Căng thẳng EU-Belarus: Nhân tố mới trong câu chuyện cũ

Phan Quân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Nga đang trở thành nhân tố mới trong căng thẳng EU-Belarus. Phản ứng của các bên liên quan sau hành động vừa qua của Minsk là minh chứng cho điều đó. Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.

Căng thẳng EU-Belarus một lần nữa nóng trở lại sau khi ngày 23/5, Belarus bắt giữ ông Roman Protasevich, một nhà hoạt động bị nước này truy nã sau biểu tình quy mô lớn về bầu cử hồi năm ngoái. Nhân vật này cũng đã sáng lập một kênh Telegram mà Minsk coi là mang tư tưởng cực đoan quá khích.

(05.24) Máy bay Airbus 737, số hiệu 4978 của RyanAir bay tới Vilnus (Lithuania) đã bị buộc phải hạ cánh ở Minsk (Belarus) do “quan ngại về việc bị đánh bom”. (Nguồn: EFE)
Máy bay Airbus 737, số hiệu 4978 của RyanAir bay tới Vilnus (Lithuania) bị buộc phải hạ cánh ở Minsk (Belarus) do “quan ngại về việc bị đánh bom”. (Nguồn: EFE)

Điều đáng chú ý nằm ở hành động của chính quyền ông Lukashenko nhằm bắt giữ nhân vật này. Theo Lithuania, máy bay chiến đấu SU-29 và trực thăng MI-24 của Belarus đã áp sát, buộc máy bay của hãng hàng không RyanAir (Ireland) số 4978, với 170 hành khách và phi hành đoàn từ 12 nước, phải hạ cánh tại Minsk, thay vì sân bay quốc tế Vilnus ở Lithuania như dự kiến do “quan ngại về việc bị đánh bom”.

Ngay sau khi máy bay hạ cánh, ông Protasevich đã bị bắt giữ. Theo một số nguồn tin, nhân vật này có thể sẽ bị tuyên án 12 năm tù do có hành động khủng bố.

“Chưa có tiền lệ và gây sốc”

Các nước phương Tây đã chỉ trích gay gắt hành động này táo bạo này.

Bộ Ngoại giao Lithuania đã triệu Đại biện lâm thời Belarus, yêu cầu lập tức trả tự do cho máy bay RyanAir, khẳng định sẽ đưa vấn đề này ra thảo luận tại Thượng đỉnh EU ngày 24/5 tới. Ít lâu sau, máy bay này đã được phép rời khỏi sân bay quốc tế Minsk và hạ cánh tại Vilnus như dự kiến.

Thủ tướng Ba Lan Mateusz Morawiecki chỉ trích Minsk đã có “hành động khủng bố nhà nước”, yêu cầu trả tự do cho ông Protasevich và nhiều nhà hoạt động khác. Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis nhấn mạnh động thái của Belarus là “chưa có tiền lệ và gây sốc”.

Ngoại trưởng Đức Heiko Maas khẳng định sẽ có hậu quả rõ ràng từ EU và lãnh đạo các nước EU sẽ thảo luận về vấn đề này tại thượng đỉnh sắp tới. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho rằng đã đến lúc EU đưa ra một phản ứng mạnh mẽ, thống nhất về hành động không thể chấp nhận của phía Belarus.

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken cho rằng hành động của Belarus “gây nguy hiểm tính mạng” cho 120 hành khách, bao gồm công dân Mỹ và yêu cầu Minsk lập tức trả tự do cho ông Protasevich.

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tuyên bố, việc máy bay hãng RyanAir bị ép hạ cánh tại Minsk là “nghiêm trọng và nguy hiểm” và cần mở một cuộc điều tra quốc tế. Trong khi đó, Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) bày tỏ quan ngại sâu sắc và cho rằng Belarus có thể đã vi phạm Công ước Chicago về hàng không dân dụng quốc tế ký năm 1944.

