Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Quang Đào
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử nước Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.

Năm 1898, một đám đông người da trắng tại thành phố Wilmington, bang North Carolina, đã hợp lực với dân quân và gây ra một vụ bạo lực kinh hoàng. Khi đó, Wilmington được coi là thành phố tiến bộ nhất miền Nam nước Mỹ, với đa phần dân số là người da màu và chính quyền thành phố mới thành lập khi đó bao gồm cả người da trắng và da đen.

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử
Đám đông người da trắng sau khi đốt Toà soạn báo The Daily Record, tờ báo do một người da màu làm chủ ở Wilmington, bang North Carolina, năm 1898. (Nguồn: Getty)

Điều này đã khiến những người theo chủ nghĩa da trắng thượng đẳng lo sợ, chính quyền do người da đen quản lý sẽ làm thay đổi cuộc sống của họ, gây nguy hiểm tới phụ nữ và mù quáng tin rằng, người da màu sẽ cai trị người da trắng.

Chính vì vậy, một cuộc đảo chính để phản đối những nhà lãnh đạo người da màu đã nổ ra. Khi kết thúc, trên 100 quan chức chính quyền là người da màu – gồm cả ủy viên hội đồng, thư ký, nhân viên kho bạc, luật sư.., đã bị buộc thôi chức. Khoảng 60-250 người da đen bị sát hại.

Tuy nhiên, không một cá nhân nào bị truy tố hay phạt tù, hơn 100.000 cử tri da màu đã phải trốn khỏi thành phố. Từ một thành phố với tư tưởng tiến bộ, Wilmington đã trở thành “thánh địa” của người da trắng, giống như những gì đã xảy ra thời tiền Nội chiến Mỹ.

Thành phố tiến bộ nhất miền Nam nước Mỹ

Thời đó, Wilmington, một thành phố cảng hội nhập rộng rãi, được coi là hình mẫu của miền Nam nước Mỹ thời kỳ hậu Nội chiến. Cộng đồng người da màu tại đây chiếm đa số và có một cuộc sống tương đối ổn định. Năm 1896, Wilmington có khoảng 126.000 cử tri da màu, trong đó bao gồm cả cư dân thuộc tầng lớp trung lưu như bác sĩ, luật sư, giáo viên, chủ nhà hàng, nhân viên y tế, cảnh sát và cứu hoả.

Chỉ 3 thập kỷ sau ngày Giải phóng nô lệ, những người da màu theo đảng Cộng hoà tại Wilmington đã nắm giữ nhiều vị trí quyền lực, như ủy viên hội đồng thành phố, thẩm phán và nhiều quan chức dân cử khác.

Tại North Carolina, đảng Dân túy (với đa số thành viên là nông dân da trắng nghèo) đã sáp nhập với đảng Cộng hòa (nhánh chính trị mà những người da đen tự do lựa chọn) thành một thực thể. Họ chống lại đảng Dân chủ, với thành phần là những người theo chủ nghĩa dân túy da trắng giàu có, quan tâm đến lợi ích của các ngân hàng, đường sắt và người giàu hơn là lao động bình dân.

Những người theo đảng Dân túy và đảng Cộng hòa đã cùng nhau kiểm soát nền chính trị tại North Carolina, giành đa số ghế tại cơ quan lập pháp bang vào năm 1894, đắc cử vào các vị trí lãnh đạo bang, đồng thời lật đổ quyền lực của đảng Dân chủ.

Âm mưu đáng sợ

Lo sợ mất quyền tối thượng của người da trắng, các đảng viên Dân chủ ở Wilmington đã lập kế hoạch chiếm quyền và tước bỏ quyền lực của công dân da đen khỏi các cơ quan chính trị và kinh tế trong thành phố. Mục tiêu này được nêu rõ trong sổ tay chính thức năm 1898 của đảng Dân chủ: “Đây là đất nước của người da trắng và người da trắng phải kiểm soát và điều hành nó”.

Những người da trắng đã sử dụng nhiều cách khác nhau để tuyên truyền sai sự thật về cái gọi là “mối đe doạ từ người da đen”, từ những bài viết sai sự thật trên tờ The News & Observer (tờ báo lớn nhất ở Bắc Carolina), đến các chiến dịch tranh cử chống lại người da màu của các đảng viên Dân chủ tại đây.

