Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thăm Philippines: Phía sau một thỏa thuận là....

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Mấu chốt trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin được tháo gỡ là "điềm lành" được báo trước? Báo Thế giới & Việt Nam bình luận.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin lĩnh trọng trách trong chuyến công cán đầu tiên ở Đông Nam Á, khẳng định Mỹ “không làm ngơ, không xem nhẹ” các đồng minh, đối tác ở khu vực. Nếu ở Singapore, Việt Nam là những tín hiệu khả quan, thì với Philippines là sự đan xen giữa hy vọng và lo lắng.

Khi điều lo lắng không xảy ra, dư luận lại dấy lên câu hỏi: bất ngờ hay không bất ngờ?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana  sau cuộc gặp song phương tại Camp Aguinaldo, Quezon City, Metro Manila ngày 30/7. (Nguồn: Reuters)
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana sau cuộc gặp song phương ngày 30/7. (Nguồn: Reuters)

Bất ngờ

Bất ngờ, trước hết bởi ý nghĩa, tầm quan trọng của Thỏa thuận các lực lượng viếng thăm (VFA), ký kết năm 1998. VFA tạo khung khổ pháp lý cho hàng ngàn binh sĩ Mỹ đến Philippines, tham gia các cuộc diễn tập thường niên và các hoạt động nhân đạo khác.

VFA quy định điều kiện tập trận chung, quân đội Mỹ hiện diện ở Philippines, không phải chấp hành yêu cầu về hộ chiếu, thị thực và duy trì quyền xét xử các hành vi vi phạm pháp luật của binh sĩ Hoa Kỳ, trừ một số trường hợp đặc biệt…

VFA liên quan chặt chẽ đến việc thực thi Hiệp ước phòng thủ chung (MDT) ký từ năm 1951 - chỉ dấu quan trọng của quan hệ đồng minh giữa Mỹ và Philippines. VFA càng có ý nghĩa chiến lược trước sự đối đầu căng thẳng Mỹ-Trung Quốc.

Hủy bỏ VFA có thể xem là biểu tượng cho chính sách “xoay trục” sang Trung Quốc của Manila. Đồng minh lâu đời còn hành xử vậy, có khác nào nói Mỹ thất bại trong việc củng cố, tăng cường quan hệ liên kết ở khu vực, nhằm đối trọng với Trung Quốc.

Thuyết phục Tổng thống Rodrigo Duterte khôi phục VFA là “cái đinh” trong chuyến thăm của Bộ trưởng Lloyd Austin. Món đồ giá trị càng lớn thì càng bất ngờ khi nhận được.

Bất ngờ đến từ chính cách hành xử của Tổng thống Rodrigo Duterte. Ông Duterte đã hơn một lần tuyên bố tách khỏi Mỹ cả về quân sự và kinh tế; 3 lần quyết định “đóng băng” VFA rồi lại tạm dừng thực hiện.

Chính Mỹ đã phải thừa nhận “cửa ngõ ra vào (khu vực) của Mỹ đang bị đe dọa nghiêm trọng”.

Vậy nên, quyết định của Tổng thống Rodrigo Dudeter khôi phục hoàn toàn VFA là món quà giá trị, thành công có thể “cầm nắm” được trong chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ. Bộ trưởng Lloyd Austin thở phào, “trút được gánh nặng”.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc hào hứng tuyên bố “điều này mang lại sự chắc chắn cho chúng tôi trong tương lai. 2 bên có thể lên kế hoạch trước 1 cách dài hạn”.

Vậy nên, không bất ngờ mới là lạ.

Nhiều học giả quốc tế cũng bất ngờ, bởi những dự báo bi quan trước chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Lloyd Austin. Và lại càng bất ngờ khi việc đại sự được quyết định chỉ trong vòng “một nốt nhạc” (cuộc gặp giữa Tổng thống Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7).

Ngay đến người nhà, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cũng phải thốt lên: không rõ vì sao Tổng thống Rodrigo Dudeter lại đảo ngược quyết định trước đó của mình!

