'Đàm phán với kẻ thù không có nghĩa là đầu hàng', Iran hy vọng 'cái kết đẹp' tại Vienna

Vy Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Các nhà đàm phán hạt nhân Iran cần đạt được thỏa thuận với phương Tây trong vài tuần còn lại ở Vienna, trước khi Mỹ và châu Âu mất kiên nhẫn và thay đổi chiến lược.
Ván cược của Iran tại Vienna
Chỉ còn vài tuần nữa để Iran và phương Tây cứu vãn JCPOA. (Nguồn: Iran Press)

Nhu cầu "nghỉ ngơi" sau các lệnh trừng phạt

Thời gian đang cạn dần với các nhà lãnh đạo Iran trong các cuộc đàm phán tại Thủ đô Vienna của Áo, nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015-Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA).

Phía Mỹ chưa cho thấy sự cấp bách cần thiết. Nước Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Donald Trump đã đơn phương rút khỏi JCPOA vào năm 2018 và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế khắc nghiệt đối với Iran. Bất luận đòn giáng đó, Iran vẫn tham gia thỏa thuận trong 14 tháng trước khi nâng mức độ làm giàu hạt nhân vượt giới hạn do JCPOA đặt ra.

Sau 6 tuần đàm phán ở Vienna, thậm chí cả những thông tin về sự tiến triển chậm chạp trong các cuộc đàm phán cũng giúp tăng 10% giá trị đồng Rial của Iran, vốn đã giảm xuống mức thấp mới vào cuối năm ngoái, khi đàm phán bắt đầu xấu đi. Tuy nhiên, triển vọng các bên sẽ đạt được một thỏa thuận trước khi Mỹ và châu Âu mất kiên nhẫn trước tiến độ làm giàu hạt nhân nhanh chóng của Iran là rất mong manh.

Phía Iran có nhu cầu “nghỉ ngơi” sau các lệnh trừng phạt, vì Tổng thống bảo thủ của Iran Ebrahim Raisi phải thực hiện lời hứa tăng trưởng kinh tế. Lạm phát đã lên mức 44% kể từ khi ông Raisi lên làm tổng thống hồi tháng 6/2021. Người dân Iran, vốn đang chứng kiến mức sống của họ giảm xuống như thời cách đây 20 năm, đang chờ đợi tin vui từ Vienna.

Đặc biệt, hiện có nguy cơ Liên hợp quốc (LHQ) tái áp dụng các lệnh trừng phạt Iran trước thời điểm JCPOA ra đời, dẫn tới thắt chặt vòng vây kinh tế đối với quốc gia Trung Đông này. Điều này là một nỗi lo rất lớn của Tổng thống Raisi.

Tuy nhiên, vì lý do thực tế và ý thức hệ, phái đoàn Iran đặt ra những yêu cầu mới trong các cuộc đàm phán ở Vienna, loại bỏ những khuôn khổ do Tổng thống tiền nhiệm Hassan Rouhani đã đồng ý vào tháng 6/2021, trước khi đàm phán bị đình trệ.

Những người theo đường lối cứng rắn tại Iran tin rằng thỏa thuận năm 2015 có hai khiếm khuyết cơ bản. Điều đầu tiên là sự không cân xứng giữa Iran và Mỹ khi trả giá cho việc Mỹ từ bỏ thỏa thuận. Mỹ từ chối cam kết sẽ không rời bỏ thỏa thuận lần nữa. Việc giới chức Mỹ lặp lại danh sách dài các lý do để trừng phạt Iran cũng khiến cho việc thỏa hiệp càng trở nên khó khăn hơn.

Khiếm khuyết thứ hai được biểu hiện rõ trong nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Barack Obama, người đã ký kết JCPOA. Nhiều công ty nước ngoài đã do dự trong việc giao dịch, đầu tư vào Iran vì lo ngại Mỹ vẫn có thể truy tố và phạt họ theo các lệnh trừng phạt không liên quan đến hạt nhân.

Trong bối cảnh vẫn chưa có giải pháp rõ ràng cho vấn đề nêu trên, Iran đã cố gắng gia tăng phí tổn đối với bất kỳ việc rút lui nào của Mỹ trong tương lai. Tehran chống lại các nhà đàm phán Mỹ bằng cách "câu giờ" 5 tháng (từ tháng 6-11/2021) trước khi bắt đầu vòng đàm phán hiện tại ở Vienna, và rồi từ chối ngồi chung một phòng đàm phán với người Mỹ. Iran cũng tiếp tục tăng cường chương trình làm giàu hạt nhân, giảm thời gian chế tạo bom từ một năm, theo quy định trong JCPOA, xuống còn vài tuần như hiện nay. Liệu các bước này có dẫn đến một thỏa thuận có lợi hơn cho Iran hay không vẫn là điều chưa rõ ràng.

