Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

EU chính thức công bố chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới ngày 16/9, hơn hai tuần sau chiến dịch di tản tại Afghanistan do Mỹ khởi xướng và gần như cùng lúc với sự ra đời của thỏa thuận an ninh ba bên giữa Washington, London và Canberra, hay còn gọi là AUKUS.

Tuy nhiên, từ tháng 4/2021, Hội đồng EU đã kết luận về chiến lược hợp tác của EU về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và ngày 16/9 chỉ là thời gian văn bản này được chính thức công bố.

Ngoài ra, lãnh đạo EU không được thông báo về AUKUS cho đến khi liên minh an ninh này thành hình. Do đó, chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương không phải là hệ quả từ sự kiện Afghanistan và AUKUS.

Vậy đâu là lý do dẫn đến sự hình thành chiến lược này?

(09.21) Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula Von der Leyen trình bày Thông điệp Liên minh ngày 16/9. (Nguồn: AFP)
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula Von der Leyen trình bày Thông điệp Liên minh ngày 16/9. (Nguồn: AFP)

Động lực bên trong

Các đồng minh và đối tác khác như Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Anh đã có chính sách về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Một số quốc gia trong EU như Đức, Pháp, Hà Lan và cả Anh, cũng công bố tầm nhìn của riêng mình về khu vực này. Do đó, khối cần sớm có chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương thống nhất để phối hợp hành động với đồng minh và đối tác, tối đa hóa lợi ích của mình.

Quan trọng hơn, EU nhận thức rõ vai trò của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, coi đây là ưu tiên cao trong chiến lược kinh tế, an ninh và đối ngoại, gắn liền với sự phát triển và thịnh vượng của châu Âu.

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương chiếm 3/5 dân số, 60% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu, đóng góp 2/3 tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới và đi đầu về phát triển kinh tế số. Ngoài ra, nơi đây có 7/20 nước thuộc Nhóm các nền kinh tế lớn cùng Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), đối tác quan trọng với EU.

Văn bản chính sách của EU cũng khẳng định Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và châu Âu là đối tác “tự nhiên” trong thương mại và kinh tế. EU là nhà đầu tư hàng đầu và một trong những đối tác lớn nhất khu vực, với trao đổi thương mại giữa hai khu vực đạt mức 1.756 tỷ USD năm 2019.

Đồng thời, Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của EU và có 4/10 đối tác thương mại lớn nhất của khối. Đặc biệt, khu vực này có nhiều đường vận tải biển lớn thiết yếu với hàng hóa đến từ châu Âu, bao gồm eo biển Malacca, Biển Đông và eo biển Bab el-Mandeb.

Ngoài ra, văn bản này cũng đề cập cạnh tranh địa chiến lược ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Hoạt động quân sự tại điểm nóng khu vực như eo biển Đài Loan và Biển Đông khiến căng thẳng leo thang, ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh và thịnh vượng của châu Âu. Các thách thức an ninh phi truyền thống, từ biến đổi khí hậu tới không gian mạng, cũng là bài toán EU cần hợp tác giải quyết.

EU nhận thức rõ vai trò của khu vực này, coi đây là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược kinh tế, an ninh và đối ngoại, gắn liền với sự phát triển và thịnh vượng của châu Âu.

Yếu tố bên ngoài

Lý do để châu Âu tìm kiếm ở một chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương độc lập không chỉ xuất phát từ bên trong, mà còn đến từ bên ngoài, đặc biệt là Mỹ.

Trở lại với câu chuyện Mỹ đơn phương rút quân ở Afghanistan hay cùng Anh và Australia bất ngờ hình thành đối tác an ninh AUKUS mà không qua tham vấn đồng minh EU, khiến Pháp mất trắng một hợp đồng tàu ngầm trị giá lên tới hàng chục tỷ Euro.

Đây không phải là nguyên nhân trực tiếp khiến EU xây dựng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương riêng. Tuy nhiên, hai sự kiện này lại là minh chứng rõ nét về điều chỉnh trong chính sách đối ngoại dưới hai đời Tổng thống Mỹ, yếu tố bên ngoài quan trọng khiến châu Âu phải thay đổi.