Vào tháng 10/1898, cựu Thượng nghị sĩ da trắng Alfred Moore Waddell cảnh báo sẽ “quyết tâm thay đổi” quyền lực của người da đen. “Sự thống trị của người da đen sẽ chỉ là một hồi ức đáng xấu hổ với chúng tôi và là một lời cảnh báo vĩnh cửu cho những ai tìm cách hồi sinh nó một lần nữa” - Waddell tuyên bố.

Đến khi cuộc bầu cử diễn ra vào tháng 11, đảng Dân chủ đã chuyển hẳn sang kêu gọi người da trắng chống lại cộng đồng da đen. Tiếp sau đó, bạo lực đã nổ ra.

Ký ức đau buồn về cuộc đảo chính từng bị lãng quên trong lịch sử. (Nguồn: Starnews)
Ký ức đau buồn về cuộc đảo chính từng bị lãng quên trong lịch sử. (Nguồn: Starnews)

Đảo chính và bạo lực

Lịch sử ghi lại, trong suốt quá trình bầu cử, người dân và cả cảnh sát da trắng đã đe doạ, thậm chí đánh đập bất kỳ những người da đen nào tìm cách đi bỏ phiếu. Kết quả là đảng Dân chủ đã giành mọi vị trí mà họ tranh cử.

Một khi có được quyền lực chính trị, đảng này đã chuyển sang thực hiện mục tiêu thứ hai: loại bỏ sức mạnh kinh tế của cư dân da màu và biến Wilmington thành thành phố của người da trắng thượng đẳng.

Một ngày sau cuộc bầu cử bất bình đẳng, các đảng viên Dân chủ Wilmington công bố “Tuyên ngôn Độc lập của người da trắng”, trong đó tuyên bố tước quyền bầu cử của công dân da đen tại Wilmington, buộc người da đen phải trao lại các vị trí đang nắm giữ cho người da trắng.

Ngày hôm sau, đám đông người da trắng đã châm ngòi một cuộc đảo chính, kéo đến Toà thị chính thành phố, buộc thị trưởng hợp pháp của đảng Cộng hoà, cùng nhiều quan chức khác phải từ chức. Alfred Moore Waddell ngay lập tức được đưa lên làm thị trưởng.

Sau khi cuộc đảo chính thành công, đám đông người da trắng đã tiếp tục gây náo loạn thành phố. Được hỗ trợ bởi lực lượng cảnh sát phân biệt chủng tộc mới thành lập và dân quân, đám đông đã sát hại ít nhất 60 cư dân da đen, mặc dù các nhà sử học cho rằng, con số này có thể lên tới 250 người.

Đám đông cũng đuổi gần như tất cả tầng lớp trung lưu và thượng lưu da màu rời khỏi thành phố. Sau đó, chính quyền Wilmington mới được bầu lên bắt đầu áp dụng luật Jim Crow (thi hành phân biệt chủng tộc).

Cũng có nhà sử học cho rằng, cộng đồng người da màu tại Wilmington đã gửi đơn xin hỗ trợ tới chính quyền bang North Carolina và Nhà Trắng nhưng đều bị phớt lờ.

Cuộc đảo chính năm 1898 tại Wilmington đã để lại một vết sẹo lớn trong lịch sử của người da màu tại Mỹ. Sau đảo chính, không còn công dân da đen nào phục vụ trong các cơ quan chính quyền ở Wilmington cho đến tận năm 1972. Và mãi đến năm 1992 mới có một công dân da đen đầu tiên tại đây trúng cử vào Quốc hội.

Sự thật về cuộc đảo chính này cũng đã bị phương tiện truyền thông và tổ chức ở bang North Carolina che đậy, mô tả đây là một cuộc xung đột chủng tộc, bắt nguồn từ sự hung hãn của người da màu. Không ai từng bị bắt hoặc bị truy tố vì bất kỳ tội ác nào gây ra tại cuộc đảo chính ở Wilmington.

