Chuyên gia tâm lý Trần Thành Nam: Cần 'lên dây cót' để chống sốc cho trẻ khi quay trở lại trường

Nguyệt Anh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Việc học sinh quay trở lại trường sau thời gian phải nghỉ do dịch cần phải được ý thức như một giai đoạn rất nhạy cảm, dễ tổn thương với các em. Do đó, cần 'lên dây cót' tinh thần để chống sốc cho trẻ.
Chuyên gia tâm lý Trần Thành Nam:
PGS. TS. Trần Thành Nam nêu quan điểm, trẻ phải được hỗ trợ tâm lý trước khi quay trở lại trường.

Đó là quan điểm của Chuyên gia tâm lý, PGS.TS Trần Thành Nam, (Chủ nhiệm Khoa Các khoa học Giáo dục, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội) với báo TG&VN liên quan đến những khó khăn của trẻ khi trở lại trường học.

Bị sốc tâm lý vì "mắc kẹt" ở nhà quá lâu

Là một chuyên gia tâm lý, ông nhận định như thế nào về những áp lực mà trẻ phải chịu do phải ở nhà quá lâu? Khi trở lại trường, trẻ sẽ gặp những khó khăn gì?

Hơn một năm ở nhà và quá nhiều xáo trộn làm bào mòn sức khỏe tâm lý của trẻ. Đại dịch Covid-19 cùng những chính sách giãn cách xã hội đã gây ra sự cô lập xã hội, mất việc làm, bất ổn kinh tế.

Đồng thời, tạo ra nỗi sợ hãi cao độ về nguy cơ bị lây nhiễm virus, làm gia tăng những hành vi bạo lực trong các gia đình mà có thể học sinh là nạn nhân hoặc người chứng kiến.

Không những thế, việc bị mắc kẹt ở nhà, bị giới hạn khỏi những hoạt động thường ngày khiến các em làm bạn nhiều hơn với các thiết bị công nghệ.

Hệ quả là tỉ lệ các em bị quấy rối, bắt nạt, tiếp xúc với các nội dung xấu độc trên mạng bao gồm cả bạo lực càng nhiều hơn.

Đặc biệt, phải thay đổi những thói quen, hạn chế hoạt động trong bình thường mới cũng khiến trẻ tăng cảm giác bất an dẫn đến phản ứng cáu kỉnh, nóng giận với bạn bè.

Có thể nói, việc quay trở lại trường trong bình thường mới với các thói quen về vệ sinh an toàn khiến đứa trẻ vẫn cảm thấy mối nguy hiểm quanh quẩn đâu đó làm tăng thêm sự lo lắng, áp lực.

Tất cả lo lắng và những bức bối dồn nén khi phải ở trong nhà quá lâu có thể là nguyên nhân dẫn đến những hành vi xấu tính và bạo lực trên thực tế khi học sinh quay trở lại trường.

Tại sao một số em lại khó khăn khi quay trở lại trường hơn?

Chúng ta thường nói: "back to school – back to anxiety" (trở lại trường, trở lại với những nỗi lo, những áp lực của việc học tập). Trên thực tế, học online mang lại lợi ích cho một số đứa trẻ, đặc biệt là những em hướng nội, không lợi ngôn, những bạn nhỏ rụt rè.

Những bạn này thường cảm thấy thoải mái và thư giãn học tập khi được ở trong một không gian thân thuộc như ở nhà, ở trong phòng của mình. Vì vậy, khi học trực tuyến, những trẻ này thường tích cực tham gia vào bài học hơn. Học trực tuyến cũng giúp các em đó không phải đương đầu với những khó khăn học đường thông thường như sự tẩy chay hoặc bắt nạt, bêu xấu bởi những học sinh lớn ở trường.

Trong bối cảnh học online thời gian qua, nhiều trẻ đã trải qua những tổn thương tâm lý, trở nên thu mình. Các em mất đi các cơ hội thực hành kỹ năng xã hội nên cảm thấy choáng ngợp trước ý nghĩ sẽ phải trở lại trường, phải trở lại với việc ứng xử phù hợp theo các quy tắc để xử lý các mối quan hệ thầy trò, bạn bè, sẽ trở lại với những áp lực thành tích, điểm số...

Sức khỏe tâm thần quan trọng hơn kiến thức

Để học sinh không bị “sốc” đột ngột khi thay đổi thời gian biểu thì cần phải làm gì, theo ông?