Và không bất ngờ

Trước chuyến thăm, Mỹ đã có nhiều hành động để thuyết phục Tổng thống Philippines. Hai bên thỏa thuận tập trận chung kéo dài 2 tuần, từ ngày 12/4. Ngày 24/6, Bộ Ngoại giao Mỹ phê chuẩn 3 gói hợp đồng bán máy bay tiêm kích và tên lửa cho Philippines trị giá 2,5 tỷ USD…

Sự không bất ngờ cũng đến từ cách ứng xử sáng “nắng chiều mưa” của Tổng thống Rodrigo Dudeter. Ông tuyên bố hủy Thỏa thuận, rồi lại tạm dừng, 3 lần chỉ trong chưa đầy 1 năm.

Với lý do không mấy thuyết phục, phản đối Mỹ không cấp thị thực cho 1 nghị sĩ thân tín với Tổng thống. Hay Tổng thống Rodrigo Dudeter đe dọa hủy thỏa thuận nếu Mỹ không cung cấp vaccine Covid-19!...

Thỏa thuận là công cụ để Tổng thống Rodrigo Dudeter “mặc cả” với cả Trung Quốc lẫn Mỹ. VFA được xem như “cái phao” cho Philippines, nhất là trong tình trạng Trung Quốc gia tăng hành động cứng rắn ở Biển Đông. Vì vậy, Tổng thống Rodrigo Dudeter không dại gì từ bỏ một công cụ có giá trị như vậy.

Hủy hay khôi phục cũng là một cách “làm giá”!

Chỉ còn gần 1 năm trong nhiệm kỳ. Tổng thống Rodrigo Dudeter cố gắng ghi điểm để hy vọng đắc cử Phó Tổng thống trong kỳ bầu cử 2022. Vậy nên, ông không thể không cân nhắc lời cảnh báo, nhất là từ quân đội: đừng bỏ mất gói viện trợ an ninh trị giá 550 triệu USD/năm và các hỗ trợ tình báo, nhân đạo của Mỹ, làm phai nhạt quan hệ kinh tế song phương…

Hãy nghe lời giải thích của người phát ngôn Tổng thống Philippines, Harry Roque: dựa trên việc duy trì lợi ích chiến lược cốt lõi của Philippines… và sự rõ ràng trong quan điểm của Mỹ đối với các nhiệm vụ và cam kết của nước này (Mỹ) theo MDT.

Vậy là rõ, Tổng thống Philippines đưa ra các điều kiện. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khẳng định rõ hơn cam kết. Khi điều kiện được trao đổi, tính toán được thỏa mãn, thì khôi phục VFA là chuyện có thể hiểu được.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7. (Nguồn: Reuters)
Cuộc gặp giữa Tổng thống Philippines Rodrigo Dudeter với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin kéo dài 1 giờ 15 phút tối 29/7. (Nguồn: Reuters)

Liệu có bền vững

Câu hỏi của dư luận cũng không bất ngờ. Bởi VFA phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Thứ nhất, là hành động của Mỹ. Kiểu phản ứng nửa vời, nặng về tuyên bố trước các hành động cứng rắn của Trung Quốc ở bãi Scarborough, ở Biển Đông… thời gian qua, sẽ khó tạo tin tưởng cho đồng minh, đối tác.

Thứ hai, tùy thuộc vào chính sách và hành động của Bắc Kinh đối với ASEAN, Biển Đông. Nếu Bắc Kinh tiếp tục chính sách “củ cà rốt” và “cây gậy” khôn khéo hơn, Philippines sẽ khó thoát vòng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Nhưng nếu Trung Quốc cứ hành động cứng rắn, bất chấp phản ứng của dư luận khu vực, thì càng đẩy Philippines tìm phao cứu sinh từ bên ngoài, nhất là Mỹ.

Thứ ba, quyết định nhất vẫn là quan điểm của chính phủ Philippines sau cuộc bầu cử năm 2022. Di sản của chính quyền đương nhiệm để lại cho chính quyền mới không dễ giải quyết.

Dựa vào một bên để chống lại bên kia là hạ sách, lợi bất cập hại, là “nước xa không cứu được lửa gần”. Độc lập, tự chủ không hề đối lập với tranh thủ sự hợp tác, ủng hộ quốc tế. Nhưng sử dụng các mối quan hệ, liên quan đến an ninh, chủ quyền quốc gia, để mặc cả, đổi chác lợi ích trước mắt hẳn là điều tối kỵ.

