Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. Trung Đông lại chứng kiến cuộc xung đột Palestine-Israel, vốn quá dai dẳng, nay lại bùng phát thành chiến sự. Câu hỏi đặt ra là: Tại sao lại xảy ra vào lúc này và rồi triển vọng sẽ thế nào? Báo Thế giới & Việt Nam giới thiệu loạt bài của chuyên gia phân tích thời sự quốc tế.
Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới
Trên thực tế và trong thực chất Israel và Hamas hiện chẳng khác gì đã ở trong cuộc chiến tranh thứ 4 với nhau ở dải Gaza. (Nguồn: thenationalnews)

TIÊU ĐIỂM QUỐC TẾ

Căng thẳng Israel-Palestine leo thang: Mỹ chưa sẵn sàng ‘trở lại’?

Căng thẳng Israel-Palestine leo thang: Mỹ chưa sẵn sàng ‘trở lại’?

Trong những ngày vừa qua, đụng độ giữa người Palestine và cảnh sát Israel ở vùng phía Đông thành phố Jerusalem và giao tranh vũ trang giữa quân đội Israel với lực lượng Hamas ở dải Gaza trở thành chủ đề chính trị an ninh ganh đua với dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona gây ra về tính thời sự trên thế giới.

Chỉ cần một mồi lửa nhỏ...

Chừng nào chưa có được giải pháp chính trị hoà bình cho cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, mà cụ thể là chừng nào chưa có hoà bình và hoà giải thật sự giữa hai bên, thì chừng đó việc đụng độ quân sự và chiến tranh lại bùng phát chẳng khác gì đã được lập trình sẵn và chỉ là vấn đề thời gian.

Trên thực tế và trong thực chất Israel và Hamas hiện chẳng khác gì đã ở trong cuộc chiến tranh thứ 4 với nhau ở dải Gaza. Rồi đây, hai bên sẽ lại đi vào thoả thuận ngừng bắn và ngừng chiến với nhau, Israel sẽ lại triệt thoái quân đội ra khỏi vùng biên giới giữa Israel và dải Gaza hoặc ra khỏi dải Gaza nếu như đã đưa quân đội tiến vào vùng lãnh thổ này của người Palestine nhưng lần này chắc chắn không phải là lần cuối cùng hai bên đụng độ quân sự hay chiến tranh với nhau.

Giữa Israel-Palestine ở khu vực Trung Đông luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát đụng độ bạo lực và chiến tranh giống như kho thuốc nổ mà chỉ cần một tia lửa nhỏ là đủ để gây ra vụ nổ lớn. Chừng nào chưa có được giải pháp chính trị hoà bình cho cuộc xung đột giữa Israel và Palestine, mà cụ thể là chừng nào chưa có hoà bình và hoà giải thật sự giữa hai bên, thì chừng đó việc đụng độ quân sự và chiến tranh lại bùng phát chẳng khác gì đã được lập trình sẵn và chỉ là vấn đề thời gian.

Lần này, mồi lửa ấy loé lên ở vùng miền đông của thành phố Jerusalem và rồi dẫn đến đối địch quân sự hiện tại giữa Israel và Hamas ở dải Gaza. Khởi đầu là việc phía Israel dự định đuổi 6 gia đình người Palestine ra khỏi nhà họ cư trú đã nhiều năm ở vùng phía đông thành phố Jerusalem và việc các phần tử cực hữu người Do thái tuần hành kích động thù địch người Ả rập ở Jerusalem, đồng thời có việc cảnh sát Israel không để cho người theo đạo Hồi đi vào nhà nguyện Aksa ở Jerusalem trong tháng Ramadan. Người theo đạo Hồi coi nhà nguyện này là thánh địa linh thiêng thứ ba của họ. Tính nhạy cảm về chính trị nội bộ và mức độ hiềm khích giữa các tôn giáo kích hoạt xung khắc và bạo lực.

Tin liên quan
Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Khoảng trống quyền lực

Trong số những tác nhân khác, đáng đề cập đến đầu tiên là khoảng trống quyền lực ở cả phía Israel lẫn Palestine.