Bất ổn kinh tế của Iran về cơ bản là do vấn đề trong nước và có thể được xử lí bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ vẫn đang được áp dụng. Iran nên khắc phục sự phụ thuộc vào nhập khẩu và khủng hoảng ngân hàng trước khi bước vào các cuộc đàm phán hạt nhân, vì phục hồi kinh tế sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho Iran so với một thỏa thuận đạt được từ một vị thế yếu.

Những người theo chủ nghĩa cứng rắn khác của Iran lại coi bế tắc trong đàm phán hạt nhân hiện tại là cơ hội để chuyển hướng nền kinh tế của Iran về phía Đông, bao gồm cả việc thông qua các thỏa thuận đối tác lâu dài với Trung Quốc và Nga.

Nỗi sợ lịch sử lặp lại

Tuy nhiên, Tổng thống Raisi sẽ khó thực hiện được những lời hứa đầy tham vọng về việc làm và nhà ở, nếu nền kinh tế không phục hồi. Tình trạng khó khăn này được phản ánh trong ngân sách đề xuất cho giai đoạn 2022-2023 với giả định các biện pháp trừng phạt của Mỹ sẽ tiếp diễn.

Tổng chi tiêu chính phủ dự kiến tăng 9,6%, song lạm phát năm 2022 có thể lên tới 40%. Trong bối cảnh tiền lương và tiền công dự kiến sẽ tăng 10%, mức lạm phát này dẫn tới giảm 30% thu nhập thực tế của hơn 3 triệu lao động trong khu vực công.

Với các quỹ hưu trí chính của Iran đang trong tình trạng báo động đỏ và phải sử dụng tiền công để duy trì hoạt động, 6 triệu người về hưu khác cũng có thể phải đối mặt với việc mất thu nhập thực tế.

Có lẽ nỗi sợ hãi sâu sắc nhất của Tổng thống Raisi là lặp lại thất bại của cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad, một người theo đường lối bảo thủ và cứng rắn, người đã mắc sơ suất khiến LHQ áp đặt các lệnh trừng phạt Iran vào năm 2010.

Động lực mạnh nhất của Tổng thống Raisi để đạt được một thỏa hiệp ở Vienna là nhằm tránh lịch sử lặp lại. Trong bối cảnh đó, tuyên bố của nhà lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei rằng “đàm phán với kẻ thù không có nghĩa là đầu hàng” có thể là tín hiệu cho thấy các nhà đàm phán hạt nhân Iran cần đạt được thỏa thuận trong vài tuần còn lại trước khi "tiếng còi kết thúc trận đấu” vang lên.

Nhắm thẳng Iran, Israel tuyên bố nhiệm vụ chính là 'tấn công chính quyền' ở Tehran

Nhắm thẳng Iran, Israel tuyên bố nhiệm vụ chính là 'tấn công chính quyền' ở Tehran

Ngày 20/1, Thủ tướng Israel Naftali Bennett nhấn mạnh, nhiệm vụ chính của Nhà nước Do Thái là "tấn công mạnh mẽ chính quyền Iran" ...

Tổng thống Iran tuyên bố không có giới hạn trong phát triển quan hệ với Nga

Tổng thống Iran tuyên bố không có giới hạn trong phát triển quan hệ với Nga

Ngày 19/1, trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Nga, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi và người đồng cấp nước chủ nhà Vladimir ...

(theo aspistrategist.org.au)

Đọc thêm

Armenia-Azerbaijan đạt thỏa thuận về biên giới

Armenia-Azerbaijan đạt thỏa thuận về biên giới

Baoquocte.vn. Thủ tướng Armenia, Tổng thống Azerbaijan và Chủ tịch Hội đồng châu Âu đã nhất trí về thỏa thuận phân định biên giới Armenia-Azerbaijan.
Lịch âm 24/5, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 24/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 24/5/2022

Lịch âm 24/5, âm lịch hôm nay Thứ Ba ngày 24/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên 24/5/2022