(05.24) Chính quyền Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko (ảnh) đã hứng chịu chỉ trích của dư luận quốc tế sau khi buộc máy bay RyanAir hạ cánh để bắt giữ ông Protasevich. (Nguồn: EPA)
Chính quyền Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko hứng chịu chỉ trích của dư luận quốc tế sau khi buộc máy bay RyanAir hạ cánh để bắt giữ ông Protasevich. (Nguồn: EPA)

Chuyện cũ, nhân tố mới

Có ba điều đáng chú ý trong câu chuyện này. Thú vị thay, cả ba đều liên quan đến Nga.

Thứ nhất, hành động của Belarus không chỉ nhằm bắt giữ nhà hoạt động Protasevich, mà dường như còn muốn thử Nga trước thềm cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo, dự kiến diễn ra vài ngày tới.

Thời gian qua, Nga liên tục chịu sức ép đến từ Mỹ và EU thông qua các lệnh cấm vận, trừng phạt kinh tế. Bối cảnh này đã ít nhiều củng cố vai trò đồng minh, đối tác của Minsk trong chiến lược của Moscow.

Động thái táo bạo chỉ vài ngày trước thềm cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước là cách Belarus thăm dò thái độ, sự ủng hộ của Nga với chính quyền Tổng thống Alexander Lukashenko.

Thứ hai, Moscow, đồng minh thân thiết nhất của Minsk, chưa có phản ứng trước vụ việc trên. Không loại trừ khả năng Nga đang theo dõi thái độ Belarus lẫn phương Tây trước khi có phản ứng.

Tuy nhiên, theo New York Times, một số nhân vật có tiếng nói ở Nga đã lên tiếng ủng hộ hành động của Belarus. Bà Magarita Simonyan, biên tập viên Đài Truyền hình RT (Nga) đã gọi đây là một “hành động tuyệt vời” của ông Lukashenko.

Nghị sỹ Vyacheslav Lysakov, người ủng hộ Tổng thống Nga Vladimir Putin, mô tả việc bắt giữ ông Protasevich là “chiến dịch đặc biệt thông minh”.

Trong bối cảnh Minsk là đồng minh chiến lược quan trọng, Moscow có thể sẽ duy trì lập trường ủng hộ quốc gia Đông Âu một cách chừng mực cho đến khi hai nhà lãnh đạo gặp gỡ vài ngày tới.

Thứ ba, thái độ gay gắt của châu Âu với hành vi của Belarus sẽ không dừng ở đây. Quan hệ EU-Belarus trở nên căng thẳng sau khi EU trừng phạt chính quyền Tổng thống Alexander Lukashenko sau cuộc bầu cử Tổng thống tranh cãi hồi tháng 8/2020 và đối đầu chính trị kéo dài sau đó.

Sau khi Minsk bắt giữ ông Protasevich, nhiều khả năng EU và phương Tây sẽ tăng cường trừng phạt. Tuy nhiên, mục tiêu trong chiến dịch cấm vận lần này không chỉ là Belarus.

Atlantic Council nhận định rằng trừng phạt Minsk sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới Moscow. Nguồn tin ẩn danh từ Reuters cho biết cấm vận đã khiến hai tập đoàn dầu mỏ và khí đốt lớn của Nga là Rosneft và Surgutneftegaz phải cân nhắc lại việc cung cấp nguyên liệu cho nhà máy lọc dầu Naftan của Belarus.

Xuất khẩu năng lượng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế Nga. Tấn công vào lĩnh vực này thông qua cấm vận đồng minh, đối tác thân cận của Moscow có thể gây tổn hại doanh thu của tập đoàn dầu khí xứ bạch dương, tác động tới quyết sách chính trị của Nga.

Trong bối cảnh quan hệ Nga-EU vẫn căng thẳng sau hàng loạt lệnh trừng phạt và trục xuất các nhà ngoại giao, Brussels hoàn toàn có thể “mạnh tay” hơn với Minsk lẫn Moscow tại Thượng đỉnh EU ngày 24/5 tới.

Quan hệ EU-Belarus vẫn âm ỉ sau tháng 8 qua và vụ việc vừa rồi đã thổi bùng lên ngọn lửa ấy, nhưng với chất xúc tác mới là Nga. Chuyện cũ, nhân tố mới là vậy.

