Delta có phải là 'siêu biến thể cuối cùng' của đại dịch Covid-19?

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Biến thể Delta được phát hiện lần đầu tiên cách đây hơn một năm và hiện đang chiếm ưu thế trên toàn cầu. Các nhà khoa học lo ngại rằng, một chủng mới có thể thay thế Delta.
Delta có phải là 'siêu biến thể cuối cùng' của đại dịch Covid-19?
Biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 chiếm 99,5% tổng số trình tự gen. (Nguồn: Alamy)

Câu hỏi chưa có lời giải

Hàng tuần, nhóm các nhà nghiên cứu bệnh dịch trên khắp khu vực Đông Bắc nước Mỹ tham gia cuộc họp trực tuyến qua nền tảng Zoom để thảo luận về những manh mối xuất hiện gần đây nhất trên thế giới liên quan đến những biến thể mới của virus SARS-CoV-2.

William Hanage, nhà dịch tễ học tại Trường Y tế Công cộng TH Chan thuộc Đại học Harvard, chia sẻ: "Trước đây, chúng ta có biến thể Gamma, rồi biến thể Alpha. Nhưng hiện tại, các ca mắc Covid-19 chủ yếu là do biến thể Delta".

Kể từ lần đầu tiên được phát hiện ở Ấn Độ hồi tháng 12/2020, biến thể Delta nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 99,5% số ca mắc Covid-19 có giải trình tự gen được công bố trên cơ sở dữ liệu công khai đều là biến thể Delta.

Mặc dù những biến thể mới như AY.4.2 (còn gọi là Delta Plus) ở Anh đã được các nhà khoa học ước tính có khả năng lây truyền cao hơn Delta 10-15%, song chúng gần giống với biến thể Delta và được xem là một biến thể phụ của chủng Delta.

Tin liên quan
Quan hệ Australia-Nhật Bản: Cần Quan hệ Australia-Nhật Bản: Cần 'diện mạo mới' để đối phó với môi trường địa chính trị khốc liệt

Tuy nhiên, ông Hanage cùng các cộng sự vẫn tiếp tục nghiên cứu và đánh giá cơ sở dữ liệu hàng tuần, đồng thời tiến hành thảo luận trực tuyến nhằm dự đoán diễn biến tiếp theo của đại dịch.

Liệu Delta là biến thể siêu lây nhiễm cuối cùng, hay sẽ có một biến thể nào đó đáng lo ngại hơn sẽ xuất hiện trong tương lai? Đây vẫn là câu hỏi mà không nhà khoa học nào có thể dám chắc câu trả lời.

Một khả năng là sau quá trình đột biến mạnh mẽ ban đầu trong trình tự di truyền, SARS-CoV-2 sẽ đột biến từ từ và ổn định, cuối cùng tiến hóa tới mức có thể vô hiệu hóa các loại vaccine, song quá trình này sẽ diễn ra trong nhiều năm.

Francois Balloux, Giám đốc Viện Di truyền học UCL, đánh giá: "Tiến trình tiến hóa này giống như sự 'trôi' kháng nguyên, cho phép các phần tử virus thoát ra khỏi hệ thống miễn dịch. Đối với virus cúm và virus corona khác, phải mất 10 năm để virus có thể tích lũy đủ thay đổi để không bị các kháng thể trong máu phát hiện".

Một kịch bản khác là sự xuất hiện đột ngột của một chủng virus hoàn toàn mới, có khả năng lây lan, độc lực và khả năng né tránh miễn dịch được xem là mang tính chất "làm thay đổi toàn bộ tình hình đại dịch".

Giáo sư Ravi Gupta làm việc tại trường Đại học Cambridge gọi những biến chủng mới kiểu này là "siêu biến thể" và khẳng định: "Chắc chắn sẽ xuất hiện một biến chủng khác trong vòng 2 năm tới và biến chủng mới này sẽ cạnh tranh với Delta và có thể vượt xa Delta".

Siêu biến thể mới sẽ xuất hiện?

