Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. Trung Đông lại chứng kiến cuộc xung đột Palestine-Israel, vốn quá dai dẳng, nay lại bùng phát thành chiến sự. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao lại xảy ra vào lúc này và rồi triển vọng sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam giới thiệu loạt bài của chuyên gia phân tích thời sự quốc tế.
Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới
Trên thực tế và trong thực chất Israel và Hamas hiện chẳng khác gì đã ở trong cuộc chiến tranh thứ 4 với nhau ở dải Gaza. (Nguồn: thenationalnews)

TIÊU ĐIỂM QUỐC TẾ

Căng thẳng Israel-Palestine leo thang: Mỹ chưa sẵn sàng ‘trở lại’?

Căng thẳng Israel-Palestine leo thang: Mỹ chưa sẵn sàng ‘trở lại’?

Trong những ngày vừa qua, đụng độ giữa người Palestine và cảnh sát Israel ở vùng phía Đông thành phố Jerusalem và giao tranh vũ trang giữa quân đội Israel với lực lượng Hamas ở dải Gaza trở thành chủ đề chính trị an ninh ganh đua với dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra về tính thời sự trên thế giới.

Chỉ cần một mồi lửa nhỏ...

Chừng nào chưa có được giải pháp chính trị hoà bình cho cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, mà cụ thể là chừng nào chưa có hoà bình và hoà giải thật sự giữa hai bên, thì chừng đó việc đụng độ quân sự và chiến tranh lại bùng phát chẳng khác gì đã được lập trình sẵn và chỉ là vấn đề thời gian.

Trên thực tế và trong thực chất Israel và Hamas hiện chẳng khác gì đã ở trong cuộc chiến tranh thứ 4 với nhau ở dải Gaza. Rồi đây, hai bên sẽ lại đi vào thoả thuận ngừng bắn và ngừng chiến với nhau, Israel sẽ lại triệt thoái quân đội ra khỏi vùng biên giới giữa Israel và dải Gaza hoặc ra khỏi dải Gaza nếu như đã đưa quân đội tiến vào vùng lãnh thổ này của người Palestine nhưng lần này chắc chắn không phải là lần cuối cùng hai bên đụng độ quân sự hay chiến tranh với nhau.

Giữa Israel-Palestine ở khu vực Trung Đông luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát đụng độ bạo lực và chiến tranh giống như kho thuốc nổ mà chỉ cần một tia lửa nhỏ là đủ để gây ra vụ nổ lớn. Chừng nào chưa có được giải pháp chính trị hoà bình cho cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, mà cụ thể là chừng nào chưa có hoà bình và hoà giải thật sự giữa hai bên, thì chừng đó việc đụng độ quân sự và chiến tranh lại bùng phát chẳng khác gì đã được lập trình sẵn và chỉ là vấn đề thời gian.

Lần này, mồi lửa ấy loé lên ở vùng miền đông của thành phố Jerusalem và rồi dẫn đến đối địch quân sự hiện tại giữa Israel và Hamas ở dải Gaza. Khởi đầu là việc phía Israel dự định đuổi 6 gia đình người Palestine ra khỏi nhà họ cư trú đã nhiều năm ở vùng phía đông thành phố Jerusalem và việc các phần tử cực hữu người Do thái tuần hành kích động thù địch người Ả rập ở Jerusalem, đồng thời có việc cảnh sát Israel không để cho người theo đạo Hồi đi vào nhà nguyện Aksa ở Jerusalem trong tháng Ramadan. Người theo đạo Hồi coi nhà nguyện này là thánh địa linh thiêng thứ ba của họ. Tính nhạy cảm về chính trị nội bộ và mức độ hiềm khích giữa các tôn giáo kích hoạt xung khắc và bạo lực.

Tin liên quan
Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Khoảng trống quyền lực

Trong số những tác nhân khác, đáng đề cập đến đầu tiên là khoảng trống quyền lực ở cả phía Israel lẫn Palestine.

