Đạo đức báo chí trong môi trường số: Kinh nghiệm quốc tế (Kỳ cuối)

HÀ ANH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Không chỉ ở Việt Nam, vấn đề đạo đức ngày càng được báo chí nước ngoài, đặc biệt là các nước châu Âu quan tâm trong dòng chảy mạnh mẽ của môi trường số.
Báo chí phải tuân thủ theo pháp luật và phục vụ lợi ích công chúng.
Báo chí phải tuân thủ theo pháp luật và phục vụ lợi ích công chúng.

Các chuyên gia giàu kinh nghiệm đến từ UNESCO và châu Âu đều có một niềm tin rằng các nguyên tắc đạo đức báo chí là phổ biến, đặc biệt trong thời đại phát triển của công nghệ số. Ông Bernt Olufsen, một biên tập viên người Na Uy, thành viên Mạng lưới Đạo đức Báo chí (Ethical Journalism Network – EJN) cho rằng: “Công nghệ làm thay đổi cuộc sống, song chúng ta chưa hiểu hết tác động của nó, cả tích cực lẫn tiêu cực”.

Vai trò của tiêu chuẩn và bộ công cụ hướng dẫn

Phân tích về vấn đề này, bà Sasion Kamon, cán bộ thông tin và truyền thông tại UNESCO khu vực Bangkok (Thái Lan) cho rằng sự phát triển của môi trường số đã thay đổi hoàn toàn cách thức sản xuất và truyền đạt thông tin, từ đó khiến khái niệm “nhà báo” và “báo chí” ngày càng được mở rộng hơn.

Từng trải nghiệm công việc phóng viên tại Đài truyền hình NHK của Nhật Bản, sau đó là Wall Street Journal, Far Eastern Economic Review, Sydney Morning Herald, Times (London)..., bà Sasion Kamon thấy rằng, ngoài những người làm báo chuyên nghiệp, còn có các nhà báo không chuyên, những người làm truyền thông. Ngoài ra, các blogger và những “nhà báo công dân” đang tham gia vào các hình thức tự xuất bản trên môi trường Internet.

Bà nói: “Tại sao đạo đức báo chí ngày càng quan trọng? Bởi, mục đích của báo chí là cung cấp cho mọi người thông tin họ cần và nghĩa vụ đầu tiên của nhà báo là tuân theo sự thật. Mặt khác, báo chí cần phải làm cho thông tin đó trở nên thú vị, cũng như những người thực hành nó có nghĩa vụ thực hiện theo lương tâm của chính họ”.

Đặt ra câu hỏi về những yếu tố nào chi phối đến nhà báo (như viết công bằng hay không, có bảo vệ riêng tư và nhân phẩm con người, sử dụng hình ảnh có trung thực hay không), bà Sasion Kamon cho rằng, thông tin là loại hàng hóa công và được hướng dẫn bởi các tiêu chuẩn đạo đức.

Cùng với tự do ngôn luận, báo chí phải tuân thủ theo pháp luật và phục vụ lợi ích cho công chúng. Vậy nên, các cơ quan báo chí, cũng như mỗi người viết báo cần đảm đảo sự minh bạch thông tin và có mô hình kinh doanh hỗ trợ cho công việc của mình để không ảnh hưởng đến các tiêu chuẩn đạo đức.

Với bà Lucila Carrasco, người phụ trách thông tin và truyền thông của UNESCO tại Việt Nam, sự phát triển của kỷ nguyên số và truyền thông đa phương tiện kéo theo nhiều sai phạm trên mạng. Là nhà báo được đào tạo bài bản và có thời gian làm việc tại Đài truyền hình RCN (Mỹ), báo El Espectador (Colombia), tạp chí Tecnoil (Argentina)..., bà cho rằng luôn cần có công cụ kiểm chứng sự thật để chống lại thông tin sai lệch và tin tức giả mạo.