Cuối năm 2020, các nhà nghiên cứu bắt đầu ghi nhận những dấu hiệu của hiện tượng tái tổ hợp virus, trong đó, những phiên bản khác nhau của SARS-CoV-2 trao đổi các đột biến và kết hợp để tạo thành một chủng hoàn toàn mới.

Giáo sư Gupta cho rằng, sự tái tổ hợp này dường như không diễn ra phổ biến, song đây vẫn là một nguồn sinh ra siêu biến thể mới, đặc biệt ở những nơi có tỷ lệ tiêm chủng thấp trên thế giới.

Ông Gupta giải thích: "Hiện Delta vẫn là biến thể chủ đạo, song xu hướng này sẽ ngày càng giảm đi. Chúng ta chưa thu thập đủ mẫu dữ liệu ở nhiều nơi trên thế giới nên không biết chắc chắn điều gì thực sự sẽ xảy ra".

Delta có phải là 'siêu biến thể cuối cùng' của đại dịch Covid-19?
Mức độ lây lan cao của virus SARS-CoV-2 làm tăng khả năng xuất hiện các biến thể nguy hiểm. (Nguồn: The Guardian)

Kịch bản thứ hai là sự xuất hiện của một loạt những đột biến lớn, dẫn đến sự xuất hiện một phiên bản nguy hiểm hơn rất nhiều so với Delta hoặc một chủng virus hoàn toàn khác biệt so với Delta.

Gideon Schreiber, Giáo sư khoa học phân tử tại Viện Khoa học Weizmann của Israel đánh giá: "Mặc dù những biến thể mới xuất hiện gần đây là biến thể phụ của Delta, song virus có khả năng đột biến rất lớn trong tương lai. Các đột biến phức tạp hơn có thể phát triển và điều này sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn”.

Gần đây đã xuất hiện những quan ngại về việc sử dụng thuốc điều trị Covid-19 dạng uống, đặc biệt thuốc của hãng dược phẩm Merck, có thể là nhân tố kích thích SARS-CoV-2 tiến hóa.

Mặc dù một số chuyên gia cho rằng, mối quan ngại này cần được theo dõi, song cũng không nên từ chối việc sử dụng thuốc điều trị dạng viên đối với những bệnh nhân mắc Covid-19 trong tình trạng nghiêm trọng.

Theo Giáo sư Gupta, vấn đề đáng quan ngại hơn và nhiều khả năng dẫn đến sự xuất hiện của một siêu biến thể chính là tỷ lệ lây nhiễm cao, kéo dài dai dẳng do biến thể Delta có thể lây nhiễm giữa những người đã được tiêm vaccine.

Kinh tế Trung Quốc

Kinh tế Trung Quốc 'thấm mệt' bởi chính sách Zero Covid?

Cuộc đua chế tạo vaccine

Các nhà nghiên cứu về dịch Covid-19 đang nỗ lực xác định mô hình của siêu biến thể mới.

Theo nhà khoa học Hanage, lý do vì sao biến thể Delta gây ảnh hưởng nghiêm trọng như vậy là vì chủng virus này phát triển với tốc độ cực nhanh bên trong tế bào của con người, trước khi hệ thống miễn dịch bắt đầu hoạt động.

Do đó, những người bị nhiễm biến thể Delta có thể mang lượng virus ở mũi cao gấp gần 1.200 lần so với người nhiễm chủng SARS-CoV-2 nguyên thủy.

Đây là kết quả của quá trình lựa chọn tự nhiên. Các biến thể mới luôn được tạo ra. Tuy nhiên, những biến thể tồn tại lâu và phổ biến hơn sẽ có khả năng lây lan cao hơn.

Mặc dù điều này gây chút lo ngại song không hẳn là một tin xấu.

Vì các loại vaccine ngừa Covid-19 được chế tạo thông qua việc tính đến sự biến hóa của virus, nên các nhà khoa học cho rằng, không một loại siêu biến thể mới nào có thể vô hiệu hóa hoàn toàn vaccine.

Do đó, khó có khả năng siêu biến thể mới sẽ gây ra những đợt bùng dịch nghiêm trọng như những gì đã xảy ra trong vòng hai năm qua.

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng đang phát triển những loại vaccine ngừa Covid-19 thế hệ thứ hai.

