Điện Biên Phủ: Kể chuyện ở thời bình

AN BÌNH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. (TGVN).Câu chuyên được kể ở Hà Nội vào những ngày tháng bình yên sau 65 năm trận chiến “chấn động địa cầu”. Các diễn giả đều không phải là nhân chứng sống của lịch sử, họ không nhắc lại những điều đã quen thuộc về chiến thắng Điện Biên Phủ. Họ là những người tiếp tục “chép sử” dưới những góc nhìn riêng.
TIN LIÊN QUAN
dien bien phu ke chuyen o thoi binh De Gaulle và Việt Nam – thêm một góc nhìn để hiểu về chiến thắng Điện Biên Phủ
dien bien phu ke chuyen o thoi binh Nhiều hoạt động kỷ niệm 65 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Chiến thắng Điện Biên Phủ - trận chiến huyền thoại đánh dấu sự sụp đổ của đế quốc thực dân Pháp đã trở thành đề tài nghiên cứu lịch sử từ những năm 2000 cho rất nhiều học giả Pháp và Việt Nam. Tuy nhiên, “làm thế nào để kể chuyện Điện Biên Phủ cho ngày nay?” là câu hỏi cũng như trăn trở thường trực của nhà thơ-tiểu thuyết gia Pháp gốc Cameroon Marc-Alexandre Oho Bambe, Giáo sư Pierre Journoud giảng dạy lịch sử đương đại tại Trường Đại học Paul- Valéry Montpellier, Giáo sư Laurence Campa tại Trường Đại học Paris Nanterre, hay nhà báo, học giả Đào Thanh Huyền...

dien bien phu ke chuyen o thoi binh
Bộ đội Việt Nam vẫy cờ trên nóc hầm của chỉ huy lực lượng Pháp trong chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954. (Ảnh: Tư liệu)

“Hãy kể giản dị nhất”

Đam mê đề tài lịch sử, nhà báo Đào Thanh Huyền chính là tác giả của cuốn sách Lời bộ đội, Đối mặt với B-52 – Hồi ức Hà Nội 1972-2012, đặc biệt là đồng tác giả của Chuyện những người làm nên lịch sử - Hồi ức Điện Biên Phủ 1954-2009.

Với cuốn sách này, bà đã cùng các tác giả khoác ba lô, lặn lội ngược xuôi khắp Việt Nam để gặp gỡ và ghi lại những câu chuyện lần đầu tiên được kể của hàng trăm nhân chứng lịch sử là các cán bộ sĩ quan chỉ huy các cấp, những chiến sĩ trực tiếp chiến đấu trên chiến trường, y tá, thầy thuốc, nhà văn, nhà báo, văn công, dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong... Trong những câu chuyện ấy, người ta đều có thể nhìn thấy những hình ảnh sống động của chiến trường xưa nhưng mỗi nhân chứng lại có một cách kể dung dị khác nhau. Họ tái hiện ký ức theo một cách riêng như các nhân xưng “tôi” chứ không phải chúng tôi”…

Đào Thanh Huyền nhớ mãi chia sẻ chân thành của một cựu chiến binh ở Bắc Giang. Khi nói về danh hiệu Anh hùng của mình, ông chỉ khiêm tốn cho rằng động lực khiến ông có thể đào hầm trên đồi A1 chỉ đến một cách tự nhiên bởi ông vốn là nông dân và trong gia đình có rất nhiều người bị thực dân Pháp giết chết, chứ không phải do một nguồn sức mạnh phi thường nào đó. Trong việc nghiên cứu, thực hiện các dự án, bà cũng quan tâm đến cách truyền tải giản dị nhất về lịch sử cho thế hệ ngày nay bằng những cuốn truyện tranh như Đường hầm dưới chân đồi A1, hay giản đơn hơn là xuất bản những cuốn sách giống như từ điển sống có thể giải thích các khái niệm đơn giản như dân công, kéo pháo, xe thồ là gì…

dien bien phu ke chuyen o thoi binh
Các diễn giả tại cuộc tọa đàm mới đây tại Hà Nội.

