Châu Á trở thành 'xương sống' của chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'

Ngọc Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Học giả Carlo Bonura* đã có bài viết trên East Asia Forum về vai trò của châu Á trong chiến lược "Nước Anh toàn cầu" của London.
Châu Á trở thành 'xương sống' của chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'
Châu Á trở thành 'xương sống' của chiến lược 'Nước Anh toàn cầu'. (Nguồn: Reuters)

Những bước tiến của "Nước Anh toàn cầu"

Kể từ tháng 5/2021, Anh đã gặt hái được thành công đáng kể trong các hoạt động ngoại giao tại châu Á và Thái Bình Dương.

Cụ thể, quốc gia này đã được Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) chấp thuận đơn xin trở thành đối tác đối thoại của khối hồi tháng 5, ký kết Hiệp định thương mại tự do với Australia và khởi động nỗ lực trở thành thành viên của Hiệp định Đối tác Tiến bộ và Toàn diện xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Những thành công “chớp nhoáng” này chính là "điểm sáng" của nỗ lực thúc đẩy ngoại giao châu Á do Thủ tướng Anh Boris Johnson xúc tiến thời gian gần đây.

Thành tựu trên cho thấy chính sách ngoại giao hậu Brexit của Anh đang được triển khai với hai nhịp độ khác nhau.

Tại châu Á - nơi chính quyền London đặt cược cao cho những tham vọng của mình, các thỏa thuận ngoại giao cấp cao về những cam kết địa chính trị và thương mại khu vực lâu dài được cho là đều gặp rất ít trở ngại và diễn ra khá nhanh chóng.

Ngược lại, tại châu Âu, xứ sở sương mù đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng thương mại và chính trị tại Bắc Ireland cùng mối quan hệ ngày càng tồi tệ hơn với "lục địa già".

Những bước tiến ngoại giao "thuận buồm xuôi gió" ở châu Á đối lập hoàn toàn với thách thức “không có hồi kết” về mặt chính trị và thể chế mà Anh phải đối mặt hiện nay tại châu Âu.

Nguyên nhân là bởi Anh vẫn giữ Bắc Ireland nằm trong Liên minh thuế quan của Liên minh châu Âu (EU) theo quy định của Nghị định thư Bắc Ireland, vốn có hiệu lực đầu năm 2021.

Nước Mỹ tuyên bố đã trở lại, nhưng G7 có thể thực sự

Nước Mỹ tuyên bố đã trở lại, nhưng G7 có thể thực sự 'xây dựng lại thế giới tốt đẹp hơn'?

Hai tiến trình ngoại giao đối lập nói trên thực chất có mối liên hệ chính trị với nhau.

Sự suy giảm trong quan hệ Anh-EU đòi hỏi London phải thúc đẩy ngoại giao tại những khu vực ngoài châu lục, nhất là tại châu Á.

Thành công ngoại giao tại châu Á đóng vai trò quyết định đối với cam kết “Nước Anh toàn cầu” của chính quyền Thủ tướng Boris Johnson, một khái niệm dùng để “che đậy" tương lai bất định của quốc gia này giai đoạn hậu Brexit.

Không phải tất cả thành tựu ngoại giao đạt được tại châu Á đều có ý nghĩa tương đương nhau.

Thỏa thuận thương mại Anh-Australia và khả năng trở thành thành viên của CPTPP đều là minh chứng rõ ràng của thành tựu ngoại giao, tạo nên "xương sống" cho khái niệm “Nước Anh toàn cầu”.

Trong khi đó, những hiệp định thương mại tự do mà Anh ký với Singapore và Việt Nam đều vào tháng 12/2020 chỉ đơn thuần là sự khôi phục những thỏa thuận này do chúng đã tồn tại và được triển khai trong thời kỳ tiền Brexit theo những thỏa thuận với EU.

Việc Anh trở thành Đối tác Đối thoại ASEAN lại phức tạp hơn, bởi London vẫn phải chờ tới tháng 8/2021, thời điểm quy trình kết nạp chính thức bắt đầu.

Nếu quy trình này thành công, Anh sẽ được tiếp cận ASEAN và các đối tác đối thoại ASEAN khác một cách trực tiếp hơn so với các quốc gia thành viên EU, đặc biệt thông qua các kênh về an ninh như Hội nghị Cấp cao Đông Á và Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN và các đối tác.

Tháng 12/2020, ASEAN và EU đã cùng nhất trí nâng cấp quan hệ Đối tác đối thoại thành Đối tác chiến lược sau một thời gian dài trì hoãn.

Động thái này là một phương pháp tinh tế, cho thấy các nhà lãnh đạo ASEAN ý thức được sự ganh đua địa chính trị mới nổi lên giữa Anh và EU.