Baoquocte.vn. Lịch âm 24/5. âm lịch hôm nay 24/5. Xem âm lịch hôm nay ngày 24/5/2022 tốt hay xấu? Lịch vạn niên ngày 24 tháng 5 năm 2022 hôm nay.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 24/5/2022: Tuổi Mùi nhận được nhiều khoản tiền

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 24/5/2022: Tuổi Mùi nhận được nhiều khoản tiền

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay ngày 24/5/2022 của 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc,...
XSHCM 23/5, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 23/5/2022. KQXSHCM thứ 2

XSHCM 23/5, kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh hôm nay 23/5/2022. KQXSHCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSHCM 23/5. Trực tiếp kết quả xổ số TP. Hồ Chí Minh nhanh nhất hôm nay - XSHCM 23/5/2022. ket qua so so TP Ho Chi Minh. xổ số thành ...
Vietlott 23/5, kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 23/5/2022. xổ số Max 3D

Vietlott 23/5, kết quả xổ số Vietlott Max 3D hôm nay 23/5/2022. xổ số Max 3D

Baoquocte.vn. Vietlott 23/5. xổ số Vietlott Max 3D 23/5. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 23/5/2022 từ trường quay. Vietlott 3D hôm nay.
XSCM 23/5, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 23/5/2022. KQXSCM thứ 2

XSCM 23/5, kết quả xổ số Cà Mau hôm nay 23/5/2022. KQXSCM thứ 2

Baoquocte.vn. XSCM 23/5. Trực tiếp kết quả xổ số Cà Mau nhanh nhất hôm nay - XSCM 23/5/2022. Ket qua xo so Ca Mau.
XSDT 23/5, kết quả xổ số Đồng Tháp hôm nay 23/5/2022. KQXSDT thứ 2

XSDT 23/5, kết quả xổ số Đồng Tháp hôm nay 23/5/2022. KQXSDT thứ 2

Baoquocte.vn. XSDT 23/5. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Tháp nhanh nhất hôm nay - XSDT 23/5/2022. Ket qua xo so Dong Thap.
Sáng nay 23/5, Quốc hội khóa XV khai mạc Kỳ họp thứ 3

Sáng nay 23/5, Quốc hội khóa XV khai mạc Kỳ họp thứ 3

Baoquocte.vn. Sáng 23/5, Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XV khai mạc tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Campuchia đạt thành tích vượt bậc tại SEA Games 31

Campuchia đạt thành tích vượt bậc tại SEA Games 31

Baoquocte.vn. Tính đến 20h ngày 22/5, Đoàn thể thao Campuchia đã giành được 54 huy chương, (8 HCV, 13 HCB và 33 HCĐ), thành công vượt bậc so với kỳ trước.
Thương ngày nắng về phần 2 tập 22: Đức 'trả vợ' về nơi sản xuất, Duy âm thầm điều tra gã đàn ông giúp Thương gài bẫy Khánh

Thương ngày nắng về phần 2 tập 22: Đức 'trả vợ' về nơi sản xuất, Duy âm thầm điều tra gã đàn ông giúp Thương gài bẫy Khánh

Baoquocte.vn. Thương ngày nắng về phần 2 tập 22, Duy điều tra về người đàn ông giúp Thương gài bẫy Khánh, Đức tuyệt tình với vợ.
Armenia-Azerbaijan đạt thỏa thuận về biên giới

Armenia-Azerbaijan đạt thỏa thuận về biên giới

Baoquocte.vn. Thủ tướng Armenia, Tổng thống Azerbaijan và Chủ tịch Hội đồng châu Âu đã nhất trí về thỏa thuận phân định biên giới Armenia-Azerbaijan.
Iran: Mối quan hệ với các nước vùng Vịnh đạt bước đột phá

Iran: Mối quan hệ với các nước vùng Vịnh đạt bước đột phá

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Iran và các nước vùng Vịnh đã đạt được bước đột phá kể từ khi Tổng thống Ebrahim Raisi lên nắm quyền vào năm 2021.
Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 23-29/5

Dự kiến các sự kiện quốc tế nổi bật tuần từ ngày 23-29/5

Baoquocte.vn. Thủ tướng Đức công du châu Phi, Tổng thống Mỹ thăm Nhật Bản, Hội nghị thượng đỉnh Bộ tứ tại Tokyo... là những sự kiện quốc tế nổi bật trong tuần.
Chính thức nhậm chức, tân Thủ tướng Australia sẽ lập tức đến nước này

Chính thức nhậm chức, tân Thủ tướng Australia sẽ lập tức đến nước này

Baoquocte.vn. Lãnh đạo Công đảng Australia đã tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng thứ 31 của nước này, sau chiến thắng ấn tượng trong cuộc bầu quốc hội liên bang.
Mỹ tính 'vươn tay' tới Moldova - láng giềng của Nga?