Một mặt, hai nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ gần nhất cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm chiến lược từ châu Âu và Trung Đông sang Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Dưới thời ông Joe Biden, sự dịch chuyển này đang diễn ra nhanh hơn bao giờ hết.

Nó thể hiện rõ nét từ ưu tiên trong Chỉ dẫn Chiến lược An ninh Quốc gia tạm thời, hàng loạt chuyến thăm của quan chức cấp cao Mỹ đến Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, rút quân khỏi Afghanistan, và mới đây là xây dựng đối tác an ninh AUKUS, chia sẻ công nghệ tàu ngầm hạt nhân với Australia.

Một đoàn người di tản lên máy bay vận tải C-17 Globemaster của quân đội Mỹ. (Nguồn: AP)
Chiến lược rút quân và di tản của Mỹ khiến các đồng minh châu Âu bất ngờ. (Nguồn: AP)

Tuy nhiên, khác với chiến lược xoay trục của ông Barack Obama hay áp lực đơn phương của người tiền nhiệm Donald Trump, nước Mỹ thời Tổng thống Joe Biden tìm cách phả hơi nóng vào Trung Quốc thông qua tập hợp quốc gia theo từng nhóm lợi ích. Cách tiếp cận này giúp Washington thiết lập mạng lưới đối tác rộng hơn, linh hoạt hơn trong cạnh tranh chiến lược toàn diện với Bắc Kinh.

Trong bối cảnh đó, mở rộng hợp tác với tất cả quốc gia Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trên nhiều bình diện và lĩnh vực sẽ giúp EU tăng cường lợi ích thực chất, đồng thời củng cố vị thế của khối tại khu vực này. Từ đó, châu Âu sẽ trở thành đối tác Mỹ khó ngó lơ khi nghĩ về Trung Quốc.

Mặt khác, chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và ở góc độ nào đó, nghị quyết về chiến lược EU -Trung Quốc mới, cho thấy nỗ lực tự chủ của EU về đối ngoại, giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Châu Âu đã hiểu rõ một nước Mỹ đơn phương là như thế nào dưới thời ông Donald Trump.

Ngay khi Tổng thống Joe Biden khẳng định ưu tiên ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, EU từng lo Washington sẽ hành động quyết đoán hơn, với Afghanistan hay AUKUS là minh chứng rõ nét.

Trong bối cảnh đó, EU cần soạn giai điệu của riêng mình.

Vì thế, chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới có thể là tác phẩm đầu tiên, song chắc chắn chưa phải cuối cùng của châu Âu.

Mỹ và những mục tiêu chiến lược ở Biển Đông

Mỹ và những mục tiêu chiến lược ở Biển Đông

Trong bài viết trên trang Maritime-executive, nhà nghiên cứu các vấn đề hàng hải Ronald O'Rourke* nhận định, sự quyết đoán ngày càng tăng của ...

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Hiệp định Đối tác tăng cường an ninh ba bên giữa Australia, Anh và Mỹ (AUKUS) có phiên âm khá thú vị (ô kis)-“Hôn nhau ...

Đọc thêm

Giải nữ Đông Nam Á 2022: Khởi đầu thuận lợi, tuyển nữ Việt Nam thắng dễ nữ Campuchia

Giải nữ Đông Nam Á 2022: Khởi đầu thuận lợi, tuyển nữ Việt Nam thắng dễ nữ Campuchia

Baoquocte.vn. Dù chỉ sử dụng đội hình 2 nhưng tuyển nữ Việt Nam vẫn có trận thắng dễ dàng 3-0 trước Campuchia ngày ra quân giải vô địch Đông Nam Á ...
Hội nghị hợp tác Mekong-Lan Thương 7:  Những ưu tiên hàng đầu

Hội nghị hợp tác Mekong-Lan Thương 7: Những ưu tiên hàng đầu

Baoquocte.vn. Các nước thành viên hợp tác Mekong – Lan Thương cần lấy vấn đề tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững làm ưu tiên hàng đầu.
Có gì trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU của Czech?

Có gì trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU của Czech?