Ký ức vang vọng từ nơi xa

“Việt Nam đã trở thành nguồn cảm hứng, nguồn động lực cho các phong trào đòi giải phóng dân tộc ở các quốc gia châu Phi. Có thể nhận thấy rõ ảnh hưởng của chiến thắng Điện Biên Phủ lên quyến định của các phong trào giải phóng dân tộc Algeria. Đó thực sự là một tác động quan trọng, to lớn và là khởi đầu cho sự chấm dứt của chế độ thực dân trên toàn thế giới” – Giáo sư Pierre Journoud.

Có thể nhận thấy lịch sử trận chiến Điện Biên Phủ đang được nhiều học giả, tác gia nước ngoài kể lại theo nhiều cách khác nhau. Và nhà thơ, tiểu thuyết gia trẻ Marc-Alexandre Oho Bambe đã tìm thấy sự cuốn hút riêng đó qua hai tác phẩm xuất sắc về Điện Biên Phủ, trong đó có tiểu thuyết mang tên Điện Biên Phủ xuất bản năm 2018 ngay lập tức đoạt giải Louis Guilloux trong năm.

Nhiều người sẽ ngạc nhiên và không rõ cơ duyên nào khiến một tác giả trẻ, ra đời sau trận chiến và cách xa Việt Nam vạn dặm lại say mê viết về Điện Biên như vậy. Nhưng Marc-Alexandre Oho Bambe tâm sự, chính những câu chuyện từ người ông từng là lính viễn chinh tham chiến tại Việt Nam và một người bạn Senegal từng là lính bắn tỉa ở Đông Dương… đã giúp anh nhận được tiếng vang vượt qua cả biên giới.

"Điện Biên Phủ" kể về một người lính Pháp đã có mặt trong trận chiến Điện Biên Phủ quyết định trở lại nơi này sau 20 năm trận chiến kết thúc để tìm lại người phụ nữ anh yêu và cũng để tìm lại chính mình. Cuốn tiểu thuyết không chỉ mang đến những thông tin của lịch sử mà còn là những câu chuyện của con người, của những người đàn ông, đàn bà và những đứa trẻ trong cuộc chiến. Marc-Alexandre Oho Bambe luôn nhận thấy có sự đồng cảm đặc biệt giữa ký ức chiến tranh của người ông và những nhân chứng lịch sử của Việt Nam mà anh tiếp xúc. Và qua tác phẩm, anh đã giúp truyền tải đến thế hệ sau cái nhìn đầy đủ nhất về cuộc chiến mà cha ông họ đã từng trải qua.

Câu chuyện không thể kể hết?

Nói về cuộc chiến Điện Biên Phủ, Giáo sư Laurence Campa chuyên về văn học Pháp thế kỷ XX thẳng thắn cho rằng, đề tài này chưa được văn học Pháp quan tâm nhiều. Các nhà văn, chính khách... thường tỏ ra kín tiếng khi nói về cuộc chiến này, nhưng qua thời gian, một số tác phẩm đã có cách tiếp cận vấn đề như "La bataille de Dien Bien Phu" của Jules Roy...

dien bien phu ke chuyen o thoi binh
Giáo sư Pierre Journoud.

“Thực tế cho thấy nhiều trí thức khác của Pháp cũng đã bày tỏ quan điểm ủng hộ cuộc chiến của Việt Nam, nhiều tờ báo Pháp cũng đã tiếp nhận những bản dịch thơ, văn xuôi của văn học Việt Nam, thậm chí chiến thắng Điện Biên Phủ còn khiến nhiều người vui mừng vì chấm dứt được những sai lầm trước đó và nỗi đau của lịch sử”, Giáo sư Laurence Campa nói.

Giáo sư Pierre Journoud cũng cho biết, từ năm 1968 cho đến nay, các nhà sử học, nhà nghiên cứu về Đông Dương đã tìm cách tiếp cận theo những hướng mới với Điện Biên Phủ như lịch sử nghệ thuật quân sự của người Việt trong quá khứ để dẫn tới chiến thắng Điện Biên Phủ, tác động của chiến thắng Điện Biên Phủ tới thế giới... Tuy nhiên, theo ông, họ chưa thể nào kể hết được câu chuyện lớn như trận chiến Điện Biên Phủ.

