đầu ở ASEAN, chiến lược mới vẫn hứa hẹn sẽ “tạo thuận lợi hơn cho thương mại tiêu chuẩn cao, điều hành nền kinh tế số, thúc đẩy đầu tư vào cơ sở hạ tầng minh bạch, tiêu chuẩn cao và xây dựng kết nối số”.

Cam kết này có ý nghĩa quan trọng trong cân bằng ảnh hưởng khu vực ngày càng tăng của Trung Quốc trong thập kỷ với Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI). Nó cũng phản ánh nỗ lực mới của Mỹ nhằm khắc phục những thiếu sót khi quyết định rút khỏi các cuộc đàm phán hiệp định thương mại tự do thế hệ mới ở khu vực.

Trong lĩnh vực an ninh, chiến lược mới nhắc lại rằng Mỹ đã duy trì “sự hiện diện quốc phòng mạnh mẽ và nhất quán cần thiết để hỗ trợ hòa bình, an ninh, ổn định và thịnh vượng trong khu vực”, coi Biển Đông và Biển Hoa Đông là ưu tiên. Tuy nhiên, đáng chú ý là trong khi tài liệu nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, không một đoạn nào đề cập đến Chương trình Hoạt động tự do hàng hải (FONOPS) do Hải quân Mỹ thực hiện.

Ngược lại, chiến lược nhấn mạnh tầm quan trọng của lực lượng cảnh sát biển trong chỉ đạo hợp tác an ninh hàng hải, “tư vấn, đào tạo, triển khai và nâng cao năng lực... bao gồm cả nâng cao năng lực hàng hải và nhận thức về hàng hải trong khu vực”.

Việc nhấn mạnh hợp tác bảo vệ bờ biển có thể được coi là một động thái tích cực vì nó sẽ ít mang tính khiêu khích và nhạy cảm hơn so với sự hiện diện quân sự trong khu vực. Quan trọng hơn nữa, hoạt động bảo vệ bờ biển ở Đông Nam Á là cần thiết để giải quyết các mối đe dọa an ninh hàng hải, đơn cử như đánh bắt bất hợp pháp.

Ngoài quan hệ hợp tác kinh tế và an ninh truyền thống, chiến lược mới của Mỹ cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của đối ngoại nhân dân. Trong những năm trước đại dịch Covid-19, gần 60.000 sinh viên từ các quốc gia thành viên ASEAN đã học tập tại Mỹ. Với Sáng kiến Lãnh đạo trẻ Đông Nam Á (YSEALI), Washington mong muốn thúc đẩy mối quan hệ chặt chẽ hơn với thế hệ lãnh đạo khu vực trong tương lai.

Văn bản của Mỹ cũng một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ Mỹ - ASEAN. Mỹ nhắc lại cam kết của mình đối với Hội nghị Cấp cao Đông Á và Diễn đàn Khu vực ASEAN, “cũng như sẽ tìm kiếm các hình thức can dự cấp bộ trưởng mới với ASEAN”, hứa hẹn đầu tư hơn 100 triệu USD cho các sáng kiến chung mới.

Đây đều là các kế hoạch đầy hứa hẹn, song nói thì dễ, làm lại khó. Thành bại của chiến lược này sẽ phụ thuộc vào nỗ lực và hành động thực chất của Mỹ, thể hiện xứ cờ hoa thực sự hành động vì một Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rộng mở, kết nối, thịnh vượng, có sức chống chịu và an ninh như những gì đã nêu.

Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Mỹ chính thức công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 11/2, chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã công bố chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và mở cửa.

Gác lại Ukraine, Ngoại trưởng Mỹ cùng Bộ tứ khẳng định ưu tiên an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Gác lại Ukraine, Ngoại trưởng Mỹ cùng Bộ tứ khẳng định ưu tiên an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Ngày 9/2, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã đến Australia gặp các đồng minh nhóm Bộ tứ (Quad) để tập trung giải quyết các thách ...