Bà Lucila Carrasco cho biết, UNESCO luôn sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ cách ứng phó cho các quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Bà nói: “UNESCO có những công cụ hướng dẫn thực hiện đạo đức báo chí, cũng đã triển khai những chiến dịch nhằm kêu gọi mọi người hoạt động truyền thông có trách nhiệm, ‘nghĩ trước khi chia sẻ’, kiểm chứng thông tin, tránh đưa tin giả, tránh gây hoang mang trong xã hội. Chúng tôi cũng đã xuất bản cuốn sách về fake news (tin tức giả mạo) được xuất bản trực tuyến bằng nhiều thứ tiếng”.

Hiệu quả của mô hình Hội đồng Báo chí

Đồng ý với việc cần áp dụng các tiêu chuẩn đạo đức báo chí cho bất kể nền tảng phương tiện truyền thông nào, nhưng theo Chủ tịch Liên đoàn các nhà báo châu Âu Mogens Blicher Bjerregård, công việc này có những thách thức đặc biệt như tin tức đang chạy nhanh hơn, “nhà nhà người người” có thể làm báo trong khi các nguồn tin trên phương tiện truyền thông xã hội ngày càng khó kiểm chứng được nguồn.

Để đối phó với tình trạng này, ông Mogens Blicher Bjerregård đề cập việc cần lập ra Hội đồng Báo chí, trong đó có các thành viên là nhà báo, cơ quan báo chí, công chúng... để kiểm soát và xử lý các vấn đề liên quan đến đạo đức báo chí.

Theo ông, nguyên tắc cơ bản của Hội đồng Báo chí là độc lập về tài chính, ngân sách, tính minh bạch cao để không mất đi lòng tin của công chúng.

Đặc biệt, thành viên của hội đồng này cần có đủ các bên khác nhau để bảo đảm tính đại diện, cũng như có bộ quy tắc đạo đức và quy tắc ứng xử để giải quyết khiếu nại tố cáo.

Hội đồng cũng phải luôn chủ động và năng động, thể hiện được chức năng của mình, là nơi biết lắng nghe và củng cố niềm tin cho hoạt động báo chí.

Ông Mogens Blicher Bjerregård cho biết, hiện ở Na Uy có Hội đồng Báo chí hoạt động hoàn toàn độc lập, không có thẩm phán với bảy thành viên chính thức và mười thành viên dự bị đến từ Liên hiệp Nhà báo Na Uy, cơ quan báo chí và công chúng. Các thành viên này đều tham gia vào các cuộc họp trực tuyến và công khai minh bạch.

Ở Đan Mạch hiện cũng tồn tại một Hội đồng Báo chí có sự hiện diện thẩm phán cùng với các thành viên đến từ liên đoàn báo chí, các tòa soạn, công chúng và thường xuyên bị chất vấn bởi Bộ tư pháp nước này.

Hiện nay, tại Anh, Mạng lưới Đạo đức Báo chí (EJN) là một liên minh được thành lập với sự tham gia của hơn 70 nhóm nhà báo, biên tập viên, chủ sở hữu báo chí và các nhóm hỗ trợ truyền thông từ khắp nơi trên thế giới.

Do Hội đồng quản trị và mạng lưới cố vấn quốc tế giám sát, những người ủng hộ EJN đại diện cho nhiều nền văn hóa và truyền thống truyền thông khác nhau, nhưng họ có chung một quan điểm về việc coi trọng và phát huy các giá trị của đạo đức báo chí.

Bàn thảo về quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam

Bàn thảo về quy tắc đạo đức báo chí trong môi trường số tại Việt Nam

Bộ Thông tin và Truyền thông vừa phối hợp với Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam tổ chức Hội thảo Quy tắc đạo đức ...

Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6: Nghề báo và tình yêu thương trải trên từng con chữ

Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6: Nghề báo và tình yêu thương trải trên từng con chữ

Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, điều gì khiến một người cầm bút có thể trụ lại với nghề? Phải chăng đó là tình ...