Những loại vaccine này đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống lại những biến thể mới có thể xuất hiện trong tương lai.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu bệnh dịch cho rằng, chỉ dựa vào vaccine không thôi là chưa đủ. Giáo sư Gupta nêu rõ, vẫn cần áp dụng một số biện pháp hạn chế nhất định nhằm giảm thiểu nguy cơ lây lan và giảm thiểu những điều kiện thuận lợi giúp virus biến đổi.

Số ca mắc Covid-19 mới tại Nhật Bản bất ngờ giảm nhanh, biến thể Delta đã tự hủy diệt?

Số ca mắc Covid-19 mới tại Nhật Bản bất ngờ giảm nhanh, biến thể Delta đã tự hủy diệt?

Tại sao làn sóng dịch Covid-19 lần thứ 5 và lớn nhất của Nhật Bản từ 20.000 ca mỗi ngày (tháng 8) đột ngột giảm ...

Biến thể phụ Delta Plus ít có khả năng gây triệu chứng bệnh hơn

Biến thể phụ Delta Plus ít có khả năng gây triệu chứng bệnh hơn

Ngày 18/11, Đại học Hoàng gia London công bố kết quả nghiên cứu rằng biến thể phụ AY.4.2 từ Delta (còn gọi là Delta Plus) ...

(theo The Guardian)

Bài viết cùng chủ đề

Covid-19

Đọc thêm

Covid-19 ngày 19/5: 9.587 ca khỏi bệnh và 1.716 ca nhiễm mới; Hà Nội giảm mạnh, chỉ 381 F0 mới

Covid-19 ngày 19/5: 9.587 ca khỏi bệnh và 1.716 ca nhiễm mới; Hà Nội giảm mạnh, chỉ 381 F0 mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 19/5 của Bộ Y tế cho biết có 1.716 ca mắc Covid-19 mới, trong ngày số khỏi gấp 5 lần số mắc mới.
Tăng cường ngoại giao toàn diện phục vụ phát triển

Tăng cường ngoại giao toàn diện phục vụ phát triển

Baoquocte.vn. Trung tuần tháng 5/2022, hàng loạt hoạt động đối ngoại quan trọng giữa Việt Nam và các nước, nhằm cụ thể hóa nhiệm vụ đối ngoại phục vụ phát triển.
Tôn vinh hơn 100 trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2022

Tôn vinh hơn 100 trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu năm 2022

Baoquocte.vn. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức gặp gỡ báo chí về ‘Lễ tôn vinh trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu ...
Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu điện đàm với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Kiều dân Syria

Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu điện đàm với Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Kiều dân Syria

Baoquocte.vn. Chiều 18/5, tại Trụ sở Bộ Ngoại giao, Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu đã điện đàm với Tiến sĩ Bashar Al-Jaafari, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Kiều dân Syria.
VCCI công bố 6 quy tắc đạo đức doanh nhân Việt Nam

VCCI công bố 6 quy tắc đạo đức doanh nhân Việt Nam

Baoquocte.vn. Ngày 19/5, Ban chấp hành VCCI đã công bố và phát động thực hiện Quy tắc đạo đức doanh nhân Việt Nam.
Bentley Bentayga Extended ra mắt toàn cầu, giá hơn 19 tỷ đồng tại Việt Nam

Bentley Bentayga Extended ra mắt toàn cầu, giá hơn 19 tỷ đồng tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Bentley Bentayga Extended là phiên bản hấp dẫn giới nhà giàu. Bentley phiên bản kéo dài sở hữu không gian và loạt trang bị như khách sạn cao cấp.
Link xem trực tiếp U23 Việt Nam vs U23 Malaysia (19h ngày 19/5) bán kết SEA Games 31

Link xem trực tiếp U23 Việt Nam vs U23 Malaysia (19h ngày 19/5) bán kết SEA Games 31

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp U23 Việt Nam vs U23 Malaysia (19h ngày 19/5) bán kết Sea Game 31 trên tivi, điện thoại, máy tính, internet, ...
Thủ tướng Đức nhắc nhở Ukraine: Đường vào EU 'không lối tắt'