(theo Lowy Institute)

Đọc thêm

Hoa hậu Hương Giang và bạn trai chính thức 'đường ai nấy đi'

Hoa hậu Hương Giang và bạn trai chính thức 'đường ai nấy đi'

Baoquocte.vn. Chiều nay (19/8), Hoa hậu Hương Giang chia sẻ dòng trạng thái thông báo chia tay bạn trai - doanh nhân Matt Liu sau 2 năm bên nhau.
Xét tuyển đại học 2022: Gần 600.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng

Xét tuyển đại học 2022: Gần 600.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng

Baoquocte.vn. Theo thông tin từ Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT, tính đến 12h ngày 19/8, cả nước đã có gần 598.000 thí sinh nhập nguyện vọng xét tuyển đại ...
Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 19/8, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã có buổi làm việc với VCCI về tình hình doanh nghiệp.
Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Baoquocte.vn. Ukraine lo Nga cắt nguồn ở nhà máy Zaporizhzhia, Ngoại trưởng Anh muốn ‘cấm cửa’ lãnh đạo Nga tại G20…là tin thế giới nổi bật ngày 19/8.
Kinh tế Trung Quốc khó khăn chưa từng có, hy vọng giải cứu thế giới vụt tắt?

Kinh tế Trung Quốc khó khăn chưa từng có, hy vọng giải cứu thế giới vụt tắt?

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc đang ở thời điểm khó khăn nhất, hiện tại rất ít khả năng nới lỏng các chính sách. Trung Quốc có đủ khả năng ra tay ...
Thanh niên Ngoại giao vững lý tưởng, rèn bản lĩnh

Thanh niên Ngoại giao vững lý tưởng, rèn bản lĩnh

Baoquocte.vn. Đoàn viên Thanh niên Bộ đã hiểu hơn về lịch sử, cống hiến của ngành để vững lý tưởng, rèn bản lĩnh, tiếp tục đóng góp vì nền Ngoại giao ...
Điện thăm hỏi về vụ hỏa hoạn tại trung tâm thương mại Surmalu, Armenia

Điện thăm hỏi về vụ hỏa hoạn tại trung tâm thương mại Surmalu, Armenia

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gửi điện thăm hỏi khi được tin vụ hỏa hoạn tại trung tâm thương mại Surmalu, khiến nhiều người thiệt mạng...
Chủ động tìm giải pháp đa dạng hóa các sản phẩm để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc

Chủ động tìm giải pháp đa dạng hóa các sản phẩm để đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc

Baoquocte.vn. Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc làm việc, đối thoại với Đại sứ quán Hàn Quốc và các doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam ở nước ngoài

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến với các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị các đại biểu nêu những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai nhiệm vụ, trong công tác phối hợp.
XSMB 20/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

XSMB 20/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

Baoquocte.vn. XSMB 20/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 20/8/2022. xổ số hôm nay 20/8. xổ số miền Bắc hôm nay. XSMB thứ 7. kết quả xổ số ngày 20 tháng ...
Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Baoquocte.vn. Ukraine lo Nga cắt nguồn ở nhà máy Zaporizhzhia, Ngoại trưởng Anh muốn ‘cấm cửa’ lãnh đạo Nga tại G20…là tin thế giới nổi bật ngày 19/8.
Mali gọi Nga là ‘Đối tác chiến lược quan trọng’, Đức nối lại đường bay

Mali gọi Nga là ‘Đối tác chiến lược quan trọng’, Đức nối lại đường bay

Baoquocte.vn. Tình hình Mali tiếp tục có một số diễn biến mới liên quan đến sự hiện diện của Nga và Đức tại quốc gia này.
Nhật Bản và Đức vẫn khó ‘dứt tình’ với khí đốt Nga

Nhật Bản và Đức vẫn khó ‘dứt tình’ với khí đốt Nga

Baoquocte.vn. Các doanh nghiệp năng lượng Nhật Bản mong muốn ký hợp đồng mua khí đốt Nga, trong khi Đức kêu gọi sớm nối lại Dự án Dòng chảy phương Bắc 2.
Điều gì khiến Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ quyết thăm Ukraine, bất chấp rủi ro đảo chiều quan hệ với Nga?