Các cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội lần đầu tiên ở phía Palestine sau 15 năm đã được ấn định nhưng rồi bị hoãn vô thời hạn. Bất hoà giữa Hamas và Fatah dai dẳng và trầm trọng khiến cho chính quyền tự trị Palestine bị sa lầy trong tình trạng cát cứ quyền lực và lãnh thổ, không thể thống nhất quan điểm và mạnh lên về thế và lực trong quan hệ với Israel. Làm găng với Israel và sẵn sàng đụng độ quân sự trực tiếp với Israel như hiện tại là cách thức mà Hamas thường vận dụng để tranh thủ người Palestine, hạ thấp uy tín và mức độ đáng tin cậy của phe Fatah trong cộng đồng người Palestine cũng như gây dựng và củng cố hình ảnh là lực lượng duy nhất ở Palestine vừa kiên định quyết tâm lại vừa có khả năng thực tế đương đầu với Israel vì nền độc lập cho Palestine.

Ở phía Israel hiện đang có quá trình thành lập chính phủ liên hiệp mới và tương lai chính trị của Thủ tướng tạm quyền Benjamin Netanyahu phụ thuộc vào kết cục cuối cùng của quá trình ấy. Một trong những con chủ bài chính trị đối nội công hiệu nhất mà ông Netanyahu luôn sử dụng trong suốt thời gian dài cầm quyền (hai lần) đến nay là tìm mọi cách và tận dụng mọi dịp để chứng tỏ và thuyết phục người Israel tin rằng chỉ có ông Netanyahu chứ không phải bất cứ chính khách nào khác ở Israel mới có đủ bản lĩnh và năng lực đảm bảo an ninh cho Israel. Chỉ có điều là người này không chủ trương thúc đẩy đàm phán hoà bình và hoà giải với Palestine và ngăn cản việc thành lập nhà nước độc lập cho Palestine.

Vì thế, đụng độ quân sự hay chiến tranh với Hamas và bạo loạn của người Palestine luôn có lợi cho ông Netanyahu. Nhưng ở lần này, rủi ro đối với ông Netanyahu tăng lên gấp bội khi hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel bị Hamas chọc thủng trong chừng mực nhất định, khi bạo lực và hỗn loạn đồng thời bùng phát ở nhiều thành phố của Israel và khi phe đối lập tung ra lập luận rằng không thể để cho ông Netanyahu tiếp tục cầm quyền được nữa bởi nếu không thì sẽ không bao giờ chấm dứt tình cảnh như hiện tại ở Israel và giữa Israel với Palestine. Israel tận lợi từ sự phân rẽ và bất hoà giữa Fatah và Hamas như thế nào thì phía Hamas cũng nhấn sâu vào những điểm yếu của ông Netanyahu như thế.

Cuộc chiến lần này sẽ không kéo dài nhưng mức độ tàn phá sẽ lớn hơn. Chừng nào cả hai bên đều thấy đủ mức để tự coi là thắng chứ không thua, đương nhiên với cách hiểu về thắng và thua khác nhau, họ sẽ lại thoả thuận ngừng chiến với nhau và thực hiện nó trên nguyên tắc cho tới khi lại có tia lửa làm kho thuốc nổ lại bùng nổ.

Yếu tố bên ngoài và bên nào thêm khó xử

Nhân tố bên ngoài với tác động rất quyết định là chính quyền mới ở Mỹ với tân Tổng thống Joe Biden không còn như chính quyền tiền nhiệm với ông Donald Trump đối với Israel. Ông Biden vẫn quả quyết là Israel có quyền bảo vệ an ninh nhưng ông Netanyahu chắc chắn đã nhận ra rằng không thể dựa cậy vào ông Biden và chính quyền mới ở Mỹ như đã có thể dựa cậy vào ông Trump trước đó trong mọi chuyện liên quan đến cuộc xung đột giữa Israel và Palestine cũng như trong quan hệ của Israel với thế giới Ả rập và với Iran.

Hơn nữa, Israel càng chiến tranh hay đụng độ vũ trang với Palestine thì càng khó cải thiện được quan hệ với thế giới Ả rập bởi các nước trong thế giới Ả rập sẽ càng hậu thuẫn Palestine. Chiến sự lần này càng dai dẳng và càng quyết liệt thì bên được lợi nhiều nhất là Iran và Thổ Nhĩ Kỳ trong khi tất cả các đối tác khác sẽ càng thêm khó khăn và khó xử, đặc biệt Israel và Mỹ.