Thủ tướng Đức nhắc nhở Ukraine: Đường vào EU 'không lối tắt'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Đức cho rằng, nỗ lực của Ukraine nhằm gia nhập EU không thể tăng tốc, kể cả khi nước này đang chìm vào xung đột với Nga.
Quảng Trị: Chăm lo cho đời sống gia đình có công với cách mạng

Quảng Trị: Chăm lo cho đời sống gia đình có công với cách mạng

Baoquocte.vn. Ngày 19/5, các đơn vị BĐBP Quảng Trị phối hợp với các đơn vị Công an tỉnh tổ chức khởi công xây dựng nhà tình nghĩa cho gia đình liệt ...
Những triệu chứng nguy hiểm hậu Covid-19 cần sự trợ giúp y tế khẩn

Những triệu chứng nguy hiểm hậu Covid-19 cần sự trợ giúp y tế khẩn

Baoquocte.vn. Người mắc Covid-19 cần liên hệ ngay nhân viên y tế nếu cảm thấy khó thở khi hoạt động nhẹ, đau ngực, tim đập nhanh, có ý nghĩ tự tử…
Đã có 55 tỉnh, thành công bố lịch nghỉ hè của học sinh

Đã có 55 tỉnh, thành công bố lịch nghỉ hè của học sinh

Baoquocte.vn. Đã có 55 tỉnh, thành công bố lịch nghỉ hè của học sinh.
Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng hành cùng Nova Group đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao

Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đồng hành cùng Nova Group đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao

Baoquocte.vn. Mới đây, tập đoàn Nova Group đã ký kết hợp tác cùng với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trong việc triển khai và đào tạo nguồn nhân lực điều dưỡng.
GS. Ngô Việt Trung: 'Nhà khoa học cần kiên trì nghiên cứu để đạt được những công trình xuất sắc trên bình diện quốc tế'

GS. Ngô Việt Trung: 'Nhà khoa học cần kiên trì nghiên cứu để đạt được những công trình xuất sắc trên bình diện quốc tế'

Baoquocte.vn. GS. TSKH Ngô Việt Trung hy vọng Giải thưởng Tạ Quang Bửu sẽ khích lệ các nhà khoa học trẻ dũng cảm hơn trong nghiên cứu.
Không ngừng học tập, rèn luyện theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là tiêu chí, thước đo và phương châm hành động của cán bộ, đảng viên

Không ngừng học tập, rèn luyện theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là tiêu chí, thước đo và phương châm hành động của cán bộ, đảng viên

Baoquocte.vn. Kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, theo GS. NGND Nguyễn Lân Dũng học tập, rèn luyện theo Người là tiêu chí, thước đo của cán bộ, đảng viên.
Cơ quan Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC) và Đại học Fulbright Việt Nam (FUV) ký kết hợp tác phát triển giáo dục

Cơ quan Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (DFC) và Đại học Fulbright Việt Nam (FUV) ký kết hợp tác phát triển giáo dục

Baoquocte.vn. Thoả thuận giữa hai bên có trị giá 37 triệu USD.
GS. Nguyễn Thanh Liêm: 'Chỉ có thể nâng cao chất lượng tiến sĩ bằng thay đổi quy chế đào tạo'

GS. Nguyễn Thanh Liêm: 'Chỉ có thể nâng cao chất lượng tiến sĩ bằng thay đổi quy chế đào tạo'

Baoquocte.vn. Theo GS. Nguyễn Thanh Liêm, đào tạo ra tiến sĩ không biết làm nghiên cứu, không tiếp tục làm nghiên cứu khoa học là sự lãng phí lớn.
Những triệu chứng nguy hiểm hậu Covid-19 cần sự trợ giúp y tế khẩn

Những triệu chứng nguy hiểm hậu Covid-19 cần sự trợ giúp y tế khẩn

Baoquocte.vn. Người mắc Covid-19 cần liên hệ ngay nhân viên y tế nếu cảm thấy khó thở khi hoạt động nhẹ, đau ngực, tim đập nhanh, có ý nghĩ tự tử…
Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Cuốn sách giải mật mã mới về bệnh ung thư