Baoquocte.vn. Nhiệm kỳ Chủ tịch EU của Czech sẽ hướng tới giải quyết thách thức từ xung đột Nga-Ukraine và củng cố tính độc lập, tự chủ của khối.
Rộ tin đồn Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh được cầu hôn và phản ứng của người trong cuộc

Rộ tin đồn Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh được cầu hôn và phản ứng của người trong cuộc

Baoquocte.vn. Mới đây, trên mạng xã hội rộ lên tin đồn Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh được thiếu gia Đỗ Vinh Quang cầu hôn. Người đẹp vẫn chưa lên tiếng...
Tin thế giới 7/7: Vì Mỹ can thiệp, Nga sẽ đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc; Ukraine bị ‘bóc phốt’; Thủ tướng Anh từ chức

Tin thế giới 7/7: Vì Mỹ can thiệp, Nga sẽ đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc; Ukraine bị ‘bóc phốt’; Thủ tướng Anh từ chức

Baoquocte.vn. Hội nghị Ngoại trưởng G20; xung đột Nga-Ukraine; Moscow đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
‘Gồng mình’ trong cơn ‘bão giá’, doanh nghiệp Việt tận dụng lợi thế FTA, năng động tìm hướng đi mới

‘Gồng mình’ trong cơn ‘bão giá’, doanh nghiệp Việt tận dụng lợi thế FTA, năng động tìm hướng đi mới

Baoquocte.vn. Mạnh dạn mở rộng thị trường, chú trọng triển khai hiệu quả các FTA là những giải pháp mà doanh nghiệp Việt đang triển khai nhằm vượt qua khó khăn.
XSMB 8/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 8/7/2022. dự đoán XSMB thứ 6

XSMB 8/7, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 8/7/2022. dự đoán XSMB thứ 6

Baoquocte.vn. XSMB 8/7. trực tiếp xổ số miền Bắc 8/7/2022. xổ số hôm nay 8/7. kết quả xổ số miền Bắc hôm nay. xổ số miền Bắc thứ 6. xo so ...
Họp Ngoại trưởng G20: ‘Phép thử’ ngoại giao đa phương của Nga

Họp Ngoại trưởng G20: ‘Phép thử’ ngoại giao đa phương của Nga

Baoquocte.vn. Không chỉ là bước chạy đà quan trọng cho Thượng đỉnh G20, Hội nghị Ngoại trưởng G20 còn có thể đóng góp tích cực giải quyết xung đột Nga-Ukraine.
Thị trường bất động sản quý II/2022: Đất nền vẫn 'nóng' dù nhu cầu giảm; nhà đất tăng giá vượt vàng, chứng khoán

Thị trường bất động sản quý II/2022: Đất nền vẫn 'nóng' dù nhu cầu giảm; nhà đất tăng giá vượt vàng, chứng khoán

Baoquocte.vn. Ngày 7/7, Batdongsan.com.vn đã công bố báo cáo thị trường BĐS quý II/2022, đưa ra các dữ liệu phân tích bức tranh toàn cảnh và dự báo nửa cuối năm ...
XSMT 8/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 ngày 8/7/2022. SXMT 8/7

XSMT 8/7, kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 6 ngày 8/7/2022. SXMT 8/7

Baoquocte.vn. XSMT 8/7. xổ số hôm nay 8/7. trực tiếp xổ số miền Trung 8/7/2022. kết quả xổ số miền Trung hôm nay. xổ số miền Trung thứ 6. SXMT 8/7
Tin thế giới 7/7: Vì Mỹ can thiệp, Nga sẽ đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc; Ukraine bị ‘bóc phốt’; Thủ tướng Anh từ chức

Tin thế giới 7/7: Vì Mỹ can thiệp, Nga sẽ đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc; Ukraine bị ‘bóc phốt’; Thủ tướng Anh từ chức

Baoquocte.vn. Hội nghị Ngoại trưởng G20; xung đột Nga-Ukraine; Moscow đẩy mạnh hợp tác với Trung Quốc... là những sự kiện thế giới nổi bật 24 giờ qua.
Lần đầu tiên trong lịch sử, Chủ tịch Triều Tiên tổ chức một hội thảo đặc biệt