Các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội lần đầu tiên ở phía Palestine sau 15 năm đã được ấn định nhưng rồi bị hoãn vô thời hạn. Bất hoà giữa Hamas và Fatah dai dẳng và trầm trọng khiến cho chính quyền tự trị Palestine bị sa lầy trong tình trạng cát cứ quyền lực và lãnh thổ, không thể thống nhất quan điểm và mạnh lên về thế và lực trong quan hệ với Israel. Làm găng với Israel và sẵn sàng đụng độ quân sự trực tiếp với Israel như hiện tại là cách thức mà Hamas thường vận dụng để tranh thủ người Palestine, hạ thấp uy tín và mức độ đáng tin cậy của phe Fatah trong cộng đồng người Palestine cũng như gây dựng và củng cố hình ảnh là lực lượng duy nhất ở Palestine vừa kiên định quyết tâm lại vừa có khả năng thực tế đương đầu với Israel vì nền độc lập cho Palestine.

Ở phía Israel hiện đang có quá trình thành lập chính phủ liên hiệp mới và tương lai chính trị của Thủ tướng tạm quyền Benjamin Netanyahu phụ thuộc vào kết cục cuối cùng của quá trình ấy. Một trong những con chủ bài chính trị đối nội công hiệu nhất mà ông Netanyahu luôn sử dụng trong suốt thời gian dài cầm quyền (hai lần) đến nay là tìm mọi cách và tận dụng mọi dịp để chứng tỏ và thuyết phục người Israel tin rằng chỉ có ông Netanyahu chứ không phải bất cứ chính khách nào khác ở Israel mới có đủ bản lĩnh và năng lực đảm bảo an ninh cho Israel. Chỉ có điều là người này không chủ trương thúc đẩy đàm phán hoà bình và hoà giải với Palestine và ngăn cản việc thành lập nhà nước độc lập cho Palestine.

Vì thế, đụng độ quân sự hay chiến tranh với Hamas và bạo loạn của người Palestine luôn có lợi cho ông Netanyahu. Nhưng ở lần này, rủi ro đối với ông Netanyahu tăng lên gấp bội khi hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel bị Hamas chọc thủng trong chừng mực nhất định, khi bạo lực và hỗn loạn đồng thời bùng phát ở nhiều thành phố của Israel và khi phe đối lập tung ra lập luận rằng không thể để cho ông Netanyahu tiếp tục cầm quyền được nữa bởi nếu không thì sẽ không bao giờ chấm dứt tình cảnh như hiện tại ở Israel và giữa Israel với Palestine. Israel tận lợi từ sự phân rẽ và bất hoà giữa Fatah và Hamas như thế nào thì phía Hamas cũng nhấn sâu vào những điểm yếu của ông Netanyahu như thế.

Cuộc chiến lần này sẽ không kéo dài nhưng mức độ tàn phá sẽ lớn hơn. Chừng nào cả hai bên đều thấy đủ mức để tự coi là thắng chứ không thua, đương nhiên với cách hiểu về thắng và thua khác nhau, họ sẽ lại thoả thuận ngừng chiến với nhau và thực hiện nó trên nguyên tắc cho tới khi lại có tia lửa làm kho thuốc nổ lại bùng nổ.

Yếu tố bên ngoài và bên nào thêm khó xử

Nhân tố bên ngoài với tác động rất quyết định là chính quyền mới ở Mỹ với tân Tổng thống Joe Biden không còn như chính quyền tiền nhiệm với ông Donald Trump đối với Israel. Ông Biden vẫn quả quyết là Israel có quyền bảo vệ an ninh nhưng ông Netanyahu chắc chắn đã nhận ra rằng không thể dựa cậy vào ông Biden và chính quyền mới ở Mỹ như đã có thể dựa cậy vào ông Trump trước đó trong mọi chuyện liên quan đến cuộc xung đột giữa Israel và Palestine cũng như trong quan hệ của Israel với thế giới Ả rập và với Iran.

