Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
TGVN. Cuộc khủng hoảng ngày 6/1 đã làm lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ nước Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào chi phối và quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Mỹ sẽ để tâm đến đối ngoại ra sao? Phân tích của báo Thế giới & Việt Nam.

Những ngôn từ to tát thường tạo được ấn tượng mạnh mẽ nhưng cũng dễ gây hiểu không thật sự chuẩn xác về nước Mỹ hiện tại sau những gì đã xảy ra trong nhiệm kỳ cầm quyền sắp kết thúc của Tổng thống Donald Trump, đặc biệt kể từ sau cuộc bầu cử tổng thống ngày 3/11 vừa qua mà kết quả cuối cùng là ông Trump bị thất cử.

PHÂN TÍCH CỦA TG&VN

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

TGVN. Đúng một ngày trước khi bước sang năm 2021, EU và Trung Quốc ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm ...

Nền dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện
Nước Mỹ bị xô đẩy vào tình trạng bất cứ khi nào cũng có thể bùng nổ xung khắc, bạo lực và hỗn loạn trong nội bộ. Nước Mỹ như thế không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh, vai trò và ảnh hưởng ở thế giới bên ngoài.

Thực chất bên trong lộ diện

Những gì đã xảy ra ở toà nhà trụ sở quốc hội Mỹ tại thủ đô Washington ngày 6/1 vừa qua không chỉ đơn thuần là hậu quả của việc ông Trump và phe cánh không chịu công nhận và chấp nhận thất cử trước cựu Phó Tổng thống Joe Biden thuộc đảng Dân chủ mà còn là một đỉnh điểm của sự phân cực trầm trọng trên chính trường và trong nội bộ xã hội Mỹ vốn được ông Trump tận dụng để đắc cử tổng thống Mỹ năm 2016 và tiếp tục nuôi dưỡng, thúc đẩy cũng như cực đoan hoá trong thời gian trị vì nước Mỹ đến nay. Thực trạng này được miêu tả và định tính hoá bằng khái niệm "khủng hoảng" mà cụ thể là khủng hoảng về kinh tế và xã hội, về chính trị và hiến pháp cũng như về mức độ bền vững của nền dân chủ ở Mỹ.

Nước Mỹ bị xô đẩy vào tình trạng bất cứ khi nào cũng có thể bùng nổ xung khắc, bạo lực và hỗn loạn trong nội bộ. Nước Mỹ như thế không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh, vai trò và ảnh hưởng ở thế giới bên ngoài.

Kể từ sau cuộc chiến tranh thế giới lần thứ nhất trong thế kỷ trước đến nay, những người tiền nhiệm của ông Trump ở Nhà Trắng luôn coi nền dân chủ và cấu trúc quyền lực nhà nước "Check and Balance" ở Mỹ làm mô hình khuôn mẫu cho thế giới bên ngoài nước Mỹ. Mô hình khuôn mẫu này đã tự bộc lộ nhiều khiếm khuyết theo thời gian nhưng chưa khi nào tự thể hiện rệu rã và bất cập như trong những ngày này ở nước Mỹ. Đúng là phải khi xảy ra chuyện rồi thì thực chất bên trong mới lộ diện.

Điều nguy hại cho chính nền dân chủ ở Mỹ và tương lai của nước Mỹ là sự phân cực ấy không những chỉ gia tăng mức độ mà còn càng ngày càng thêm khó khắc phục khi nó phân chia nước Mỹ thành hai phe đối địch nhau chứ không chỉ có đối lập nhau, thành phái ủng hộ và không ủng hộ, thành bạn và thù. Đúng hay sai bây giờ không còn là tiêu chí quyết định bằng theo phe mình hay thuộc phái bên kia. Nền dân chủ vì thế mới bị tấn công và mọi truyền thống về văn hoá và đạo đức chính trị mới bị bất chấp. Nước Mỹ bị xô đẩy vào tình trạng bất cứ khi nào cũng có thể bùng nổ xung khắc, bạo lực và hỗn loạn trong nội bộ. Nước Mỹ như thế không thể tránh khỏi bị tổn hại thể diện và uy danh, vai trò và ảnh hưởng ở thế giới bên ngoài.