TIN LIÊN QUAN
Điều gì khiến cuộc đảo chính ở Myanmar lần này khác biệt?
Tin thế giới 18/2: Ông Biden thúc đẩy ‘cuộc chiến trừng phạt’; căng thẳng Trung Quốc-Ấn Độ tạm lắng; ‘khẩu chiến’ giữa Australia và Facebook
Guinea Xích đạo: Chính phủ từ chức - 'bước đi cứng rắn' thời khủng hoảng Covid-19
Cam kết sẽ 'trở về', cựu Tổng thống Bolivia lên tiếng về 'cuộc đảo chính'
Bác cáo buộc 'kích động đảo chính' tại Ecuador, Tổng thống Venezuela quy trách nhiệm cho IMF
Quang Đào
(theo History)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

XSMN 5/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 5/3/2021 - SXMN 5/3 - dự đoán XSMN 6/3

XSMN 5/3 - Kết quả xổ số miền Nam hôm nay 5/3/2021 - SXMN 5/3 - dự đoán XSMN 6/3

XSMN 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMN thứ 6. KQSXMN. SXMN 5/3.
XSBD 5/3 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 5/3/2021 - SXBD 5/3 - KQXSBD thứ 6

XSBD 5/3 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 5/3/2021 - SXBD 5/3 - KQXSBD thứ 6

XSBD 5/3. KQXSBD 5/3. xổ số Bình Dương hôm nay ngày 5 tháng 3 năm 2021. xo so binh duong. KQXSBD.
Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 5/3/2021: Cự Giải công việc thuận lợi, Sư Tử tình cảm vô cùng tốt

Tử vi 12 cung hoàng đạo thứ 6 ngày 5/3/2021: Cự Giải công việc thuận lợi, Sư Tử tình cảm vô cùng tốt

Tử vi hôm nay 5/3 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
XSMT 5/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/3/2021 - SXMT 5/3 - dự đoán XSMT 6/3

XSMT 5/3 - Kết quả xổ số miền Trung hôm nay 5/3/2021 - SXMT 5/3 - dự đoán XSMT 6/3

XSMT 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Trung hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMT thứ 6. KQSXMT. SXMT 5/3.
XSMB 5/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/3/2021 - SXMB 5/3 - dự đoán XSMB 6/3

XSMB 5/3 - Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 5/3/2021 - SXMB 5/3 - dự đoán XSMB 6/3

XSMB 5/3. Trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 6 ngày 5 tháng 3 năm 2021. XSMB thứ 6. KQSXMB. SXMB 5/3.
Thái Anh Tuyết - Người phụ nữ dành trọn đam mê cho lan đột biến

Thái Anh Tuyết - Người phụ nữ dành trọn đam mê cho lan đột biến

Chỉ gắn bó chưa đầy một năm mà người phụ nữ thông minh Thái Anh Tuyết đã vững vàng chinh phục một lĩnh vực kén người chơi, thành công ít ...
Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ nhất Ủy ban Hợp tác phát triển ASEAN-Pháp

Việt Nam tham dự cuộc họp lần thứ nhất Ủy ban Hợp tác phát triển ASEAN-Pháp

Đại sứ Nguyễn Hải Bằng, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN đã dẫn đầu đoàn Việt Nam tham dự cuộc họp Ủy ban Hợp tác tác phát triển ASEAN-Pháp.
Những nhà sản xuất chip 'quyền lực' khiến Mỹ và Trung Quốc phải kiêng dè

Những nhà sản xuất chip 'quyền lực' khiến Mỹ và Trung Quốc phải kiêng dè

Đi đầu trong ngành công nghiệp bán dẫn và sản xuất chip, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) đã khiến cả 2 siêu cường Mỹ-Trung Quốc đều phải 'kiêng ...
Nigeria: 'Đại dịch' bắt cóc, nỗi ám ảnh và sự bất lực

Nigeria: 'Đại dịch' bắt cóc, nỗi ám ảnh và sự bất lực

Nạn bắt cóc thường xuyên xảy ra tại Nigeria đáng lo ngại đến mức báo chí địa phương gọi đây là đại dịch hay khủng hoảng bắt cóc con tin.
Việt Nam mong muốn Anh chia sẻ kinh nghiệm về chiến lược tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19