Lầu Năm Góc nói gì về việc khôi phục hoàn toàn thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ triển khai ở Philippines? Lầu Năm Góc nói gì về việc khôi phục hoàn toàn thỏa thuận cho phép quân đội Mỹ triển khai ở Philippines?

Ngày 30/7, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin thông báo khôi phục hoàn toàn Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) ký năm ...

Philippines khôi phục hoàn toàn VFA, Mỹ trút một 'gánh nặng'

Philippines khôi phục hoàn toàn VFA, Mỹ trút một 'gánh nặng'

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana ngày 30/7 cho biết nước này đã khôi phục hoàn toàn Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng ...

Đọc thêm

Mỹ: Mũi vaccine Pfizer thứ 3 sẽ được tiêm cho người từ 65 tuổi và nhóm nguy cơ cao

Mỹ: Mũi vaccine Pfizer thứ 3 sẽ được tiêm cho người từ 65 tuổi và nhóm nguy cơ cao

Baoquocte.vn. FDA đã cấp phép sử dụng vaccine Covid-19 của Pfizer làm mũi tiêm thứ 3 cho những người từ 65 tuổi trở lên và một số đối tượng có nguy ...
Lần thứ 12 liên tiếp Fed không điều chỉnh lãi suất, giữ nguyên mức 0-0,25%

Lần thứ 12 liên tiếp Fed không điều chỉnh lãi suất, giữ nguyên mức 0-0,25%

Baoquocte.vn. Ngày 22/9, Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở biên độ 0-0,25%.
Chủ tịch nước phát biểu tại Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc

Chủ tịch nước phát biểu tại Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Chủ tịch nước đã đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm thúc đẩy hợp tác đa phương với Liên hợp quốc là trung tâm và lấy luật pháp quốc ...
Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Đại hội đồng LHQ khoá 76

Toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Đại hội đồng LHQ khoá 76

Baoquocte.vn. Báo TG&VN trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tại Phiên thảo luận chung Cấp cao Đại hội đồng LHQ.
Nhật Bản: Bầu cử chủ tịch LDP vào giai đoạn nước rút, cơ hội chia đều cho 4 ứng cử viên

Nhật Bản: Bầu cử chủ tịch LDP vào giai đoạn nước rút, cơ hội chia đều cho 4 ứng cử viên

Baoquocte.vn. Chủ đề trọng tâm của ngày 23/9 là chính sách ứng phó với Covid-19 và các biện pháp tài chính kinh tế cho giai đoạn hậu Covid-19 của Nhật Bản.
Vietlott 23/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 5 23/9/2021. Vietlott Power 6/55

Vietlott 23/9/2021, Kết quả xổ số Vietlott Power thứ 5 23/9/2021. Vietlott Power 6/55

Baoquocte.vn. Vietlott 23/9/2021. Báo TGVN sẽ cập nhật trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 23/9/2021 từ trường quay. Xo so Vietlott Power 655 hôm nay.
Cận cảnh Honda BR-V 2022 ra mắt thị trường Indonesia

Cận cảnh Honda BR-V 2022 ra mắt thị trường Indonesia

Baoquocte.vn. Honda BR-V 2022 ra mắt thị trường Indonesia vào chiều 21/9. Đây cũng là quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á đón nhận mẫu xe MPV lai SUV cỡ ...
NATO nhất trí thay đổi, Pháp nhắc nhở Mỹ: Đồng minh không có nghĩa là trở thành con tin

NATO nhất trí thay đổi, Pháp nhắc nhở Mỹ: Đồng minh không có nghĩa là trở thành con tin

Baoquocte.vn. Theo sáng kiến của Pháp và Đức, các đối tác trong Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã nhất trí sửa đổi khái niệm chiến lược của liên minh.
Honda Civic 2022 hatchback giá chỉ từ 520 triệu đồng

Honda Civic 2022 hatchback giá chỉ từ 520 triệu đồng

Baoquocte.vn. Honda Civic 2022 hatchback được bán ra tại Mỹ với 6 phiên bản đi kèm giá khởi điểm từ 22.900 USD, tương đương 520 triệu đồng.
AUKUS - toan tính, tác động và đôi điều rút ra