Việc ASEAN nhanh chóng chấp thuận Anh là đối tác của tổ chức này có thể cho thấy, khối này không muốn phá hỏng tham vọng phát triển của London thời kỳ hậu Brexit, đồng thời công nhận EU là đối tác được ưu tiên trong khu vực.

Còn nhiều thách thức chờ đợi nước Anh

Bất chấp sự cạnh tranh ngoại giao mới nảy sinh này, những thách thức thực sự đối với vai trò của Anh tại Đông Nam Á sẽ xuất phát từ những thay đổi trong tương lai về thương mại, viện trợ phát triển và chính sách ngoại giao địa chính trị.

Thế nhưng, những thay đổi này sẽ diễn ra phức tạp.

Nếu Anh “ngả” về phía ASEAN nhằm chuẩn bị cho một thỏa thuận thương mại “toàn ASEAN”, London sẽ khó có thể thực hiện tham vọng này.

Mặc dù giới lãnh đạo chính trị tại Đông Nam Á vẫn ủng hộ mạnh mẽ chủ nghĩa thương mại đa phương, song áp lực chính trị trong nước cùng những lo ngại về khả năng cạnh tranh, đặc biệt tại Indonesia và Philippines, sẽ đặt ra thách thức đối với nỗ lực của London nhằm ký kết các thỏa thuận thương mại tự do mới.

Ví dụ, một số chính phủ trong khu vực như Thái Lan và Malaysia đã thể hiện mong muốn triển khai các sáng kiến thương mại mới nhằm đẩy nhanh tốc độ phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, các luồng tư tưởng chống thương mại tự do vẫn tồn tại ngầm ẩn trong lòng công luận tại nhiều quốc gia Đông Nam Á.

Tin liên quan
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Đông Nam Á: Chính trị, an ninh là trọng tâm chiến lược Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Đông Nam Á: Chính trị, an ninh là trọng tâm chiến lược

Viện trợ phát triển của Anh sẽ thay đổi trong ngắn hạn bởi Bộ Ngoại giao Anh đã cắt giảm viện trợ phát triển nước ngoài xuống dưới mức 0,7% tổng thu nhập quốc dân, tức dưới mức cam kết theo yêu cầu pháp lý.

Các chính phủ bảo thủ của Anh gần đây cũng đã điều chỉnh lại viện trợ phát triển, từ hỗ trợ phát triển con người chuyển sang hỗ trợ quốc phòng và thương mại.

Trong suốt thập kỷ qua, Anh đã viện trợ 3,5 tỷ USD cho các quốc gia Đông Nam Á dưới dạng hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).

Hiện vẫn chưa rõ những thay đổi kể trên sẽ ảnh hưởng thế nào tới tính hiệu quả dài hạn của các khoản viện trợ phát triển của Anh trong khu vực, song các dấu hiệu đầu tiên đã cho thấy ODA tại Đông Nam Á sẽ bị cắt giảm mạnh tay.

Cuối cùng, việc triển khai nhóm tàu sân bay HMS Queen Elizabeth tới Biển Đông hồi tháng 5 đã thể hiện rằng khái niệm “Nước Anh toàn cầu” không chỉ liên quan tới hình ảnh và những hiệp định thương mại.

Việc triển khai này còn cho thấy tầm nhìn địa chính trị mới của Anh tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Tầm nhìn này xuất hiện trong bối cảnh London vừa có được sự tự tin mới trong giai đoạn hậu Brexit mà như Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Anh Liz Truss gọi là “chủ nghĩa toàn cầu ái quốc”.

Tuy nhiên, trải nghiệm Brexit cũng gợi lại nỗi luyến tiếc ở Anh về cái kết của vị thế đế quốc.

Trong một bài phát biểu năm 2016, ông Boris Johnson khi đó là Ngoại trưởng Anh đã coi việc bãi bỏ sự hiện diện quân sự của Anh tại khắp các vùng lãnh thổ thuộc Đế quốc Anh trước đây là một sai lầm, được ví như hành động “rút lui khỏi phía Đông Suez”.

Ngày nay, với tư cách là Thủ tướng Anh, ông Johnson đang “ngả” về phía ASEAN nhằm đảo ngược sai lầm này.

Châu Á chính là nơi mà tiềm năng của Anh có thể được phát huy vô hạn và cũng là nơi những khó khăn mà Anh có thể phải đối mặt thời kỳ hậu Brexit sẽ dần biến mất.


*Carlo Bonura là Giảng viên cao cấp về Chính trị Đông Nam Á tại Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi (SOAS), Đại học London, Anh.