Cho nên cả Israel lẫn Hamas đều chủ ý còn gia tăng mức độ chiến sự trước khi đi vào thoả hiệp ngừng bắn với nhau. Cuộc chiến lần này sẽ không kéo dài nhưng mức độ tàn phá sẽ lớn hơn. Chừng nào cả hai bên đều thấy đủ mức để tự coi là thắng chứ không thua, đương nhiên với cách hiểu về thắng và thua khác nhau, họ sẽ lại thoả thuận ngừng chiến với nhau và thực hiện nó trên nguyên tắc cho tới khi lại có tia lửa làm kho thuốc nổ lại bùng nổ.

(Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả)

Chảo lửa Trung Đông: Israel phát hiện rocket từ Lebanon, tố Hamas 'khủng bố', Hội đồng Bảo an dời lịch họp
Hình ảnh về những cuộc giao tranh dữ dội giữa Israel-Palestine
Căng thẳng Israel-Palestine: Việt Nam kêu gọi các bên kiềm chế
Xung đột Israel-Palestine: HĐBA tiến hành cuộc họp thứ 3; Ấn Độ-Anh quan ngại sâu sắc tình hình ở 'chảo lửa'
Xung đột bạo lực giữa Irael và Palestine leo thang, UNICEF kêu gọi bảo vệ trẻ em

Đọc thêm

Kết quả sơ bộ bầu cử Đức: SPD tạm đánh bại Liên minh của Thủ tướng Merkel; bóng gió về chính phủ tương lai

Kết quả sơ bộ bầu cử Đức: SPD tạm đánh bại Liên minh của Thủ tướng Merkel; bóng gió về chính phủ tương lai

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Quốc hội liên bang của Đức đã khép lại với lợi thế tạm nghiêng về đảng Dân chủ Xã hội (SPD).
Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43): Nam thú nhận bí mật liên quan đến ông Sinh, đã đến lúc quá khứ bất hảo của Tấn bị phát giác?

Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43): Nam thú nhận bí mật liên quan đến ông Sinh, đã đến lúc quá khứ bất hảo của Tấn bị phát giác?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 114 (phần 2 tập 43), khi nghe Nam thú nhận là con nuôi của ông Sinh, bà Sa sợ quá khứ bất hảo của Tấn ...
Covid-19 ở Việt Nam sáng 27/9: Giải pháp cho TP. Hồ Chí Minh sau 30/9; Hà Nội lên kịch bản cho học sinh trở lại trường; Sẽ công nhận hộ chiếu vaccine

Covid-19 ở Việt Nam sáng 27/9: Giải pháp cho TP. Hồ Chí Minh sau 30/9; Hà Nội lên kịch bản cho học sinh trở lại trường; Sẽ công nhận hộ chiếu vaccine

Baoquocte.vn. Trong 24 giờ (7h ngày 25/9 đến 17h ngày 26/9), riêng TP. Hồ Chí Minh đã chiếm hơn một nửa số ca mắc mới covid-19 với 5.121 ca.
Giá tiêu hôm nay 27/9, tăng nhẹ, cao nhất 81.500đ/kg, dự báo giá tiếp tục tăng, doanh nghiệp kém mặn mà

Giá tiêu hôm nay 27/9, tăng nhẹ, cao nhất 81.500đ/kg, dự báo giá tiếp tục tăng, doanh nghiệp kém mặn mà

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước tăng nhẹ ở một số địa phương, giao dịch ở mức từ 77.500 - 81.500 đ/kg.
Giá cao su hôm nay 27/9, Sàn châu Á dao động, khủng hoảng Evergrande vẫn đang rình rập thị trường

Giá cao su hôm nay 27/9, Sàn châu Á dao động, khủng hoảng Evergrande vẫn đang rình rập thị trường

Baoquocte.vn. Giá cao su tại châu Á dao động trước sự lo ngại cuộc khủng hoảng nợ của tập đoàn Evergrande lan ra các thị trường rộng lớn.
Giá cà phê hôm nay 27/9, Robusta ổn định theo xu hướng tăng, Brazil cũng đi nhập cà phê vì thiếu nguồn