Lần đầu tiên trong lịch sử, Chủ tịch Triều Tiên tổ chức một hội thảo đặc biệt

Baoquocte.vn. Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong-un lần đầu tổ chức hội thảo nhằm tăng cường sự lãnh đạo 'đơn nhất' của đảng Lao động cầm quyền, diễn ra từ 2-6/7.
Trung Quốc-Philippines nhất trí giải quyết những vấn đề liên quan Biển Đông qua liên lạc và đối thoại

Trung Quốc-Philippines nhất trí giải quyết những vấn đề liên quan Biển Đông qua liên lạc và đối thoại

Baoquocte.vn. Tổng thống Philippines Romualdez Marcos ngày 6/7 đã tiếp Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đang ở thăm Manila.
Hơn 50 quan chức rời bỏ chính phủ trong hai ngày, Thủ tướng Anh Johnson chuẩn bị ra tuyên bố quan trọng

Hơn 50 quan chức rời bỏ chính phủ trong hai ngày, Thủ tướng Anh Johnson chuẩn bị ra tuyên bố quan trọng

Baoquocte.vn. Tổng cộng có hơn 50 quan chức đã tuyên bố rời khỏi chính phủ của Thủ tưởng Anh Boris Johnson trong chưa đầy 48 giờ qua.
Trước thềm Hội nghị Ngoại trưởng G20, Indonesia-EU bàn vấn đề Ukraine

Trước thềm Hội nghị Ngoại trưởng G20, Indonesia-EU bàn vấn đề Ukraine

Baoquocte.vn. Các nhà ngoại giao của EU và Indonesia đã thảo luận về tình hình xung đột ở Ukraine và những tác động tới chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.
Australia: 'ASEAN là trung tâm của khu vực... là chìa khóa của vấn đề'

Australia: 'ASEAN là trung tâm của khu vực... là chìa khóa của vấn đề'

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Australia nhấn mạnh vai trò của ASEAN trong việc bảo đảm an ninh và thịnh vượng của khu vực.
Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Du lịch thế giới: Sức bật đã đủ mạnh?

Baoquocte.vn. Thời gian qua, du lịch thế giới có sự phục hồi mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang đứng trước nhiều thách thức.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Ngoại trưởng Mỹ tới Hội nghị G20: Kêu gọi chung tay vì việc lớn, nhắn nhủ Trung Quốc đừng 'hành động quá đà'

Baoquocte.vn. Tìm lời giải cho khủng hoảng lương thực, cân bằng trong quan hệ với Trung Quốc là trọng tâm của Ngoại trưởng Mỹ tại Hội nghị Ngoại trưởng G20.
Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Một loại vũ khí Ukraine từng coi là 'vật báu' nay là nỗi ám ảnh vô hình, vì sao?

Baoquocte.vn. Những ngày đầu của cuộc xung đột, Ukraine từng tự tin trong việc lựa chọn vũ khí chiến lược của mình.
Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Báo Nga: Ngoại trưởng Lavrov thăm châu Á để định hướng lại nguồn lực, Việt Nam là 'điểm tựa' quan hệ ổn định

Baoquocte.vn. Theo chuyên gia Nga, Việt Nam có vai trò quan trọng đối với Nga, giống như một điểm tựa cho mối quan hệ ổn định của toàn nước Nga với Đông Nam Á.
Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Mỹ liên tiếp thất bại trong các vụ thử vũ khí siêu thanh: 'Dục tốc bất đạt', càng vội vã càng đi sau?

Baoquocte.vn. Chương trình phát triển vũ khí siêu thanh của Mỹ lại chịu một thất bại mới.
Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Nga khai thác được gì qua 'chiến lợi phẩm' vũ khí phương Tây ở Ukraine?

Baoquocte.vn. Trong xung đột tại Ukraine, nhiều vũ khí mà NATO viện trợ cho Kiev đã bị Nga thu giữ và chuyển về nhà máy chế tạo để nghiên cứu.
Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Truyền thông Italy quan tâm chuyến thăm châu Âu của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ

Baoquocte.vn. Các bài viết tập trung nhấn mạnh kết quả hợp tác tích cực đạt được giữa Việt Nam với các nước châu Âu, nhất là về thương mại và đầu tư.
Phiên bản di động