Theo tôi, cần nới lỏng, để học sinh thích ứng lại với cuộc sống học tập ở trường trong thời gian đầu khi quay lại trường. Đừng chăm chăm vào việc đuổi kịp chương trình, mà hãy dành thời gian cho các hoạt động giao lưu và giáo dục ngoài giờ lên lớp để học sinh giải tỏa, cân bằng tâm lý.

Đặc biệt, kết nối cảm xúc giữa cô trò, giữa các học sinh với nhau và tạo ra cảm giác mình thuộc về tập thể này, mình thuộc về không gian lớp học này, mình thuộc về ngôi trường này.

Có thể nói, sức khỏe tâm thần của các em học sinh thời gian đầu quay lại trường quan trọng hơn là kiến thức. Muốn cập nhật chương trình nhanh thì lúc đầu phải từ từ từng bước. Lúc này, cần tổ chức hỗ trợ về tâm lý cho các em thích nghi lại với cuộc sống trường học, trao đổi về những lo âu khi quay trở lại trường học vào thời điểm bất thường và cách ứng phó.

Giáo viên và lãnh đạo nhà trường cần đảm bảo thời gian đầu tiên quay trở lại trường phải cực kỳ an toàn, phải chú ý tới mọi xích mích nhỏ và không nên để xảy ra những vụ việc bắt nạt, bạo lực là hệ quả của sự bí bức do cách ly lâu ngày.

Có thể mỗi nhà trường sẽ cần một cẩm nang an toàn khi trở lại trường bao gồm các hướng dẫn chi tiết cho các bên liên quan, đảm bảo an toàn không những về mặt y tế mà còn cả về mặt tâm lý và sức khỏe tinh thần cho học sinh.

Nhà trường nên tạo điều kiện để có nhiều không gian bạn bè cô trò nói chuyện với nhau, thông cảm và hiểu nhau về những áp lực trong thời gian cách ly. Giảm sự nghi ngại, kỳ thị với những người thuộc diện F1, F2 nếu có.

Giáo viên cũng cần giải đáp mọi thắc mắc và bình thường hóa mọi lo lắng. Nói chung là giáo viên tạo mọi điều kiện để học sinh đặt câu hỏi.

Một điều quan trọng trong việc học sinh quay lại trường là cần kích hoạt lại một cách hiệu quả công tác tư vấn tâm lý học đường tại các cơ sở giáo dục, tổ chức lại phòng tư vấn tâm lý trong các trường học để hỗ trợ các nhu cầu tâm lý.

Cán bộ tâm lý trong nhà trường cần triển khai nhiều hoạt động để kết nối lại cảm xúc, tạo nên sự gắn bó, thân thuộc giữa cán bộ giáo viên và học sinh trong trường. Trong những tuần đầu tiên cần có các chương trình nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe tâm thần, giúp cho giáo viên, phụ huynh sớm nhận diện các dấu hiệu và có những chiến lược chăm sóc cân bằng sức khỏe tâm thần phù hợp.

Đồng thời, hệ thống này cũng là nơi kết nối đến các chuyên gia, các trung tâm chăm sóc sức khỏe tâm thần uy tín thuộc các trường đại học, các bệnh viên để giới thiệu chuyển tuyến các trường hợp đặc biệt.

Gia đình "lên dây cót" tinh thần

Cha mẹ cũng cần cần hỗ trợ tâm lý cho con ra sao để trẻ thích ứng?

Là những người gần gũi nhất với trẻ, các bậc phụ huynh cần quan tâm, chú ý để nhận ra các dấu hiệu con stress hoặc lo lắng. Hãy chia sẻ những lời nhắn nhủ đến con khi con đến trường. Nếu con có một số cảm xúc lo lắng, hãy dạy con về nghĩ về những điều tích cực. Ví dụ, mình có thể vượt qua được, mọi việc sẽ ổn thôi, không phải chỉ riêng mình mình có những cảm xúc như thế...

Giai đoạn này, cha mẹ hãy bình tĩnh và chú ý giúp con cân bằng, không quá dồn sự lo lắng về việc học hay bổ sung kiến thức. Đây cũng là thời điểm mà các phụ huynh, giáo viên cần xây dựng các nhóm để chia sẻ bí quyết và hỗ trợ nhau xử lý các vấn đề tâm lý của trẻ.