Mỹ tính 'vươn tay' tới Moldova - láng giềng của Nga?

Baoquocte.vn. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ tuyên bố, nước này sẵn sàng cung cấp vũ khí cho Moldova nếu chính phủ quốc gia Đông Âu yêu cầu.
Pháp 'dội gáo nước lạnh' vào hy vọng của Ukraine, Kiev 'chặt đứt' một mối liên hệ với Liên Xô cũ

Pháp 'dội gáo nước lạnh' vào hy vọng của Ukraine, Kiev 'chặt đứt' một mối liên hệ với Liên Xô cũ

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bộ Châu Âu của Pháp cho rằng, nỗ lực gia nhập EU của Ukraine không thể hoàn thành trong 15 hoặc 20 năm.
Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Ai cản Phần Lan và Thụy Điển vào NATO?

Baoquocte.vn. Sự phản đối của Nga, thái độ của Thổ Nhĩ Kỳ và tuyên bố của Tổng thống Croatia có thể khiến đường vào NATO của Phần Lan và Thụy Điển trở nên khó khăn hơn.
EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

EU và vị thế của Tổng thống Pháp E. Macron

Baoquocte.vn. Trong nhiệm kỳ mới, EU cũng sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Pháp với các mục tiêu chủ quyền, tăng trưởng và tự bảo vệ.
Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Chuyên gia: Hội nghị Cấp cao đặc biệt sẽ thảo luận về vai trò của ASEAN tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Giáo sư Chintamani Mahapatra thuộc Đại học JNU (Ấn Độ) nhận định về một số chủ đề sẽ được thảo luận trong Hội nghị Cấp cao Đặc biệt ASEAN-Mỹ sắp tới.
Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Bầu cử Philippines: Khi chiến thắng chỉ là khởi đầu

Baoquocte.vn. Chiến thắng trong bầu cử tổng thống Philippines mới là khởi đầu trên hành trình đầy khó khăn của ông Ferdinand Marcos Jr. để đưa Manila ‘trỗi dậy một lần nữa’.
Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Tầm nhìn EU của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron

Baoquocte.vn. Sau gần 5 năm, các định hướng lớn mà Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kiên định theo đuổi dần được cụ thể hóa thành những chuyển biến lớn trong EU.
Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Bầu cử tổng thống Pháp: Biến thách thức thành lợi thế

Baoquocte.vn. Bầu cử tổng thống Pháp - Bất ngờ đã không xảy ra hôm 24/4!
Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Kinh tế hydrogen: Cuộc chạy đua địa chính trị mới

Baoquocte.vn. Sự nổi lên của nền kinh tế hydrogen mở ra một thị trường mới đầy tiềm năng, song cũng để lại không ít thách thức địa chính trị.
5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

5 vũ khí Nga siêu cấp dễ khiến NATO phải 'toát mồ hôi hột'

Baoquocte.vn. Xung đột tại Ukraine đã làm gia tăng căng thẳng Nga-NATO. Một số vũ khí Nga có thể khiến NATO phải dè chừng trước khi có bất cứ động thái nào.
Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Phục hồi tài nguyên đất: Vấn đề và giải pháp

Baoquocte.vn. Suy thoái tài nguyên đất cũng là nguyên nhân của 'dịch bệnh được truyền nhiễm từ động vật hoang dã sang người'.
Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Thổ Nhĩ Kỳ: Cuộc chiến về sự tồn vong của AKP

Baoquocte.vn. Thổ Nhĩ Kỳ thông báo nước này phát động chiến dịch có quy mô lớn nhằm vào các mục tiêu thuộc PKK ở vùng biên giới miền Bắc Iraq giáp với nước này.
60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

60 năm sau khi được coi là 'đã chết', sông Thames bất ngờ 'hồi sinh'

Baoquocte.vn. Sông Thames đã trải qua một cú 'chuyển mình' ngoạn mục và trở thành một trong những con sông sạch nhất thế giới chảy qua một thành phố.
Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Phương Tây cung cấp vũ khí gì cho Ukraine

Baoquocte.vn. Các nước phương Tây liên tục tung ra các gói hỗ trợ quân sự, bao gồm các loại vũ khí tấn công tối tân, giúp Ukraine tăng cường khả năng phòng thủ.
Phiên bản di động