Nhóm tác chiến tàu sân bay của London tập trận tại Ấn Độ Dương, thực hiện tầm nhìn 'Nước Anh toàn cầu'

Nhóm tác chiến tàu sân bay của London tập trận tại Ấn Độ Dương, thực hiện tầm nhìn 'Nước Anh toàn cầu'

Ngày 16/7, Bộ Quốc phòng Anh thông báo, nhóm tác chiến tàu sân bay do tàu HMS Queen Elizabeth dẫn đầu đã tiến vào Ấn ...

​Đông Nam Á là thử nghiệm ưu tiên trong chiến lược “Nước Anh Toàn cầu”

​Đông Nam Á là thử nghiệm ưu tiên trong chiến lược “Nước Anh Toàn cầu”

Chính phủ Anh đang thể hiện sự quan tâm tới việc thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư với các nước Đông Nam ...

(theo East Asia Forum)

Đọc thêm

11 tháng 5 ngày tập 27: Long 'đần' muốn 'quay xe' với Thục Anh, Đăng lại giở trò với Nhi?

11 tháng 5 ngày tập 27: Long 'đần' muốn 'quay xe' với Thục Anh, Đăng lại giở trò với Nhi?

Baoquocte.vn. 11 tháng 5 ngày tập 27, Long muốn 'quay lưng' với Thục Anh sau 2 ngày yêu nhau, Đăng sẽ hôn Nhi?
Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Vietlott 28/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 3 28/9/2021. xổ số Power 655 hôm nay

Baoquocte.vn. Vietlott 28/9. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 28/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
Man Utd: Chuyện Ronaldo ăn kiêng và đá phạt; HLV Solskjaer được tạo điều kiện mua sắm cầu thủ

Man Utd: Chuyện Ronaldo ăn kiêng và đá phạt; HLV Solskjaer được tạo điều kiện mua sắm cầu thủ

Baoquocte.vn. Dù để thua liên tiếp trong thời gian qua nhưng HLV Solskjaer vẫn được những ông chủ của Man Utd ủng hộ, Ronaldo đã thay đổi mọi thứ ở Quỷ ...
Bất động sản mới nhất: Lại siết tín dụng địa ốc, Vingroup đề xuất làm công viên rừng 650ha ở Hạ Long, người mua nhà lần đầu cần biết gì?

Bất động sản mới nhất: Lại siết tín dụng địa ốc, Vingroup đề xuất làm công viên rừng 650ha ở Hạ Long, người mua nhà lần đầu cần biết gì?

Baoquocte.vn. NHNN yêu cầu kiểm soát tín dụng, những điều người mua nhà lần đầu cần biết, Quảng Ninh sẽ khởi công nhiều dự án lớn… là tin bất động sản ...
Hương vị tình thân: Bi kịch chồng bi kịch, khán giả đổi tên phim thành Hương vị tình đau, chỉ ra điều thiếu logic

Hương vị tình thân: Bi kịch chồng bi kịch, khán giả đổi tên phim thành Hương vị tình đau, chỉ ra điều thiếu logic

Baoquocte.vn. Nhiều khán giả không giấu được bức xúc bởi phim Hương vị tình thân bi kịch chồng bi kịch; thương Nam và khâm phục khả năng diễn của Phương Oanh.
Việt Nam tái khẳng định chính sách về không phổ biến, giải trừ vũ khí hạt nhân

Việt Nam tái khẳng định chính sách về không phổ biến, giải trừ vũ khí hạt nhân

Baoquocte.vn. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thảo luận nhân dịp Kỷ niệm 25 năm ngày mở ký Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT).
Đa dạng chuỗi cung ứng, bật chế độ bình thường mới để 'giữ chân' FDI

Đa dạng chuỗi cung ứng, bật chế độ bình thường mới để 'giữ chân' FDI

Baoquocte.vn. Dù làn sóng Covid-19 lần thứ 4 đang diễn biến phức tạp nhưng thu hút FDI vẫn là một trong những điểm sáng của nền kinh tế.
Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Czech sẽ mua một hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung do công ty công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel chế tạo.
Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44): Thy phát hiện người sát hại bố mình, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông Sinh?

Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44): Thy phát hiện người sát hại bố mình, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông Sinh?

Baoquocte.vn. Hương vị tình thân tập 115 (phần 2 tập 44), Thy chất vấn mẹ về người sát hại bố, Nam bị đánh tơi tả, ai sẽ minh oan cho ông ...
Giá cà phê hôm nay 28/9, Đồng loạt đảo chiều giảm sâu, xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm tháng thứ 5 liên tiếp

Giá cà phê hôm nay 28/9, Đồng loạt đảo chiều giảm sâu, xuất khẩu cà phê Việt Nam giảm tháng thứ 5 liên tiếp

Baoquocte.vn. Giá cà phê đảo chiều, điều chỉnh giảm trên cả hai sàn kỳ hạn và chờ đợi biến động khi xu hướng đầu cơ đã vào vùng quá mua.
Thế giới phản ứng ra sao với kết quả bầu cử Đức?