Có thể nói, lần quay lại trường học này sẽ khác rất nhiều so với khi học sinh nghỉ hè những năm trước. Có thể, những ngày đầu tiên trở lại trường, các em rất hào hứng. Tuy nhiên, như trên đã đề cập, cha mẹ và giáo viên cần phải hiểu là với các em, trở lại trường là trở lại với những nỗi lo. Các em có thể sẽ trải qua lo âu này đến lo âu khác.

Trước khi trở lại trường, cha mẹ nên chuẩn bị cho con một thời gian thích ứng với hoạt động mới ở trường. Giúp con hiểu đúng và có cảm giác an toàn. Một tuần trước khi quay trở lại trường phải giảm tải học online, thiết lập lại lịch ăn - ngủ phù hợp với học kỳ. Cha mẹ có thể cùng hỗ trợ con tổ chức lại góc học tập và cập nhật các thông tin liên quan đến việc trở lại trường như một hành động “lên dây cót” tinh thần.

Xin cảm ơn ông!

Chuyên gia y tế Phạm Đức Phúc: Việt Nam đang thiếu số liệu về xét nghiệm kháng thể

Chuyên gia y tế Phạm Đức Phúc: Việt Nam đang thiếu số liệu về xét nghiệm kháng thể

Theo TS. Bác sĩ Phạm Đức Phúc, chuyên gia y tế công cộng, Điều phối viên Mạng lưới Một sức khỏe các Trường Đại học ...

Tranh luận mở cửa trường học: Không nên để học sinh ở nhà thêm nữa!

Tranh luận mở cửa trường học: Không nên để học sinh ở nhà thêm nữa!

'Với tình hình hiện tại, việc mở cửa trường học, cho học sinh đi học trở lại như bình thường là cần thiết, đồng thời ...

Nguyệt Anh

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2022 đạt 7,72%, lạm phát kiểm soát ở mức phù hợp

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2022 đạt 7,72%, lạm phát kiểm soát ở mức phù hợp

Baoquocte.vn. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam tăng 7,72% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng của quý II các năm trong giai đoạn 2011-2021
Bulgaria ra hàng loạt quyết định cứng rắn liên quan Nga: Trục xuất, cắt giảm nhân viên ngoại giao, đóng cửa lãnh sự quán

Bulgaria ra hàng loạt quyết định cứng rắn liên quan Nga: Trục xuất, cắt giảm nhân viên ngoại giao, đóng cửa lãnh sự quán

Baoquocte.vn. Bulgaria thông báo quyết định trục xuất 70 nhân viên ngoại giao Nga vì phát hiện những người này thực hiện công việc chống lại lợi ích của Sofia.
Việt Nam tái khẳng định ủng hộ lời kêu gọi ngừng bắn toàn cầu của Tổng thư ký Liên hợp quốc

Việt Nam tái khẳng định ủng hộ lời kêu gọi ngừng bắn toàn cầu của Tổng thư ký Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Để thúc đẩy ngừng bắn, cần tăng cường việc tuân thủ các Nghị quyết 2532, 2565 và các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Bùi Lan Hương phim 'Em và Trịnh': Khi hóa thân thành cô Khánh Ly, tôi khóc, cười với nỗi đau của nhân vật

Bùi Lan Hương phim 'Em và Trịnh': Khi hóa thân thành cô Khánh Ly, tôi khóc, cười với nỗi đau của nhân vật

Baoquocte.vn. Bùi Lan Hương gây ấn tượng mạnh trong phim Em và Trịnh khi hóa thân thành danh ca Khánh Ly.
Covid-19 trở lại sau 51 ngày 'sạch bóng', Thủ tướng Campuchia gửi thông điệp khẩn trong đêm

Covid-19 trở lại sau 51 ngày 'sạch bóng', Thủ tướng Campuchia gửi thông điệp khẩn trong đêm

Baoquocte.vn. Các ca mắc Covid-19 đã xuất hiện trở lại ở Campuchia sau 51 ngày liên tục không ghi nhận ca dương tính nào, tính đến đêm 28/6 vừa qua.
Canada dang tay giúp châu Âu từ bỏ khí đốt Nga

Canada dang tay giúp châu Âu từ bỏ khí đốt Nga

Baoquocte.vn. Thủ tướng Đức và người đồng cấp Canada đã tiến hành hội đàm để thảo luận về hợp tác song phương, trong đó có vấn đề khí đốt.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Vương quốc Anh