TIN LIÊN QUAN
Hành động mới của Belarus: Mỹ nói 'gây sốc', NATO giám sát chặt, Đức cảnh báo hậu quả
Căng thắng mới EU-Belarus: Các nước châu Âu triệu Đại sứ Belarus; EU 'rần rần' tỏ thái độ, bàn cách trả đũa
Belarus bắt giữ nhân vật đối lập, Litva lên tiếng phản đối
Belarus vừa có hành động mới trong nước, EU lập tức phản ứng, định 'tăng đòn' lần 4
NATO thường xuyên trình diễn máy bay ném bom lền kề Nga và Belarus với mục đích gì?

Đọc thêm

Việt Nam hoan nghênh việc Hoa Kỳ không áp dụng biện pháp điều chỉnh thương mại

Việt Nam hoan nghênh việc Hoa Kỳ không áp dụng biện pháp điều chỉnh thương mại

Baoquocte.vn. Việt Nam hoan nghênh quyết định ngày 23/7 của Cơ quan Đại diện thương mại Hoa Kỳ về vụ điều tra chính sách tiền tệ của Việt Nam theo Đạo ...
Ngắm 'chim sắt' F-15 và thấy điều 'sai sai', người đàn ông cứu phi công Mỹ một mạng

Ngắm 'chim sắt' F-15 và thấy điều 'sai sai', người đàn ông cứu phi công Mỹ một mạng

Baoquocte.vn. Nhờ người đàn ông phát hiện ra trục trặc động cơ của tiêm kích F-15 khi đứng ở mặt đất quan sát, một phi công của Không quân Mỹ đã ...
Chuyên gia chia sẻ cách thở khi nhiễm Covid-19

Chuyên gia chia sẻ cách thở khi nhiễm Covid-19

Baoquocte.vn. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Viết Nhung, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương trao đổi về những lợi ích của việc cách ly tại nhà F1, F0 cũng ...
Malaysia phạt nặng những tổ chức, cá nhân sử dụng lao động bất hợp pháp

Malaysia phạt nặng những tổ chức, cá nhân sử dụng lao động bất hợp pháp

Baoquocte.vn. Ngày 24/7, Cục nhập cư Malaysia cho biết tổ chức hoặc cá nhân nào chứa chấp hoặc thuê người lao động nhập cư bất hợp pháp đều bị phạt nghiêm.
Covid-19 ngày 24/7: TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là điểm nóng

Covid-19 ngày 24/7: TP. Hồ Chí Minh tiếp tục là điểm nóng

Baoquocte.vn. Ngày 24/7, Việt Nam ghi nhận tổng số ca mắc Covid-19 mới trong ngày là 7.968 ca. Cùng ngày, có 2.047 bệnh nhân được công bố khỏi bệnh.
Lịch âm 25/7 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 25/7/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 25/7/2021

Lịch âm 25/7 - Xem âm lịch hôm nay Chủ nhật ngày 25/7/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 25/7/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 25/7. Âm lịch hôm nay 25/7. Xem âm lịch hôm nay ngày 25/7/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 25 tháng 7 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 25/7/2021: Tuổi Dần không chú tâm vào công việc, tuổi Ngọ hy sinh bất chấp vì tình yêu

Tử vi hôm nay - Xem tử vi 12 con giáp 25/7/2021: Tuổi Dần không chú tâm vào công việc, tuổi Ngọ hy sinh bất chấp vì tình yêu

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 25/7/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 25/7/2021: Bảo Bình hiểu lầm trong tình yêu, Sư Tử đừng phản bội người ấy

Tử vi 12 cung hoàng đạo Chủ Nhật 25/7/2021: Bảo Bình hiểu lầm trong tình yêu, Sư Tử đừng phản bội người ấy

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 25/7 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Dịch Covid-19: Số ca nhiễm mới cao kỷ lục ở Malaysia, khủng hoảng ôxy ở Indonesia

Dịch Covid-19: Số ca nhiễm mới cao kỷ lục ở Malaysia, khủng hoảng ôxy ở Indonesia