Đọc thêm

XSMN 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 29/6/2022. xổ số hôm nay

XSMN 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay 29/6/2022. xổ số hôm nay

Baoquocte.vn. XSMN 29/6. xổ số hôm nay 29/6. trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 4 ngày 29/6/2022. XSMN thứ 4. xổ số hôm nay ngày 29 ...
XSMB 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 29/6/2022. dự đoán XSMB hôm nay

XSMB 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 29/6/2022. dự đoán XSMB hôm nay

Baoquocte.vn. XSMB 29/6. xổ số hôm nay 29/6. trực tiếp xổ số miền Bắc hôm nay 29/6/2022. xổ số hôm nay ngày 29 tháng 6. xổ số miền Bắc thứ 4. ...
XSMT 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 29/6/2022. SXMT 29/6

XSMT 29/6, trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay 29/6/2022. SXMT 29/6

Baoquocte.vn. XSMT 29/6. trực tiếp xổ số miền Trung 29/6/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số hôm nay 29/6/2022. xổ số miền Trung thứ 4. SXMT 29/6
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Hungary Viktor Orban

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ hội kiến Thủ tướng Hungary Viktor Orban

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, Việt Nam coi trọng và mong muốn đưa quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam-Hungary ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả.
Hoạt động của phu nhân các nhà lãnh đạo châu Âu tại Hội nghị thượng đỉnh G7

Hoạt động của phu nhân các nhà lãnh đạo châu Âu tại Hội nghị thượng đỉnh G7

Baoquocte.vn. Ngày 26/6, phu nhân các nhà lãnh đạo G7 đã có hoạt động thú vị bên lề hội nghị thượng đỉnh.
Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ tham dự Lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ tham dự Lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines

Baoquocte.vn. Nhận lời mời của Chính phủ nước Cộng hòa Philippines, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân sẽ tham dự Lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Philippines.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Bộ trưởng Tư pháp Nhật Bản

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao hợp tác pháp luật và tư pháp giữa Việt Nam và Nhật Bản thời gian qua.
Thúc đẩy các doanh nghiệp Đức, Thụy Sỹ và châu Âu tăng cường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam

Thúc đẩy các doanh nghiệp Đức, Thụy Sỹ và châu Âu tăng cường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tiếp Lãnh sự danh dự Việt Nam tại Thụy Sỹ Philipp Rosler cùng đoàn doanh nghiệp Thụy Sỹ thăm Việt Nam.
Cán bộ ngoại giao, phóng viên báo chí nước ngoài trải nghiệm Đà Nẵng

Cán bộ ngoại giao, phóng viên báo chí nước ngoài trải nghiệm Đà Nẵng

Baoquocte.vn. Ngày 24-26/6, đại diện phóng viên báo chí nước ngoài thường trú và nhân viên ngoại giao một số Đại sứ quán tại Việt Nam đã có chuyến thăm Đà ...
Tin thế giới 28/6: Nga dọa Thế chiến III nếu có nước động tay ở Crimea; 'Cơ hội ảm đạm' của Ukraine tại EU? Trung Quốc phát cảnh báo NATO

Tin thế giới 28/6: Nga dọa Thế chiến III nếu có nước động tay ở Crimea; 'Cơ hội ảm đạm' của Ukraine tại EU? Trung Quốc phát cảnh báo NATO

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine, Thượng đỉnh G7, mở rộng NATO, triển vọng Kiev vào EU, tình hình Syria... là một số tin thế giới nổi bật trong 24 giờ qua.
Hà Nội không thu bất cứ khoản nào khi học sinh lớp 10 nhập học, chậm nhất 9/7 công bố điểm thi

Hà Nội không thu bất cứ khoản nào khi học sinh lớp 10 nhập học, chậm nhất 9/7 công bố điểm thi

Baoquocte.vn. Sở GD&ĐT Hà Nội yêu cầu tất cả các nhà trường không được thu bất cứ khoản đóng góp nào khi học sinh lớp 10 nhập học.
Việt Nam-Hungary: Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

Việt Nam-Hungary: Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo

Baoquocte.vn. Tiếp tục chuyến thăm chính thức Hungary, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ tham dự Diễn đàn hợp tác giáo dục Việt Nam-Hungary.
Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Lối sống thực dụng làm nảy sinh nhiều vấn đề trong văn hóa ứng xử gia đình