Hơn nữa, Israel càng chiến tranh hay đụng độ vũ trang với Palestine thì càng khó cải thiện được quan hệ với thế giới Ả rập bởi các nước trong thế giới Ả rập sẽ càng hậu thuẫn Palestine. Chiến sự lần này càng dai dẳng và càng quyết liệt thì bên được lợi nhiều nhất là Iran và Thổ Nhĩ Kỳ trong khi tất cả các đối tác khác sẽ càng thêm khó khăn và khó xử, đặc biệt Israel và Mỹ.

Cho nên cả Israel lẫn Hamas đều chủ ý còn gia tăng mức độ chiến sự trước khi đi vào thoả hiệp ngừng bắn với nhau. Cuộc chiến lần này sẽ không kéo dài nhưng mức độ tàn phá sẽ lớn hơn. Chừng nào cả hai bên đều thấy đủ mức để tự coi là thắng chứ không thua, đương nhiên với cách hiểu về thắng và thua khác nhau, họ sẽ lại thoả thuận ngừng chiến với nhau và thực hiện nó trên nguyên tắc cho tới khi lại có tia lửa làm kho thuốc nổ lại bùng nổ.

(Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả)

Chảo lửa Trung Đông: Israel phát hiện rocket từ Lebanon, tố Hamas 'khủng bố', Hội đồng Bảo an dời lịch họp
Hình ảnh về những cuộc giao tranh dữ dội giữa Israel-Palestine
Căng thẳng Israel-Palestine: Việt Nam kêu gọi các bên kiềm chế
Xung đột Israel-Palestine: HĐBA tiến hành cuộc họp thứ 3; Ấn Độ-Anh quan ngại sâu sắc tình hình ở 'chảo lửa'
Xung đột bạo lực giữa Irael và Palestine leo thang, UNICEF kêu gọi bảo vệ trẻ em

Đọc thêm

Đề thi chính thức môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022

Đề thi chính thức môn Toán kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022

Baoquocte.vn. Chiều nay (7/7), thí sinh đã hoàn thành xong môn Toán, kỳ thi tốt nghiệp THPT 2022. Nhiều thí sinh cho rằng đề thi 'vừa sức'.
Bộ Ngoại giao nỗ lực bảo hộ người Việt bị cưỡng bức lao động tại Campuchia

Bộ Ngoại giao nỗ lực bảo hộ người Việt bị cưỡng bức lao động tại Campuchia

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao, các Cơ quan đại diện ở Campuchia sẽ tiếp tục phối hợp với sở tại để kịp thời xử lý các vụ việc phát sinh, sớm đẩy ...
Khai giảng khóa bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hội nhập quốc tế cho công chức, viên chức tỉnh Lào Cai

Khai giảng khóa bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng hội nhập quốc tế cho công chức, viên chức tỉnh Lào Cai

Baoquocte.vn. Đây là một hoạt động trong khuôn khổ Đề án bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho cán bộ, công chức, viên chức làm công tác hội nhập quốc tế.
Tiềm năng tăng trưởng hút dòng vốn vào bất động sản phía Tây Hà Nội

Tiềm năng tăng trưởng hút dòng vốn vào bất động sản phía Tây Hà Nội

Baoquocte.vn. Với hạ tầng tương lai và nguồn cung chất lượng, khu Tây Hà Nội đang nổi lên như thỏi nam châm thu hút dòng vốn bất động sản.
Trung Quốc-Philippines nhất trí giải quyết những vấn đề liên quan Biển Đông qua liên lạc và đối thoại

Trung Quốc-Philippines nhất trí giải quyết những vấn đề liên quan Biển Đông qua liên lạc và đối thoại