Baoquocte.vn. Trong khi số ca nhiễm mới Covid-19 trong ngày của Malaysia cao chưa từng thấy thì Indonesia cũng đương đầu với khủng hoảng khí ôxy
Angelina Jolie lại giành toàn quyền nuôi con từ tay Brad Pitt

Angelina Jolie lại giành toàn quyền nuôi con từ tay Brad Pitt

Baoquocte.vn. Ngôi sao điện ảnh Angelina Jolie đang tạm giành lại quyền nuôi con từ chồng cũ, diễn viên Brad Pitt, theo phán quyết mới nhất của tòa ngày 24/7 (giờ ...
Malaysia phạt nặng những tổ chức, cá nhân sử dụng lao động bất hợp pháp

Malaysia phạt nặng những tổ chức, cá nhân sử dụng lao động bất hợp pháp

Baoquocte.vn. Ngày 24/7, Cục nhập cư Malaysia cho biết tổ chức hoặc cá nhân nào chứa chấp hoặc thuê người lao động nhập cư bất hợp pháp đều bị phạt nghiêm.
Dịch Covid-19: Số ca nhiễm mới cao kỷ lục ở Malaysia, khủng hoảng ôxy ở Indonesia

Dịch Covid-19: Số ca nhiễm mới cao kỷ lục ở Malaysia, khủng hoảng ôxy ở Indonesia

Baoquocte.vn. Trong khi số ca nhiễm mới Covid-19 trong ngày của Malaysia cao chưa từng thấy thì Indonesia cũng đương đầu với khủng hoảng khí ôxy
Đối phó với Taliban, Afghanistan áp đặt lệnh giới nghiêm

Đối phó với Taliban, Afghanistan áp đặt lệnh giới nghiêm

Baoquocte.vn. Nhằm kiềm chế bạo lực và hạn chế các hoạt động của Taliban, chính phủ Afghanistan đã áp đặt lệnh giới nghiêm trên hầu hết lãnh thổ.
Dịch Covid-19: Campuchia kéo dài các biện pháp hạn chế do số ca mới tăng đều đặn mỗi ngày

Dịch Covid-19: Campuchia kéo dài các biện pháp hạn chế do số ca mới tăng đều đặn mỗi ngày

Baoquocte.vn. Ngày 24/7, thủ đô Phnom Penh (Campuchia) thông báo kéo dài lệnh tạm dừng thêm 14 ngày đối với các hoạt động có rủi ro lây nhiễm Covid-19 cao.
AstraZeneca tìm thêm chuỗi cung ứng vaccine cho Đông Nam Á

AstraZeneca tìm thêm chuỗi cung ứng vaccine cho Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Giám đốc AstraZeneca Plc chi nhánh Thái Lan thông báo tìm kiếm chuỗi cung ứng toàn cầu để tăng cường nguồn cung vaccine Covid-19 cho Đông Nam Á.
Lào đối phó với nguy cơ lây nhiễm Covid-19 từ người nhập cảnh trái phép

Lào đối phó với nguy cơ lây nhiễm Covid-19 từ người nhập cảnh trái phép

Baoquocte.vn. Ngày 24/7, Bộ Y tế Lào cho biết trong 24 giờ qua, nước này ghi nhận 278 ca mắc Covid-19 mới đều là người nhập cảnh được cách ly ngay.
Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Không chỉ Nga, Trung Quốc cũng là mối nguy an ninh mạng hàng đầu của nước Mỹ

Baoquocte.vn. Trong một thập kỷ qua, Trung Quốc đã tái cơ cấu các hoạt động trên mạng, trở thành một đối thủ tinh vi và dày dặn kinh nghiệm của Mỹ.
Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Mỹ đẩy mạnh điều tra 'căn bệnh bí ẩn', tấn công các nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Áo ngày 17/7 cho biết nước này đang làm việc với Mỹ để truy tìm nguyên nhân một loạt nhà ngoại giao Mỹ ở Vienna bị nghi mắc chứng bệnh bí ẩn.
Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật: Những đơn vị không quân của Mỹ làm gì tại Nhật trong hơn 60 năm qua?