Hai nhân tố quyết định

Sẽ sai lầm tai hại khi vội cho rằng với sự đắc cử của ông Biden và sự thay đổi chính quyền vào trưa ngày 20/1 sắp tới, bốn năm cầm quyền của ông Trump chỉ là một giai thoại trong lịch sử nước Mỹ. Đúng là sau những gì ông Trump đã làm và sau những gì đã xảy ra ở nước Mỹ trong những ngày vừa qua cũng như tới đây có thể xảy ra liên quan đến khả năng ông Trump bị quốc hội luận tội phế truất lần thứ hai, người này gần như không còn cơ hội thực tế để tái ứng cử tổng thống vào năm 2024. Nhưng điều ấy không có nghĩa là ông Trump sẽ nhanh chóng không còn ảnh hưởng và vai trò chính trị gì nữa ở nước Mỹ. Bởi thế, nước Mỹ tới đây sẽ ra sao phụ thuộc ở mức độ quyết định vào hai nhân tố.

Phía trước là thời gian nước Mỹ bận rộn với chính mình và sẽ bận rộn tới mức không thể để tâm nhiều như trước tới chuyện của thế giới bên ngoài.

Nhân tố thứ nhất là ông Biden thành công hay thất bại trong việc xử lý cuộc khủng hoảng hiện tại của nước Mỹ và thời gian xử lý chỉ có nhiều nhất là hai năm - cho tới cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ ở Mỹ vào năm 2022. Tại cuộc bầu cử ấy, chỉ cần phe Đảng Dân chủ bị mất đa số ở một trong lưỡng viện lập pháp thì ông Biden chẳng khác gì bị mất cả thiên thời lẫn nhân hoà. Nhân tố thứ hai là Đảng Cộng hoà tiếp tục ở trong hay tự giải thoát được ra khỏi sự cương toả của ông Trump. Mọi dấu hiệu đều cho thấy vụ việc ngày 6/1 vừa qua tác động như “giọt nước làm tràn cốc nước” đối với đảng này, buộc đảng này phải tìm cách thoát ra khỏi cái bóng của ông Trump để tiếp tục có được tương lai quyền lực chính trị ở Mỹ.

Bận rộn với chính mình

Phía trước là thời gian nước Mỹ bận rộn với chính mình và sẽ bận rộn tới mức không thể để tâm nhiều như trước tới chuyện của thế giới bên ngoài.

Thực tế này buộc ông Biden dù có muốn hay không thì cũng phải tập trung ưu tiên hàng đầu cho xử lý chuyện đối nội, cụ thể là nhanh chóng thành lập chính quyền mới để hoạt động, bình ổn tình hình chính trị xã hội, kiểm soát và đẩy lùi dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra, khôi phục tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy một số cuộc cải cách xã hội. Cho dù có lợi thế hiếm thấy ở lưỡng viện lập pháp, ông Biden vẫn không thể không tìm cách gây dựng sự hợp tác giữa phe đảng Dân chủ và phái đảng Cộng hoà trong quốc hội. Người này trước mắt sẽ không có những quyết sách mới bất ngờ về đối ngoại mà sẽ tránh hay hạn chế mọi rủi ro và khó xử mới về đối ngoại và an ninh mà chỉ có quyết sách mới khi buộc phải hành động.

Cho nên cả trên phương diện lật ngược hay tiếp tục những chính sách của người tiền nhiệm, ông Biden đều sẽ không vội vàng mà sẽ có lựa chọn, sẽ dễ trước khó sau, danh nghĩa trước và thực chất sau. Nước Mỹ trong thời gian qua đã tự vạch áo cho người xem lưng. Ông Biden giờ ý thức được rằng bây giờ trước hết phải tu chỉnh lại xiêm y cho nước Mỹ rồi mới thật sự vận hành sự trở lại thế giới của nước Mỹ như đã tuyên cáo.

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

Bạo loạn Điện Capitol và ba câu hỏi lớn của nước Mỹ

TGVN. Máu đã đổ, khói đã tan trên Điện Capitol, Quốc hội Mỹ xác nhận ông Joe Biden sẽ làm Tổng thống, nhưng rối ren ...

4 di sản nổi bật của Tổng thống Mỹ Donald Trump

4 di sản nổi bật của Tổng thống Mỹ Donald Trump

TGVN. Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump không thể giành chiến thắng trước đối thủ Joe Biden nhưng điều đó không có nghĩa là ...

Truyền thông Mỹ: Năm 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ

Truyền thông Mỹ: Năm 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ

TGVN. Truyền thông Mỹ nhận định, 2020 dường như là năm tồi tệ nhất trong lịch sử nước Mỹ với những biến động mạnh trong ...

Hậu bầu cử Tổng thống Mỹ: Trang mới của kinh tế nước Mỹ sẽ thế nào?