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Vương quốc Anh

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng, cuộc gặp mặt này có thể coi như một cuộc tiếp xúc cử tri.
Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Baoquocte.vn. Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…
XSDN 29/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 29/6/2022. KQXSDN thứ 4

XSDN 29/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 29/6/2022. KQXSDN thứ 4

Baoquocte.vn. XSDN 29/6. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai nhanh nhất hôm nay - XSDN 29/6/2022. KQXSDN. Ket qua xo so dong nai
Vietlott 29/6, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 29/6/2022. xổ số Mega 645

Vietlott 29/6, kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 29/6/2022. xổ số Mega 645

Baoquocte.vn. Vietlott 29/6. Cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott Mega hôm nay 29/6/2022 từ trường quay tầng 19, tòa nhà VTC số 23 Lạc Trung, Hà Nội.
Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Dự báo thời tiết: Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có khả năng mạnh thành bão

Baoquocte.vn. Hồi 7h ngày 29/6, vị trí tâm áp thấp nhiệt đới ở vào khoảng 16,2 độ Vĩ Bắc; 116,1 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 500km.
Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch 2022, bài cúng gia tiên và thần linh theo truyền thống Việt Nam

Baoquocte.vn. Văn khấn mùng 1 tháng 6 Âm lịch với ước nguyện cầu xin cho gia đạo luôn được bình an, khỏe mạnh, gặp nhiều may mắn trong công việc và cuộc sống.
Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Covid-19 ngày 28/6: 9.505 ca khỏi bệnh, nhiều gấp 13 lần số mắc mới

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 28/6 có 769 ca mắc mới, hơn 9.500 người khỏi bệnh, gấp 13 lần số mắc mới; có 3 F0 tử vong.
Đau khớp gối ở người trẻ

Đau khớp gối ở người trẻ

Baoquocte.vn. Đau đầu gối là triệu chứng thường gặp và cũng là nguyên nhân khiến người bệnh khó chịu, gặp nhiều khó khăn trong đi lại, sinh hoạt.
Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Các địa phương từ Quảng Ninh-Khánh Hòa chuẩn bị ứng phó với vùng áp thấp trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Các tỉnh, thành ven biển từ Quảng Ninh đến Khánh Hòa theo dõi chặt diễn biến của vùng áp thấp và thông báo cho các phương tiện trên biển.
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/6): Hà Nội nắng nóng cục bộ; Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và phức tạp; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (28-29/6): Hà Nội nắng nóng cục bộ; Bắc Bộ mưa lớn kéo dài và phức tạp; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Bắc Bộ chiều tối 29/6 mưa vừa mưa to đến rất to và có dông; Trung Bộ nắng nóng đặc biệt gay gắt; Tây Nguyên, Nam Bộ ngày nắng.
Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Baoquocte.vn. Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…
Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Những lưu ý khi dùng retinol trị nám, chống lão hóa mà chị em ‘rần rần’ săn đón

Baoquocte.vn. Các loại kem chứa retinol thời gian qua được chị em ‘rần rần’ săn đón với khả năng cải thiện làn da đáng kể.
Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Biến thể Omicron BA.5 đã xâm nhập Việt Nam nguy hiểm tới mức nào?

Baoquocte.vn. Cùng với biến thể Omicron BA.4, Omicron BA.5 được đánh giá có khả năng lây lan nhanh, sẽ sớm thống trị nhiều khu vực trên thế giới.
Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Bí quyết sống thọ cho con người từ cá sấu, rùa

Baoquocte.vn. Các chuyên gia hy vọng, nghiên cứu cá sấu, kỳ nhông và rùa có thể tìm ra bí mật giúp con người sống thọ đến 150 tuổi.
WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

WHO: Bệnh đậu mùa khỉ chưa phải là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu

Baoquocte.vn. Ở thời điểm hiện tại, bệnh đậu mùa khỉ chưa cấu thành tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng toàn cầu (PHEIC) - mức độ cảnh báo cao nhất của WHO.
Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Chăm sóc sức khỏe cộng đồng bằng các sản phẩm có nguồn gốc từ thảo dược

Baoquocte.vn. Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực Thực phẩm chức năng, phát triển thêm nhiều sản phẩm mới chất lượng tốt, chuẩn hóa quy trình sản xuất sản phẩm an ...
Phiên bản di động