Baoquocte.vn. Hiệp ước An ninh Mỹ-Nhật nhằm đảm bảo an toàn hàng hải, phòng thủ tên lửa đạn đạo, biên giới trên không, điều phối không lưu...
Quan hệ đầy thăng trầm của Thủ tướng Đức Angela Merkel với các đời Tổng thống Mỹ

Quan hệ đầy thăng trầm của Thủ tướng Đức Angela Merkel với các đời Tổng thống Mỹ

Baoquocte.vn. Trong 16 năm trên cương vị Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel đã tiếp xúc với 4 Tổng thống Mỹ, giúp thúc đẩy quan hệ song phương Mỹ-Đức.
Cuộc tập trận Sea Breeze 2021 và những thông điệp ngầm

Cuộc tập trận Sea Breeze 2021 và những thông điệp ngầm

Baoquocte.vn. Tập trận Sea Breeze năm nay tập trung vào nhiều lĩnh vực tác chiến bao gồm chiến tranh đổ bộ, chiến tranh cơ động trên bộ, hoạt động lặn...
Jovenel Moise: Từ 'con số 0' chính trị đến Tổng thống Haiti

Jovenel Moise: Từ 'con số 0' chính trị đến Tổng thống Haiti

Baoquocte.vn. Tổng thống Haiti Jovenel Moise đã vướng vào một cuộc chiến chính trị kéo dài, kéo theo đó là những tranh chấp nội bộ, khiến ông có nhiều kẻ thù.
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Trung Quốc: Xây ‘hàng rào an toàn’ cho quan hệ?

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ thăm Trung Quốc: Xây ‘hàng rào an toàn’ cho quan hệ?

Baoquocte.vn. Trong khi căng thẳng Mỹ-Trung leo thang, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Wendy Sherman sẽ đến Trung Quốc ngày 25/7 để gặp gỡ các nhà ngoại giao cấp cao.
Thông điệp của Tổng thống Putin dành cho Ukraine: Chống Nga là tự hủy hoại mình!

Thông điệp của Tổng thống Putin dành cho Ukraine: Chống Nga là tự hủy hoại mình!

Baoquocte.vn. Trong một bài luận về quan hệ Nga-Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin đưa ra thông điệp cứng rắn về cuộc xung đột đang diễn ra ở miền Đông Ukraine.
Covid-19 'tàn phá' Indonesia: Được đến bệnh viện là 'ước mơ', bình oxy quý hơn tiền bạc

Covid-19 'tàn phá' Indonesia: Được đến bệnh viện là 'ước mơ', bình oxy quý hơn tiền bạc

Baoquocte.vn. Trong tuần qua, số ca tử vong vì Covid-19 tại Indonesia đều vượt 1.000 ca mỗi ngày. Dịch Covid-19 đang tàn phá quốc đảo này.
Cuộc chiến với Covid-19: Bài học cho thế giới và Việt Nam

Cuộc chiến với Covid-19: Bài học cho thế giới và Việt Nam

Baoquocte.vn. Kiểm soát đại dịch Covid-19 không chỉ là vấn đề về tiền bạc và nguồn lực, mà còn là vấn đề về tư tưởng và chiến lược.
Anh triển khai tàu chiến tới châu Á-Thái Bình Dương: Tăng cường can dự, củng cố vị thế

Anh triển khai tàu chiến tới châu Á-Thái Bình Dương: Tăng cường can dự, củng cố vị thế

Baoquocte.vn. Quyết định của Anh khi cử thêm hai tàu chiến tới khu vực châu Á-Thái Bình Dương có thể giúp mở rộng ảnh hưởng của liên minh tình báo Ngũ Nhãn.
Quan chức Nga: Thỏa thuận về Dòng chảy phương Bắc 2 với Đức nhằm 'giữ thể diện' cho Mỹ

Quan chức Nga: Thỏa thuận về Dòng chảy phương Bắc 2 với Đức nhằm 'giữ thể diện' cho Mỹ

Baoquocte.vn. Mỹ và Đức đã ra thông cáo chung công bố đạt được thỏa thuận về dự án Dòng chảy phương Bắc 2 (Nord Stream 2). Nga đánh giá thế nào về thỏa thuận?
Phiên bản di động