Giá cà phê hôm nay 27/9, Robusta ổn định theo xu hướng tăng, Brazil cũng đi nhập cà phê vì thiếu nguồn

Baoquocte.vn. Một trong những yếu tố góp phần hỗ trợ mạnh mẽ cho giá cà phê thế giới hiện hành là việc Ủy ban Chính sách Tiền tệ Brazil.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 27/9/2021: Sư Tử nên tận dụng cơ hội, Song Ngư dư dả tiền bạc

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Hai ngày 27/9/2021: Sư Tử nên tận dụng cơ hội, Song Ngư dư dả tiền bạc

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 27/9/2021 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Ryder Cup 2021: Sức trẻ Mỹ áp đảo kinh nghiệm Âu châu

Ryder Cup 2021: Sức trẻ Mỹ áp đảo kinh nghiệm Âu châu

Baoquocte.vn. Giải golf đồng đội nam Ryder Cup lần thứ 43 giữa tuyển Mỹ và tuyển châu Âu diễn ra tại sân Whistling Straits ở bang Wisconsin từ ngày 24-26/9.
Đại hội Đại biểu lần II Hội người Việt Nam tại Fukuoka: Đoàn kết – Sáng tạo – Đổi mới toàn diện

Đại hội Đại biểu lần II Hội người Việt Nam tại Fukuoka: Đoàn kết – Sáng tạo – Đổi mới toàn diện

Baoquocte.vn. Chiều 25/9/2021, Đại hội Đại biểu lần II Hội người Việt Nam tại Fukuoka đã diễn ra thành công tốt đẹp, bảo đảm an toàn, hiệu quả trong điều kiện ...
Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Bầu cử Đức: Tỷ lệ cử tri bỏ phiếu tăng mạnh, chưa lộ diện người kế nhiệm bà Merkel

Baoquocte.vn. Đúng 8h sáng 26/9, các điểm bỏ phiếu trên toàn nước Đức đã mở cửa để cử tri tham gia bỏ phiếu bầu ra Quốc hội liên bang khoá mới ...
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Bầu cử chủ tịch LDP Nhật Bản: Sẽ còn kịch tính đến vòng chung kết

Bầu cử chủ tịch LDP Nhật Bản: Sẽ còn kịch tính đến vòng chung kết

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (LDP) cầm quyền ở Nhật Bản sẽ phải bước vào vòng bỏ phiếu chung kết.
AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

AUKUS - càng huyên náo càng thúc đẩy sự độc lập chiến lược của EU?

Baoquocte.vn. Những gì liên quan đến AUKUS không phải là đòi hỏi cấp thiết khiến EU phải tăng cường năng lực quân sự hay dàn trải lực lượng của mình.
Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Bầu cử Đức: 16 năm, được - mất và một khoảng trống rất lớn

Baoquocte.vn. Trước bà Angela Merkel, chưa có thủ tướng Đức nào rời chức vụ một cách thanh thản và được lòng dân đến vậy...
Nhìn lại di sản đối ngoại 'đồ sộ' của Thủ tướng Đức Angela Merkel

Nhìn lại di sản đối ngoại 'đồ sộ' của Thủ tướng Đức Angela Merkel

Baoquocte.vn. Suốt 16 năm làm Thủ tướng, bà Angela Merkel đã ghi nhiều dấu ấn trong chính sách đối ngoại của Đức.
Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Chiến lược hợp tác của EU ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Con đường an toàn và nhiều triển vọng

Baoquocte.vn. EU tuyên bố sẽ đẩy mạnh mối quan hệ chặt chẽ và sự hiện diện mạnh mẽ hơn ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Khủng hoảng tàu ngầm Pháp-Australia: Được mất thuộc về ai?

Khủng hoảng tàu ngầm Pháp-Australia: Được mất thuộc về ai?

Baoquocte.vn. Hợp đồng tàu ngầm Pháp-Australia có đáng để Paris phải lao vào một cuộc đọ sức với cùng lúc cả ba đối tác chiến lược là Mỹ, Australia và Anh?
Phiên bản di động