Bùi Việt Hoa - Người viết sử thi Việt trên đất Phần Lan

HÀ ANH
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Mới đây, trong chuyến thăm Việt Nam, ông Mauri Raveala - Chủ tịch Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam đã nhắc đến một người phụ nữ Việt có công dịch cuốn sử thi Kalevala nổi tiếng của Phần Lan - TS. Bùi Việt Hoa.
TIN LIÊN QUAN
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Trao tặng Huân chương Hữu nghị cho Hội hữu nghị Phần Lan – Việt Nam
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Cơ hội giao thương từ Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Phần Lan
bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan
Những tác phẩm là nhịp cầu văn hóa kết nối Việt Nam và Phần Lan.

Là một dịch giả, nhà ngôn ngữ học, trong suốt 20 năm qua, TS. Bùi Việt Hoa vẫn miệt mài với công việc truyền bá, giao lưu văn hóa và thúc đẩy tình hữu nghị giữa Việt Nam và Phần Lan...

Từ tình yêu với ngôn ngữ

TS. Bùi Việt Hoa theo học ngành Văn học Hungary tại Đại học Tổng hợp Budapest vào những năm 1980 và ngôn ngữ Phần Lan cũng được bà chọn làm ngành thứ hai trong thời gian này. Vào dịp kỷ niệm 150 năm Kalevala ra đời, sử thi Phần Lan đã được giới thiệu cho độc giả dưới rất nhiều hình thức tại Hungary. Điều này khiến bà tò mò và quyết định tìm cơ hội sang Phần Lan để tìm hiểu kỹ hơn về đất nước mà bà dành rất nhiều sự cảm mến.

Năm 1986, bà được nhận học bổng sang Phần Lan tham dự khóa học về Ngôn ngữ, văn hóa và văn học Phần Lan tại Đại học Tổng hợp Helsinki. Cuối khóa học, bà đã được khuyến khích dịch sử thi Kalevala ra tiếng Việt.

Là người am hiểu sâu sắc về văn hóa, văn học của Phần Lan, chính tình yêu với ngôn ngữ của đất nước này là động lực thúc đẩy Bùi Việt Hoa hoàn thành tác phẩm dịch Kalevala - bộ sử thi được đánh giá đã nâng tầm văn học Phần Lan và góp phần phát triển ngôn ngữ Phần Lan. Với việc chuyển ngữ thành công cuốn sử thi Phần Lan bằng tiếng Việt, bà được nhận giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam cho sách dịch hay nhất trong năm 1995 và giải thưởng của Hội Kalevala tại Phần Lan. Nhưng năm sau đó, bà còn cho ra mắt cuốn Cối xay thần Xampo - phiên bản Kalevala bằng văn xuôi dành cho thiếu nhi.

Năm 2002, Bùi Việt Hoa bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ ngữ văn tại Đại học Tổng hợp Budapest với đề tài Sử thi Mường Đẻ đất đẻ nước và Kalevala. Luận án đã so sánh sự tương đồng và khác biệt nổi bật giữa nguồn tư liệu văn học dân gian của hai nước. Đặc biệt, trong thời gian dịch Kalevala sang tiếng Việt, bà đã nhiều lần được sang thăm các làng thơ Viena - nơi phần lớn nguồn tư liệu làm nên sử thi Phần Lan được sưu tập.

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan
TS. Bùi Việt Hoa.

... đến sứ mệnh làm nhịp cầu văn hóa

Không chỉ dừng lại ở công việc dịch thuật, từ những năm 1990, Bùi Việt Hoa đã cùng một số trí thức Việt Nam thành lập Nhóm những người bạn Kalevala. Một trong những mục tiêu của Nhóm là sáng tạo ra một sử thi Việt Nam dựa trên hình mẫu của Kalevala. Để thực hiện được mục tiêu này, Nhóm đã hợp tác với Quỹ Juminkeko tại Phần Lan và dự án sử thi Con cháu Mon Mân ra đời vào năm 2002 với sự tài trợ kinh phí của Bộ Ngoại giao Phần Lan và sự hỗ trợ của Viện Văn học Việt Nam.

Dự án sử thi được đánh giá là hoàn toàn có khả năng thực hiện vì Việt Nam có nền văn học dân gian giàu có còn hiện hữu cho đến ngày nay. Phần Lan là địa điểm được chọn làm nơi thực hiện các phần việc chính của dự án. Ở đây có Viện lưu trữ văn học dân gian lớn nhất trên thế giới, cũng như Viện nghiên cứu và so sánh sử thi thế giới là Viện Kalevala. Bên cạnh đó thành viên của dự án đã có các chuyến sưu tầm văn học dân gian ở Việt Nam và việc minh họa sử thi được thực hiện tại Việt Nam.