Việt Nam mong muốn Anh chia sẻ kinh nghiệm về chiến lược tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19

Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng điện đàm với QVK Anh Nigel Adams, mong muốn Anh chia sẻ kinh nghiệm về chiến lược tiêm chủng vaccine ngừa Covid-19
Tin thế giới 4/3: Mỹ hé lộ một phần chính sách an ninh, gọi Trung Quốc là ‘thử thách lớn nhất’; 'Ngày đẫm máu' ở Myanmar

Tin thế giới 4/3: Mỹ hé lộ một phần chính sách an ninh, gọi Trung Quốc là ‘thử thách lớn nhất’; 'Ngày đẫm máu' ở Myanmar

Mỹ giới thiệu chính sách an ninh mới, tình hình Myanmar, Nga chặn âm mưu khủng bố, Triều Tiên, Biển Đông... là một số sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Anh-EU nảy mâu thuẫn mới về Bắc Ireland, EU dọa 'khai chiến' pháp lý, London để ngỏ mọi khả năng

Anh-EU nảy mâu thuẫn mới về Bắc Ireland, EU dọa 'khai chiến' pháp lý, London để ngỏ mọi khả năng

Quan hệ Anh-EU xuất hiện mâu thuẫn mới sau khi London có động thái mà EU cho là đe dọa phá vỡ các điều khoản của 'thỏa thuận rút lui' Brexit.
Trung Quốc khai mạc Hội nghị Chính trị Hiệp thương Nhân dân lần thứ tư Khóa XIII

Trung Quốc khai mạc Hội nghị Chính trị Hiệp thương Nhân dân lần thứ tư Khóa XIII

Kỳ họp lần thứ tư, khóa XIII Hội nghị Chính trị Hiệp thương Nhân dân Trung Quốc đã khai mạc tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh.
Hộ chiếu vaccine: Brunei đề xuất áp dụng chứng nhận số chung của ASEAN về tiêm chủng ngừa Covid-19

Hộ chiếu vaccine: Brunei đề xuất áp dụng chứng nhận số chung của ASEAN về tiêm chủng ngừa Covid-19

Các bộ trưởng kinh tế ASEAN đã đề xuất cấp chứng nhận chung của cả khối dưới dạng kỹ thuật số về tiêm chủng ngừa Covid-19.
Tổng thống Mỹ: Đài Loan là 'đối tác kinh tế và an ninh tối quan trọng'

Tổng thống Mỹ: Đài Loan là 'đối tác kinh tế và an ninh tối quan trọng'

Tổng thống Biden khẳng định, Mỹ sẽ hỗ trợ Đài Loan, mà theo mô tả của ông là 'là đối tác kinh tế và an ninh tối quan trọng'.
Quan chức Thổ Nhĩ Kỳ: Không cần thiết phải trở lại chương trình F-35 của Mỹ, nhưng chúng tôi cần công bằng

Quan chức Thổ Nhĩ Kỳ: Không cần thiết phải trở lại chương trình F-35 của Mỹ, nhưng chúng tôi cần công bằng

Thổ Nhĩ Kỳ nói rằng, nước này không nhất thiết phải quay trở lại chương trình máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ.
Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Ba thông điệp từ cuộc không kích bất ngờ của Mỹ tại Syria

Chính quyền Tổng thống Joe Biden muốn nhắn gửi ba thông điệp tới nước Mỹ, đồng minh và đối thủ qua hành động quân sự táo bạo vừa qua tại Syria.
Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Xung đột biên giới Ấn Độ-Trung Quốc: Tưởng dễ, hóa khó

Căng thẳng Ấn Độ-Trung Quốc có thể tạm thời hạ nhiệt, song quan hệ New Delhi-Bắc Kinh còn nhiều thách thức khó giải quyết một sớm một chiều. TG&VN bình luận.
Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Mỹ và 'sự trở lại' với G7: Hồi sinh thời thân ái

Ông Biden tỏ ra coi trọng G7 để chứng tỏ khác biệt với người tiền nhiệm và để chứng minh là nghĩ thật làm thật với chủ trương đưa 'Nước Mỹ trở lại'.
Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Thái Lan hậu bỏ phiếu bất tín nhiệm: Sóng gió còn đó

Nội các Thái Lan đã vượt qua các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, song sóng gió với chính quyền Thủ tướng Prayut Chan-o-cha vẫn còn ở phía trước.
Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Nước Mỹ dưới thời ông Joe Biden ‘đã trở lại’, có lợi hại hơn xưa?