Baoquocte.vn. Tổng thống Philippines Romualdez Marcos ngày 6/7 đã tiếp Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đang ở thăm Manila.
Bộ Ngoại giao: Cần tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người Việt ở nước ngoài

Bộ Ngoại giao: Cần tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người Việt ở nước ngoài

Baoquocte.vn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, cần tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người Việt sinh sống, học tập, du lịch ở nước ...
Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (7-8/7): Cả nước chiều tối mưa rào và dông rải rác; Đông Bắc Bộ cục bộ mưa to đến rất to

Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai (7-8/7): Cả nước chiều tối mưa rào và dông rải rác; Đông Bắc Bộ cục bộ mưa to đến rất to

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết ba miền Bắc - Trung - Nam và Tây Nguyên chiều tối mưa rào và dông rải rác; Đông Bắc Bộ cục bộ mưa to đến ...
Link xem trực tiếp nữ Việt Nam vs Campuchia (18h ngày 7/7) tại giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022

Link xem trực tiếp nữ Việt Nam vs Campuchia (18h ngày 7/7) tại giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp nữ Việt Nam vs Campuchia (18h ngày 7/7) giải vô địch bóng đá nữ Đông Nam Á 2022 trên tivi, điện ...
Hai công dân Việt Nam bị bắt giữ ở Tây Ban Nha sẽ được hỗ trợ pháp lý theo đúng quy định

Hai công dân Việt Nam bị bắt giữ ở Tây Ban Nha sẽ được hỗ trợ pháp lý theo đúng quy định

Baoquocte.vn. Theo Đại sứ quán Việt Nam tại Tây Ban Nha, cơ quan chức năng sở tại vẫn đang thu thập thông tin vụ án có liên quan 2 công dân ...
Hơn 50 quan chức rời bỏ chính phủ trong hai ngày, Thủ tướng Anh Johnson chuẩn bị ra tuyên bố quan trọng

Hơn 50 quan chức rời bỏ chính phủ trong hai ngày, Thủ tướng Anh Johnson chuẩn bị ra tuyên bố quan trọng

Baoquocte.vn. Tổng cộng có hơn 50 quan chức đã tuyên bố rời khỏi chính phủ của Thủ tưởng Anh Boris Johnson trong chưa đầy 48 giờ qua.
Ẩn số chính trường Israel: Kịch bản cũ, kết cục mới?

Ẩn số chính trường Israel: Kịch bản cũ, kết cục mới?

Baoquocte.vn. Thủ tướng tạm quyền Israel Yair Lapid một lần nữa đối đầu với chính trị gia kỳ cựu Benjamin Netanyahu, song liệu kịch bản một năm về trước có lặp lại?
Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Chịu nhiều trừng phạt nhưng nước Nga không dễ bị cô lập

Baoquocte.vn. Dù Nga đã trở thành quốc gia chịu nhiều biện pháp trừng phạt nhất của Mỹ và phương Tây nhưng để cô lập nước này thì không phải là điều dễ dàng.
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Baoquocte.vn. Tìm lời giải cho khủng hoảng lương thực, cân bằng trong quan hệ với Trung Quốc là trọng tâm của Ngoại trưởng Mỹ tại Hội nghị Ngoại trưởng G20.
Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Baoquocte.vn. Những ngày đầu của cuộc xung đột, Ukraine từng tự tin trong việc lựa chọn vũ khí chiến lược của mình.
Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia Nga, Việt Nam có vai trò quan trọng đối với Nga, giống như một điểm tựa cho mối quan hệ ổn định của toàn nước Nga với Đông Nam Á.
Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Baoquocte.vn. Chương trình phát triển vũ khí siêu thanh của Mỹ lại chịu một thất bại mới.
Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Baoquocte.vn. Trong xung đột tại Ukraine, nhiều vũ khí mà NATO viện trợ cho Kiev đã bị Nga thu giữ và chuyển về nhà máy chế tạo để nghiên cứu.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Phiên bản di động