Lấy cảm hứng từ Kalevala của tác giả Elias Lonnrot, sử thi Con cháu Mon Mân được biên soạn dựa trên các sử thi cũng như nhiều nguồn văn học dân gian của các dân tộc sống trên đất Việt Nam. Công trình kéo dài từ năm 2002-2008 kể về sự ra đời của con người cùng thế giới và phần anh hùng ca ca ngợi những con người sáng lập và xây dựng đất nước, đánh đuổi kẻ thù xâm lăng… Đáng chú ý, tác phẩm được thực hiện theo phương pháp người sưu tầm cũng là người kể chuyện, gắn kết các bài thơ và được dịch ra tiếng Anh đã góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam và giúp văn học dân gian Việt Nam được thế giới biết đến nhiều hơn.

Khi viết Con cháu Mon Mân, TS. Bùi Việt Hoa cùng những người bạn của mình mong muốn các dân tộc trên đất nước Việt Nam đều tìm được ở trong đó những điều thân thuộc của riêng mình. Bên cạnh mục tiêu tập tuyển các giá trị văn học truyền miệng của các dân tộc, dự án muốn bảo tồn và đề cao vai trò và vị thế của các dân tộc thiểu số trong xã hội Việt Nam, cũng như đưa ra một cách tiếp cận mới cho ngành nghiên cứu sử thi ở Việt Nam.

Hiện tại, Bùi Việt Hoa là hội viên Hội Văn học Phần Lan, Hội Kalevala (Phần Lan) và Hội Nhà văn Việt Nam. Cùng với việc tham gia Dự án Nhịp cầu văn hóa của Quỹ Juminkeko, bà cũng là dịch giả của một số tác phẩm văn học dân gian Việt Nam, văn học Phần Lan và Hungary và tác giả của nhiều bài viết nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa giữa hai nước.

Đặc biệt, là thành viên của Hội Hữu nghị Phần Lan - Việt Nam, bà cùng các đồng nghiệp thường xuyên tổ chức các hoạt động gây quỹ ủng hộ Việt Nam, các buổi nói chuyện chuyên đề quảng bá văn hóa, đất nước, con người Việt Nam, tổ chức đón Tết Nguyên đán, Tết Trung thu cùng các gia đình bà con kiều bào Việt và tham vấn cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp Phần Lan mong muốn sang thăm, làm việc, tìm hiểu cơ hội hợp tác, làm ăn với các đối tác Việt Nam.

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Trao Giấy chấp nhận lãnh sự danh dự Phần Lan tại TP. Hồ Chí Minh

TGVN. Ngày 30/9, Cục trưởng Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao Vũ Việt Anh đã trao Giấy chấp nhận lãnh sự cho ông Salomaa Atte, công ...

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Khởi nghiệp “độc và lạ” như Jesse Khánh Trần!

TGVN. Ý tưởng sản xuất giầy chống thấm nước làm từ bã cà phê cho thấy sức trẻ, sự tự tin, chất "độc và lạ" ...

bui viet hoa nguoi viet su thi viet tren dat phan lan Việt Nam - Phần Lan: Đẩy mạnh hợp tác, chuyển giao công nghệ sạch

Chiều 15/10, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã tiếp Bộ trưởng Kinh tế Phần Lan Mika Tapani Lintila.

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Chống Covid-19, chúng ta có thực sự hiểu rõ nguy cơ từ bài học Ấn Độ?

Chống Covid-19, chúng ta có thực sự hiểu rõ nguy cơ từ bài học Ấn Độ?

Baoquocte.vn. Những bài học nhãn tiền ở Mỹ, ở Ấn Độ, ở Anh... phần nào cho thấy mức độ tàn khốc của dịch Covid-19.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba

Baoquocte.vn. Ngày 5/5, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điện đàm với Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel Bermudez.
MV mới của Sơn Tùng M-TP giữ vững ngôi vị số 1 trong danh mục âm nhạc thịnh hành tại Việt Nam

MV mới của Sơn Tùng M-TP giữ vững ngôi vị số 1 trong danh mục âm nhạc thịnh hành tại Việt Nam

Baoquocte.vn. Sau gần một tuần phát hành, MV ‘Muộn rồi mà sao còn’ của Sơn Tùng M-TP giữ vững ngôi vị số 1 trong danh mục âm nhạc thịnh hành của ...
Ấn Độ thu hẹp khoảng cách công nghệ với Trung Quốc bất chấp dịch Covid-19

Ấn Độ thu hẹp khoảng cách công nghệ với Trung Quốc bất chấp dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Ấn Độ đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc trong cuộc đua kỳ lân công nghệ giữa đại dịch Covid-19.
Nghệ nhân Đồng Chiến chia sẻ bí quyết chăm sóc cây lan trước và trong quá trình trổ hoa

Nghệ nhân Đồng Chiến chia sẻ bí quyết chăm sóc cây lan trước và trong quá trình trổ hoa

Baoquocte.vn. Nghệ nhân Đồng Chiến cho rằng người chăm sóc cần đặc biệt chú ý vào một số điểm.
Cập nhật Covid-19 ngày 6/5: Ấn Độ thiếu hụt vật tư y tế trầm trọng; Xôn xao chia sẻ bản quyền sản xuất vaccine; 'Hộ chiếu cơ hội' cho người miễn dịch