Hậu bầu cử Tổng thống Mỹ: Trang mới của kinh tế nước Mỹ sẽ thế nào?

TGVN. Phát biểu trước toàn dân Mỹ sau khi được Đại cử tri đoàn bỏ phiếu xác nhận là Tổng thống Mỹ tiếp theo, ông ...

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSMN 5/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 5/3/2021 - SXMN 5/3 - dự đoán XSMN 6/3

XSMN 5/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 5/3/2021 - SXMN 5/3 - dự đoán XSMN 6/3

XSMN 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMN thứ 6. KQSXMN. SXMN 5/3.
XSBD 5/3 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 5/3/2021 - SXBD 5/3 - KQXSBD thứ 6

XSBD 5/3 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 5/3/2021 - SXBD 5/3 - KQXSBD thứ 6

XSBD 5/3. KQXSBD 5/3. xổ số Bình Dương hôm nay ngày 5 tháng 3 năm 2021. xo so binh duong. KQXSBD.
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 5/3/2021: Cự Giải công việc thuận lợi, Sư Tử tình cảm vô cùng tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 5/3/2021: Cự Giải công việc thuận lợi, Sư Tử tình cảm vô cùng tốt

Tử vi hôm nay 5/3 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 5/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/3/2021 - SXMT 5/3 - dự đoán XSMT 6/3

XSMT 5/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/3/2021 - SXMT 5/3 - dự đoán XSMT 6/3

XSMT 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMT thứ 6. KQSXMT. SXMT 5/3.
XSMB 5/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/3/2021 - SXMB 5/3 - dự đoán XSMB 6/3

XSMB 5/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/3/2021 - SXMB 5/3 - dự đoán XSMB 6/3

XSMB 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMB thứ 6. KQSXMB. SXMB 5/3.
Thái Anh Tuyết - Người phụ nữ dành trọn đam mê cho lan đột biến

Thái Anh Tuyết - Người phụ nữ dành trọn đam mê cho lan đột biến

Chỉ gắn bó chưa đầy một năm mà người phụ nữ thông minh Thái Anh Tuyết đã vững vàng chinh phục một lĩnh vực kén người chơi, thành công ít ...
Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ nhất Ủy ban Hợp tác phát triển ASEAN-Pháp

Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ nhất Ủy ban Hợp tác phát triển ASEAN-Pháp

Đại sứ Nguyễn Hải Bằng, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN đã dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự cuộc họp Ủy ban Hợp tác tác phát triển ASEAN-Pháp.
Những nhà sản xuất chip 'quyền lực' khiến Mỹ và Trung Quốc phải kiêng dè

Những nhà sản xuất chip 'quyền lực' khiến Mỹ và Trung Quốc phải kiêng dè

Đi đầu trong ngành công nghiệp bán dẫn và sản xuất chip, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã khiến cả 2 siêu cường Mỹ-Trung Quốc đều phải 'kiêng ...
Nigeria: 'Đại dịch' bắt cóc, nỗi ám ảnh và sự bất lực

Nigeria: 'Đại dịch' bắt cóc, nỗi ám ảnh và sự bất lực

Nạn bắt cóc thường xuyên xảy ra tại Nigeria đáng lo ngại đến mức báo chí địa phương gọi đây là đại dịch hay khủng hoảng bắt cóc con tin.
Việt Nam mong muốn Anh chia sẻ kinh nghiệm về chiến lược tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19

Việt Nam mong muốn Anh chia sẻ kinh nghiệm về chiến lược tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19

Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng điện đàm với QVK Anh Nigel Adams, mong muốn Anh chia sẻ kinh nghiệm về chiến lược tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Lệnh trừng phạt mới đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với Nga có ý nghĩa gì và sẽ ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ của Mỹ với Đức và ...
Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga có thể được tăng cường trong thời gian tới. Tuy nhiên, đã đến lúc New Delhi nên thực tế hơn về những ưu tiên của Moscow...
Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Việc Đức tiết lộ kế hoạch đưa tàu chiến đến Biển Đông lần đầu tiên sau hai thập kỷ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia và nhà quan sát quốc tế.
Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Vấn đề hộ chiếu vaccine Covid-19 đã trở thành đề tài gây tranh cãi ở nhiều nước trong thời gian vừa qua.
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Cho đến nay, Mỹ dường như sẽ duy trì biện pháp cứng rắn với dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga trong khi các nước EU vẫn bị chia rẽ.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Phiên bản di động