Ông Joe Biden tin rằng ‘nước Mỹ đã trở lại’ và sẵn sàng dẫn dắt thế giới đương đầu với thách thức một lần nữa, song đi thì dễ, mà về thì khó.
Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Thủ tướng Italy từ chức: Khó khăn riêng, thách thức chung thời Covid-19

Chuyện ông Giuseppe Conte từ chức Thủ tướng Italy cho thấy hai thách thức lớn mà Italy nói riêng và thế giới nói chung đang phải đối mặt thời Covid-19.
Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Mùa Đông thảm họa ở Texas và bài học đắt giá từ những lỗ hổng tồn đọng

Người dân tại Texas tuần qua trải qua thảm họa trong thảm họa khi vừa phải hứng chịu một mùa Đông giá rét bất thường, vừa phải chịu cảnh mất điện, nước.
Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Cuộc đảo chính duy nhất tại Mỹ bị lãng quên trong lịch sử

Sự việc năm 1898 là cuộc đảo chính thành công duy nhất trong lịch sử Mỹ, nhưng cũng là ‘vết nhơ’ đáng quên bởi những câu chuyện đằng sau đó.
Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Thách thức mới của Tổng thống Mỹ Joe Biden trong việc giải quyết kho vũ khí hạt nhân ở châu Á

Châu Á có tới 5 trên 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và đây được xem là kho 'thuốc nổ' mà Tổng thống Mỹ Joe Biden cần giải quyết.
Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Trắc nghiệm về vaccine Covid-19

Mời bạn tham gia bài trắc nghiệm về vaccine Covid-19.
Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Tiêm chủng vaccine Covid-19 tại New York: Tìm kiếm sự công bằng

Thành phố và bang New York đang đối mặt nhiều thách thức trong triển khai một chương trình tiêm chủng vaccine Covid-19 công bằng và toàn diện hơn.
Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Italy và giấc mộng Vành đai và Con đường phiên bản Địa Trung Hải

Học tập từ sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, Italy đang muốn định vị bản thân thành một trung tâm thương mại ở Nam Âu và hơn thế nữa.
Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Mỹ trừng phạt Nga: Ván cờ rủi ro của ông Joe Biden

Lệnh trừng phạt mới đây của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden với Nga có ý nghĩa gì và sẽ ảnh hưởng như thế nào tới mối quan hệ của Mỹ với Đức và ...
Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga: Đã đến lúc nhìn vào thực tế?

Quan hệ Ấn Độ-Nga có thể được tăng cường trong thời gian tới. Tuy nhiên, đã đến lúc New Delhi nên thực tế hơn về những ưu tiên của Moscow...
Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Đức lên kế hoạch điều tàu chiến đến Biển Đông: Tại sao chọn lúc này?

Việc Đức tiết lộ kế hoạch đưa tàu chiến đến Biển Đông lần đầu tiên sau hai thập kỷ đã thu hút sự chú ý của các chuyên gia và nhà quan sát quốc tế.
Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Hộ chiếu vaccine: Thêm một độc lực mới nguy hiểm của virus corona?

Vấn đề hộ chiếu vaccine Covid-19 đã trở thành đề tài gây tranh cãi ở nhiều nước trong thời gian vừa qua.
Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Lập trường 'chia đôi ngả' của EU và Mỹ về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga

Cho đến nay, Mỹ dường như sẽ duy trì biện pháp cứng rắn với dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga trong khi các nước EU vẫn bị chia rẽ.
Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Cạnh tranh Mỹ-Trung: Washington thúc đẩy chiến lược đối ngoại tại châu Phi

Việc Washington điện đàm với Cape Verde cho thấy Tổng thống Joe Biden nghiêm túc về cạnh tranh Mỹ-Trung.
Phiên bản di động