Cập nhật Covid-19 ngày 6/5: Ấn Độ thiếu hụt vật tư y tế trầm trọng; Xôn xao chia sẻ bản quyền sản xuất vaccine; 'Hộ chiếu cơ hội' cho người miễn dịch

Baoquocte.vn. Theo Worldometers, đến nay, toàn cầu có gần 155,83 triệu ca nhiễm Covid-19, gần 3,26 triệu ca tử vong và hơn 133,25 triệu bệnh nhân bình phục.
Trung Quốc đình chỉ vô thời hạn đối thoại kinh tế cấp cao với Australia

Trung Quốc đình chỉ vô thời hạn đối thoại kinh tế cấp cao với Australia

Baoquocte.vn. NDRC quyết định đình chỉ vô thời hạn mọi hoạt động trong khuôn khổ Đối thoại Kinh tế Chiến lược Trung Quốc-Australia.
Điện thăm hỏi về vụ tai nạn tại Tuyến metro số 12 tại Mexico

Điện thăm hỏi về vụ tai nạn tại Tuyến metro số 12 tại Mexico

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gửi điện thăm hỏi tới Tổng thống LB Mexico khi được tin vụ tai nạn tại Tuyến metro số 12 gây thương vong nghiêm ...
Máy bay ném bom chiến lược Tu-95 сủa Nga khiến Không quân Mỹ rối trí

Máy bay ném bom chiến lược Tu-95 сủa Nga khiến Không quân Mỹ rối trí

Baoquocte.vn. Máy bay ném bom chiến lược Tu-95 của Nga thực hiện các chuyến bay thường lệ ngoài khơi bờ biển Alaska và gây lo ngại cho Không quân Mỹ.
Covid-19 ở Quảng Ninh: Tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch; tập trung xử lý các trường hợp liên quan ổ dịch Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Covid-19 ở Quảng Ninh: Tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch; tập trung xử lý các trường hợp liên quan ổ dịch Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

Baoquocte.vn. Kể từ 12 giờ ngày 6/5, tỉnh Quảng Ninh sẽ tạm dừng hoạt động tham quan, du lịch tại các khu du lịch, điểm du lịch, các di tích, danh ...
Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Baoquocte.vn. Mâu thuẫn Mỹ-Iran sẽ thế nào dưới thời của Tổng thống Biden? Qua 100 ngày cầm quyền của ông Biden, số phận của JCPOA có triển vọng ra sao? Báo TG&VN phân tích.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Ấn Độ thu hẹp khoảng cách công nghệ với Trung Quốc bất chấp dịch Covid-19

Ấn Độ thu hẹp khoảng cách công nghệ với Trung Quốc bất chấp dịch Covid-19

Baoquocte.vn. Ấn Độ đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc trong cuộc đua kỳ lân công nghệ giữa đại dịch Covid-19.
Ngoại trưởng Mỹ 'hâm nóng không khí' trước trận 'thư hùng' với người đồng cấp Trung Quốc

Ngoại trưởng Mỹ 'hâm nóng không khí' trước trận 'thư hùng' với người đồng cấp Trung Quốc

Baoquocte.vn. Trước cuộc họp Liên hợp quốc do Trung Quốc chủ trì, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã có những phát biểu 'hâm nóng' cuộc chạm trán sắp tới.
Ấn Độ, Anh công bố 'Lộ trình năm 2030' để tạo 'bước nhảy vọt' trong quan hệ song phương

Ấn Độ, Anh công bố 'Lộ trình năm 2030' để tạo 'bước nhảy vọt' trong quan hệ song phương

Baoquocte.vn. Anh và Ấn Độ công bố “Lộ trình năm 2030” nhằm làm sâu sắc thêm quan hệ song phương, trọng tâm là hợp tác thương mại và quốc phòng.
The Diplomat: Philippines đã hết kiên nhẫn với Trung Quốc trên Biển Đông?

The Diplomat: Philippines đã hết kiên nhẫn với Trung Quốc trên Biển Đông?

Baoquocte.vn. Các quan chức cấp cao Philippines những ngày qua đã gia tăng thái độ gay gắt về các hành động của Trung Quốc ở Biển Đông.
Ngoại giao vaccine biến BRI của Trung Quốc thành Con đường Tơ lụa Y tế, vì sao?

Ngoại giao vaccine biến BRI của Trung Quốc thành Con đường Tơ lụa Y tế, vì sao?

Baoquocte.vn. Bài viết đăng tải trên East Asia Forum giải thích vì sao Trung Quốc đang thắng thế so với phương Tây về chính sách ngoại giao vaccine.
Khả năng gặp gỡ Biden-Putin và 4 chiến lược hóa giải căng thẳng Nga-Mỹ

Khả năng gặp gỡ Biden-Putin và 4 chiến lược hóa giải căng thẳng Nga-Mỹ

Baoquocte.vn. Bên lề Hội nghị nhóm G7 và NATO, khả năng về cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Nga Vladimir Putin là mối quan tâm lớn.
Phiên bản di động