Baoquocte.vn. ‘Mật mã ung thư- Hiểu biết mới đột phá về bí ẩn ung thư’ cung cấp những hiểu biết mới nhất về căn bệnh được mệnh danh là 'hoàng đế của các loại bệnh'.
Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Cách ly 750 ngày vì... Covid-19

Baoquocte.vn. Sara Anne Willette, sống ở bang Iowa (Mỹ), đã trải qua hơn 750 ngày cách ly kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu, do chứng suy giảm miễn dịch.
Covid-19 có thể là căn nguyên của bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Covid-19 có thể là căn nguyên của bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Baoquocte.vn. Các nhà khoa học đã tiết lộ rằng có khả năng virus SARS-CoV-2 chính là lý do gây ra bệnh viêm gan bí ẩn ở trẻ em trên toàn thế giới.
Khi virus Herpes 'thức giấc'

Khi virus Herpes 'thức giấc'

Baoquocte.vn. Các nhà nghiên cứu tìm ra cách thức tái hoạt động của virus Herpes (HSV), được xem là quan trọng cho việc nghiên cứu hội chứng Covid-19 kéo dài (long Covid).
Bộ Y tế điều chỉnh hướng dẫn về sàng lọc, phân luồng người nghi nhiễm Covid-19

Bộ Y tế điều chỉnh hướng dẫn về sàng lọc, phân luồng người nghi nhiễm Covid-19

Baoquocte.vn. Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn điều chỉnh một số quy định về sàng lọc, phân luồng, xét nghiệm người nghi nhiễm Covid-19.
Xổ số miền Nam hôm nay - XSMN 19/5 - kết quả xổ số 19/5/2022 - SXMN 19/5/2022

Xổ số miền Nam hôm nay - XSMN 19/5 - kết quả xổ số 19/5/2022 - SXMN 19/5/2022

Baoquocte.vn. XSMN 19/5. xổ số miền Nam. xổ số hôm nay. SXMN 19/5/2022. Kết quả xổ số. XSMN 19/5/2022. xổ số hôm nay ngày 19 tháng 5. KQXS hom nay. XSMN.
XSTN 19/5, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 19/5/2022. KQXSTN thứ 5

XSTN 19/5, kết quả xổ số Tây Ninh hôm nay 19/5/2022. KQXSTN thứ 5

Baoquocte.vn. XSTN 19/5. Trực tiếp kết quả xổ số Tây Ninh nhanh nhất hôm nay - XSTN 19/5/2022. KQXSTN. ket qua xo so tay ninh.
XSAG 19/5, kết quả xổ số An Giang hôm nay 19/5/2022. KQXSAG thứ 5

XSAG 19/5, kết quả xổ số An Giang hôm nay 19/5/2022. KQXSAG thứ 5

Baoquocte.vn. XSAG 19/5. Trực tiếp kết quả xổ số An Giang nhanh nhất hôm nay - XSAG 19/5/2022. KQXSAG. xo so An Giang. KQXSAG.
Vietlott 19/5, kết quả xổ số Vietlott Power 19/5/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 19/5, kết quả xổ số Vietlott Power 19/5/2022. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 19/5. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 19/5/2022 nhanh nhất và chính xác nhất từ trường quay. XS Power 655 hom nay.
XSBTH 19/5, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 19/5/2022. XSBTH thứ 5

XSBTH 19/5, kết quả xổ số Bình Thuận hôm nay 19/5/2022. XSBTH thứ 5

Baoquocte.vn. XSBTH 19/5. Trực tiếp kết quả xổ số Bình Thuận nhanh nhất hôm nay - XSBTH 19/5/2022. XSBTH. xo so Binh Thuan. KQXSBTH.
XSMB 19/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/5/2022. dự đoán XSMB 19/5

XSMB 19/5, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 19/5/2022. dự đoán XSMB 19/5

Baoquocte.vn. XSMB 19/5. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 5 ngày 19/5/2022. xổ số hôm nay 5/5. xổ số miền Bắc thứ 5. xo so mien bac. SXMB 19/5
Phiên bản di động