Là một trong những nhà nghiên cứu có tiếng về Việt Nam, Pierre Journoud từng viết các tác phẩm như De Gaulle et le Vietnam (De Gaulle và Việt Nam), La Réconciliation (Hòa giải), Paroles de Dien Bien Phu. Les Survivants Témoignent (Hồi ức Điện Biên Phủ: Các nhân chứng lên tiếng) và Dien Bien Phu. La fin d’un monde (Điện Biên Phủ. Nơi tận cùng thế giới) vừa được ấn hành tháng 4/2019.

Pierre Journoud có cha từng đi lính, dù không trực tiếp tham chiến tại Đông Dương nhưng cha ông đã nếm trải những đau đớn của chiến tranh và luôn chỉ trích chính sách của nước Pháp trong cuộc chiến ở Đông Dương và Việt Nam khi đó. Không chỉ hấp dẫn ở đề tài nghiên cứu, Pierre Journoud còn có tình yêu dành cho Việt Nam và từng thực hiện một chuyến đạp xe xuyên Việt cùng người bạn để làm một bộ phim tư liệu về những địa điểm lịch sử đáng nhớ trong mối quan hệ Việt – Pháp, trong đó không thể thiếu Điện Biên Phủ.

“65 năm đã trôi qua nhưng ký ức về đồng chí, đồng đội đã cùng sát cánh trong những ngày “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” vẫn vẹn nguyên trong tôi. Nhiều đồng đội của tôi đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường, nhiều người để lại phần thân thể nơi mảnh đất Điện Biên này. Với tôi, qua cuộc chiến vẫn còn đến ngày hôm nay là một sự may mắn, nên dù đã tuổi cao, sức yếu, song tinh thần của người lính Cụ Hồ, tinh thần của người chiến sĩ Điện Biên vẫn luôn nhắc nhở tôi phải cố gắng xứng đáng với những người đã khuất, tiếp tục truyền thụ tinh thần Điện Biên cho các thế hệ cháu con” - ông Nguyễn Hữu Chấp, chiến sĩ của Đại đoàn 312, 84 tuổi.
dien bien phu ke chuyen o thoi binh [Infographics] Chiến thắng Điện Biên Phủ: Những dấu ấn đặc biệt

Từ chỗ không được nhắc đến trong kế hoạch của Nava cũng như kế hoạch tác chiến Đông Xuân 1953-1954 của ta, Điện Biên Phủ ...

dien bien phu ke chuyen o thoi binh Công bố nhiều tài liệu mật tại Hội thảo 65 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Đại tá Trương Mai Hương, Phó Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam cho biết, nhiều tài liệu tuyệt mật và tối mật sẽ ...

dien bien phu ke chuyen o thoi binh Cựu chiến binh Nga - Việt vùng Ural kỷ niệm Chiến thắng Điện Biên Phủ

Trên tinh thần “ Uống nước nhớ nguồn ” nhằm nâng cao tinh thần yêu nước của thanh niên và thắt chặt hơn nữa quan ...

Đọc thêm

XSMT 4/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 4/7/2022. SXMT 4/7/2022. xổ số hôm nay

XSMT 4/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 4/7/2022. SXMT 4/7/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMT 4/7. xổ số hôm nay 4/7/2022. trực tiếp xổ số miền Trung 4/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 2. KQSXMT 4/7
XSMN 4/7, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022 - xổ số hôm nay

XSMN 4/7, kết quả xổ số miền Nam hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022 - xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 4/7. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam 4/7/2022. kết quả xổ số ngày 4 tháng 7. xổ số miền Nam thứ 2. xổ số hôm nay 4/7. ...
XSMB 4/7, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022. dự đoán XSMB

XSMB 4/7, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 2 ngày 4/7/2022. dự đoán XSMB

Baoquocte.vn. XSMB 4/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 4/7/2022. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số hôm nay 4/7/2022. xổ số miền Bắc thứ 2. SXMB 4/7
Sớm khôi phục chuyến bay thương mại và mở đường bay mới từ Việt Nam sang Thái Lan

Sớm khôi phục chuyến bay thương mại và mở đường bay mới từ Việt Nam sang Thái Lan

Baoquocte.vn. Chiều ngày 3/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Don Pramudwinai.
Việt Nam-Campuchia: Tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác tốt đẹp trên tất cả lĩnh vực