Thế giới phản ứng ra sao với kết quả bầu cử Đức?

Baoquocte.vn. Nhiều nước trên thế giới đã gửi lời chúc mừng tới đảng Dân chủ Xã hội (SPD) với chiến thắng tại cuộc bầu cử Đức vừa qua.
Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Czech chi hơn nửa tỷ USD mua hệ thống phòng không Israel thay thế công nghệ cũ

Baoquocte.vn. Bộ Quốc phòng Czech sẽ mua một hệ thống phòng không tầm ngắn và tầm trung do công ty công nghiệp quốc phòng Rafael của Israel chế tạo.
Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Mỹ thử thành công vũ khí siêu thanh lần đầu tiên sau gần một thập kỷ

Baoquocte.vn. Lầu Năm Góc thông báo, Mỹ đã thử nghiệm thành công một loại vũ khí siêu thanh có tốc độ vượt quá Mach 5.
Covid-19 ở Mỹ: Tổng thống Biden tiêm mũi vaccine thứ 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhiễm bệnh

Covid-19 ở Mỹ: Tổng thống Biden tiêm mũi vaccine thứ 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nhiễm bệnh

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden thông báo ông đã tiêm mũi vaccine ngừa Covid-19 thứ 3 trước ống kính truyền hình tại Nhà Trắng.
Tổng thư ký NATO khẳng định Trung Quốc không phải kẻ thù, kêu gọi Bắc Kinh làm điều này

Tổng thư ký NATO khẳng định Trung Quốc không phải kẻ thù, kêu gọi Bắc Kinh làm điều này

Baoquocte.vn. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg bày tỏ lo ngại về 'kho vũ khí hạt nhân ngày càng mở rộng' của Trung Quốc.
Hungary chơi lớn, ký hợp đồng để Nga cung cấp khí đốt 15 năm, Ukraine đòi kiện

Hungary chơi lớn, ký hợp đồng để Nga cung cấp khí đốt 15 năm, Ukraine đòi kiện

Baoquocte.vn. Hungary đã ký thỏa thuận mới cung cấp khí đốt dài hạn với nhà xuất khẩu khí đốt độc quyền Nga Gazprom.
Ba điểm đáng chú ý từ kết quả bầu cử Đức

Ba điểm đáng chú ý từ kết quả bầu cử Đức

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Đức đầu tiên mà Thủ tướng đương nhiệm không tái tranh cử đã chính thức khép lại với một số điểm đáng chú ý. Bình luận của TG&VN.
Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Tổng thống Mỹ phát biểu tại Liên hợp quốc: Trong khác trước có giống trước

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ đề cao chủ nghĩa đa phương, khác với người tiền nhiệm. Trong 'cái khác' ấy vẫn ẩn hiện nhiều điểm không khác với người tiền nhiệm. Báo TG&VN bình luận.
Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Bầu cử Canada: Vạch áo cho người xem lưng

Baoquocte.vn. Chẳng những không thể giành đa số, đảng Tự do cầm quyền của Thủ tướng Justin Trudeau còn bộc lộ nhiều điểm yếu sau cuộc bầu cử sớm tại Canada ngày 20/9.
Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Chính sách Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương mới: Châu Âu tìm giai điệu riêng

Baoquocte.vn. Chính sách mới phản ánh nhận thức, quyết tâm của Liên minh châu Âu (EU) về thúc đẩy hợp tác độc lập và toàn diện hơn với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

10 điều rút ra từ sự ra đời của thỏa thuận AUKUS

Baoquocte.vn. Sự ra đời của AUKUS là kết quả của những nỗ lực thương lượng không ngừng nghỉ trong nhiều tháng trước đó của quan chức cấp cao Mỹ, Anh và Australia.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Dự đoán về sức mạnh của tàu ngầm Australia trong tương lai

Baoquocte.vn. Một trong những điểm nhấn của AUKUS là việc Mỹ và Anh sẽ hỗ trợ Australia công nghệ để phát triển tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Bầu cử Đức: Liên minh nào sẽ lập chính phủ sau thời bà Merkel?

Baoquocte.vn. Thay đổi về tỷ lệ ủng hộ trước thềm cuộc bầu cử Đức đang khiến tương lai của Berlin sau thời Thủ tướng Angela Merkel trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Phiên bản di động