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn: Lối sống thực dụng làm nảy sinh nhiều vấn đề trong văn hóa ứng xử gia đình

Baoquocte.vn. ĐBQH. Bùi Hoài Sơn cho rằng, kinh tế thị trường với lối sống thực dụng cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề trong văn hóa ứng xử gia đình.
Đã có điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên và tích hợp tại TP. Hồ Chí Minh

Đã có điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên và tích hợp tại TP. Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Chiều nay, 27/6, Sở Giáo dục và đào tạo TP. Hồ Chí Minh đã công bố điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên và tích hợp năm học 2022-2023.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga: Bớt thời gian dành cho thế giới ảo để sống thật với gia đình mình hơn

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga: Bớt thời gian dành cho thế giới ảo để sống thật với gia đình mình hơn

Baoquocte.vn. Mỗi cá nhân hãy bớt thời gian và tâm sức dành cho thế giới ảo để sống thêm với gia đình thật của mình.
Môn Lịch sử THPT: Quốc hội yêu cầu có cả phần lựa chọn và bắt buộc

Môn Lịch sử THPT: Quốc hội yêu cầu có cả phần lựa chọn và bắt buộc

Baoquocte.vn. Nghiên cứu thiết kế môn Lịch sử trong Chương trình giáo dục cấp Trung học phổ thông, bao gồm cả phần bắt buộc và phần lựa chọn một cách hợp lý.
Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Baoquocte.vn. Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn trong công việc và cuộc sống.
Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 28/6 có 769 ca mắc mới, hơn 9.500 người khỏi bệnh, gấp 13 lần số mắc mới; có 3 F0 tử vong.
Đau khớp gối ở người trẻ

Đau khớp gối ở người trẻ

Baoquocte.vn. Đau đầu gối là triệu chứng thường gặp và cũng là nguyên nhân khiến người bệnh khó chịu, gặp nhiều khó khăn trong đi lại, sinh hoạt.
Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Các tỉnh, thành ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa theo dõi chặt diễn biến của vùng áp thấp và thông báo cho các phương tiện trên biển.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/6): Hà Nội nắng nóng cục bộ; Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và phức tạp; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/6): Hà Nội nắng nóng cục bộ; Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và phức tạp; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ chiều tối 29/6 mưa vừa mưa to đến rất to và có dông; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Covid-19 ngày 27/6: Hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; 637 ca mắc mới tại 39 tỉnh, thành

Covid-19 ngày 27/6: Hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; 637 ca mắc mới tại 39 tỉnh, thành

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 ngày 27/6 của Bộ Y tế cho biết số ca mắc mới là 637; hơn 6.600 F0 khỏi bệnh; tiếp tục không có F0 tử vong.
Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Baoquocte.vn. Các loại kem chứa retinol thời gian qua được chị em ‘rần rần’ săn đón với khả năng cải thiện làn da đáng kể.
Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Baoquocte.vn. Các chuyên gia hy vọng, nghiên cứu cá sấu, kỳ nhông và rùa có thể tìm ra bí mật giúp con người sống thọ đến 150 tuổi.
WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Ở thời điểm hiện tại, bệnh đậu mùa khỉ chưa cấu thành tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu (PHEIC) - mức độ cảnh báo cao nhất của WHO.
Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Baoquocte.vn. Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực Thực phẩm chức năng, phát triển thêm nhiều sản phẩm mới chất lượng tốt, chuẩn hóa quy trình sản xuất sản phẩm an ...
Biến thể phụ BA.5 của Omicron 'đang làm mưa làm gió' tại Đức

Biến thể phụ BA.5 của Omicron 'đang làm mưa làm gió' tại Đức

Baoquocte.vn. Biến thể phụ BA.5 của Omicron đã trở thành biến thể chủ đạo gây bệnh Covid-19 tại Đức, chiếm khoảng một nửa số ca mắc mới Covid-19 ở nước này.
Phiên bản di động