Việt Nam-Campuchia: Tiếp tục duy trì quan hệ hợp tác tốt đẹp trên tất cả lĩnh vực

Baoquocte.vn. Chiều ngày 3/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và hợp tác quốc tế Campuchia Prak Sokhonn.
Sri Lanka thiếu tiền thanh toán nhiên liệu, Italy tự tin lấp đầy kho khí đốt

Sri Lanka thiếu tiền thanh toán nhiên liệu, Italy tự tin lấp đầy kho khí đốt

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Năng lượng Sri Lanka cho biết, những chuyến hàng chở nhiên liệu mới đã tới nhưng nước này không có đủ tiền thanh toán.
Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Thái Lan: 9 triệu lượt khách quốc tế 'trong tầm tay'?

Lượng du khách quốc tế đến Thái Lan gia tăng đáng kể từ đầu năm nay, khi tình hình đại dịch Covid-19 bắt đầu lắng xuống.
Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Baoquocte.vn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin thời tiết trong thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2022.
Vietjet mở đường bay thẳng đến các thành phố Hàn Quốc và Nhật Bản

Vietjet mở đường bay thẳng đến các thành phố Hàn Quốc và Nhật Bản

Baoquocte.vn. Vietjet vừa mở các đường bay thẳng từ Hà Nội đến Busan (Hàn Quốc), Nagoya và Fukuoka (Nhật Bản).
Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào

Baoquocte.vn. Chiều ngày 3/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn đã gặp Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Lào Saleumxay Kommasith.
Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Tác phẩm 'Hồ Chí Minh toàn tập' được giảng dạy và học tập tại Lào

Baoquocte.vn. Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào đã công bố và hướng dẫn nghiên cứu tác phẩm ‘Hồ Chí Minh toàn tập’ trong công tác giảng dạy và học tập.
Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Điểm chuẩn lớp 10 ở Hà Nội khó đoán định

Baoquocte.vn. Lãnh đạo nhiều trường THCS và THPT ở Hà Nội nhận định, điểm chuẩn khó đoán định do phụ thuộc tỷ lệ đăng ký nguyện vọng.
Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Những điểm đặc biệt quan trọng trong xét giáo sư, phó giáo sư năm 2022

Baoquocte.vn. Hội đồng Giáo sư Nhà nước vừa có công văn về việc triển khai tổ chức xét công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư năm 2022.
Internship – Thực tập hưởng lương tại Nhật Bản có điểm gì hấp dẫn?

Internship – Thực tập hưởng lương tại Nhật Bản có điểm gì hấp dẫn?

Baoquocte.vn. Chương trình Internship Nhật Bản là chương trình của chính phủ Nhật Bản cho phép các doanh nghiệp nước này tiếp nhận và sử dụng các sinh viên quốc tế thực tập tại doanh nghiệp ...
Hôm nay (1/7), TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh lớp 1, lớp 6 và mầm non

Hôm nay (1/7), TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh lớp 1, lớp 6 và mầm non

Baoquocte.vn. Từ hôm nay (1/7) cho đến hết tháng 7, TP. Hồ Chí Minh bắt đầu tuyển sinh đầu cấp mầm non, lớp 1 và lớp 6.
Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Thi tốt nghiệp THPT 2022: Những quy định nghiêm ngặt trong phòng thi mà thí sinh cần lưu ý

Baoquocte.vn. Một số nội dung thí sinh cần lưu ý khi bước vào phòng thi, theo hướng dẫn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022 theo quy định của Bộ GD&ĐT.
Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế, ngày 3/7 Việt Nam có 511 ca mắc Covid-19, giảm 219 ca so với hôm qua (2/7).
Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Baoquocte.vn. Số liệu cập nhật đến ngày 2/7 của Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho thấy, Hà Nội hiện có 81 bệnh nhân mắc Covid-19 đang điều trị tại bệnh viện.
Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Baoquocte.vn. Trước tình hình biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, tiêm vaccine mũi 3, 4…
Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Baoquocte.vn. Trước sự xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 và cung cấp đầy đủ trang thiết bị y tế.
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Baoquocte.vn. GS.TS Phan Trọng Lân - Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho rằng mỗi cơ thể sẽ có phản ứng với vaccine ở mức độ khác nhau.
Phiên bản di động