Điều gì khiến Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ quyết thăm Ukraine, bất chấp rủi ro đảo chiều quan hệ với Nga?

Baoquocte.vn. Bất chấp ảnh hưởng quan hệ với Nga, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan vẫn thăm Ukraine để củng cố vị thế hoà giải quốc tế của Ankara.
Tổng thống Ukraine: Không có trở ngại nào ngăn cản IAEA đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Tổng thống Ukraine: Không có trở ngại nào ngăn cản IAEA đến nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia

Baoquocte.vn. Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia đang trở thành một 'điểm nóng' trong xung đột Nga-Ukraine.
Triều Tiên 'dội gáo nước lạnh' lên ý tưởng của Hàn Quốc, khẳng định không đánh đổi danh dự

Triều Tiên 'dội gáo nước lạnh' lên ý tưởng của Hàn Quốc, khẳng định không đánh đổi danh dự

Baoquocte.vn. Em gái của Nhà lãnh đạo Kim Jong-un cho rằng, giả thiết về việc Triều Tiên sẵn sàng đưa chương trình hạt nhân lên bàn đàm phán là sai lầm.
Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Mỹ tìm lại ‘hào quang’ ở châu Phi

Baoquocte.vn. Châu Phi giờ đây đang trở thành tâm điểm mới trong cạnh tranh địa-chiến lược, địa kinh tế giữa các nước lớn.
Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Châu Âu: Để Đông về bớt lạnh

Baoquocte.vn. Trước viễn cảnh nguồn cung khí đốt bị gián đoạn, giữa mùa Hè nắng nóng, Liên minh châu Âu đang gấp rút triển khai kế hoạch ứng phó với mùa Đông.
Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Al-Qaeda: Vừa mừng vừa lo

Baoquocte.vn. Việc Mỹ tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda đã giáng đòn vào chủ nghĩa khủng bố, song cũng cho thấy thực tế đáng ngại cùng một số tác động tới Mỹ và khu vực.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Tâm điểm mới trong cạnh tranh chiến lược Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Trong hai tuần qua, Trung Đông bỗng nổi lên thành điểm quan tâm đặc biệt của dư luận với chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Biden và Tổng thống Nga Putin.
Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Tổng thống Indonesia thăm Trung Quốc: Thân thiết trong thận trọng

Baoquocte.vn. Quan hệ hợp tác thương mại và đầu tư giữa Indonesia và Trung Quốc khăng khít vẫn chưa thể khiến hai bên bớt thận trọng ở các vấn đề cốt lõi.
Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Cam kết ‘Net zero’ và giải pháp cho khu vực Đông Á

Baoquocte.vn. Các quốc gia đang gấp rút đặt ra các mục tiêu về 'Net zero' nhằm nhanh chóng thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu.
Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Nhìn lại UNCLOS sau 40 năm

Baoquocte.vn. PGS. TS, Đại sứ Nguyễn Hồng Thao đánh giá về tầm quan trọng của UNCLOS 1982 trong lịch sử phát triển luật biển quốc tế.
Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Xu hướng thúc đẩy năng lượng tái tạo trên thế giới

Baoquocte.vn. Việc nhiều quốc gia trên thế giới đang tích cực chuyển dịch sang năng lượng tái tạo khiến bản đồ năng lượng toàn cầu bị thay đổi đáng kể.
Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Vĩnh biệt ‘người bạn lớn’ của Việt Nam

Baoquocte.vn. Sự ra đi đột ngột của cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo đã tạo ra một cơn sốc với không chỉ với đất nước Nhật Bản mà với cả thế giới.
Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Chính sách của các nước về kinh tế xanh và kinh nghiệm cho Việt Nam

Baoquocte.vn. Việc học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có thể giúp Việt Nam tạo ra những chuyển biến ấn tượng trong việc phát triển kinh tế xanh.
‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

‘Kỷ nguyên Marcos’ mới của Philippines

Baoquocte.vn. Ngày 30/6, ông Ferdinand Romualdez Marcos Jr. đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Philippines, đánh dấu sự chuyển mình mới của quốc gia này.
Phiên bản di động