AUKUS - toan tính, tác động và đôi điều rút ra

Baoquocte.vn. Thỏa thuận AUKUS giữa Mỹ, Anh và Australia tạo sóng lớn, cả từ đối thủ đến đồng minh, đối tác.
Nhật Bản: Bầu cử chủ tịch LDP vào giai đoạn nước rút, cơ hội chia đều cho 4 ứng cử viên

Nhật Bản: Bầu cử chủ tịch LDP vào giai đoạn nước rút, cơ hội chia đều cho 4 ứng cử viên

Baoquocte.vn. Chủ đề trọng tâm của ngày 23/9 là chính sách ứng phó với Covid-19 và các biện pháp tài chính kinh tế cho giai đoạn hậu Covid-19 của Nhật Bản.
NATO nhất trí thay đổi, Pháp nhắc nhở Mỹ: Đồng minh không có nghĩa là trở thành con tin

NATO nhất trí thay đổi, Pháp nhắc nhở Mỹ: Đồng minh không có nghĩa là trở thành con tin

Baoquocte.vn. Theo sáng kiến của Pháp và Đức, các đối tác trong Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã nhất trí sửa đổi khái niệm chiến lược của liên minh.
Căng thẳng leo thang, Algeria cấm cửa tất cả máy bay của Morocco

Căng thẳng leo thang, Algeria cấm cửa tất cả máy bay của Morocco

Baoquocte.vn. Tổng thống Algeria cho biết, nước này đã đóng cửa không phận đối với tất cả máy bay dân sự, quân sự cũng như các máy bay đã đăng ký ở Morocco.
Vụ ám sát ở Ukraine: Tổng thống Zelensky mỉa mai, lý do Nga nói đáng tiếc

Vụ ám sát ở Ukraine: Tổng thống Zelensky mỉa mai, lý do Nga nói đáng tiếc

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nói ông không biết kẻ nào đứng sau âm mưu ám sát Trợ lý thứ 1, đồng thời là bạn thân của ông, Serhiy Shefir.
Ủy ban châu Âu thận trọng trong phản ứng với AUKUS, EU tin tưởng vào hợp tác với Mỹ

Ủy ban châu Âu thận trọng trong phản ứng với AUKUS, EU tin tưởng vào hợp tác với Mỹ

Baoquocte.vn. EC đang thảo luận về tác động của thỏa thuận an ninh 3 bên mới giữa Australia-Anh-Mỹ (AUKUS), nhưng vẫn chưa đưa ra quyết định về vấn đề này.
Sau AUKUS, Tổng thống Mỹ dập lửa giận của Pháp, Paris 'xuống thang'

Sau AUKUS, Tổng thống Mỹ dập lửa giận của Pháp, Paris 'xuống thang'

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron có cuộc điện đàm đầu tiên kể từ khi tranh cãi nổ ra sau khi AUKUS được công bố.
Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Việt Nam-Liên hợp quốc: Chặng đường 44 năm tốt đẹp, tích cực, điển hình

Baoquocte.vn. Hợp tác Việt Nam-Liên hợp quốc đạt kết quả tốt, tích cực, là điển hình của một quốc gia từ thế bao vây cấm vận, từng bước hội nhập quốc tế.
Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Bầu cử Canada: Những gương mặt sáng giá cho chức Thủ tướng Canada

Baoquocte.vn. Cuộc bầu cử Canada lần thứ 44 hứa hẹn sẽ là cuộc đua sát nút giữa Thủ tướng Justin Trudeau và lãnh đạo đảng Bảo thủ Erin O’Toole.
Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Angela Merkel: Người phụ nữ quyền lực của thế giới

Baoquocte.vn. Với 16 năm lãnh đạo nước Đức, Thủ tướng Angela Merkel giúp nước Đức trở thành một lực lượng ổn định trên bàn cờ thế giới.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Baoquocte.vn. Việc Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tuyên bố sẽ từ chức để ngỏ cánh cửa cho cuộc đua người kế nhiệm.
Học giả Ấn Độ 'chỉ điểm' những lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa New Delhi và AUKUS

Học giả Ấn Độ 'chỉ điểm' những lĩnh vực hợp tác tiềm năng giữa New Delhi và AUKUS

Baoquocte.vn. Ấn Độ và AUKUS có nhiều khía cạnh hợp tác tiềm năng, trong đó phải kể đến lĩnh vực công nghệ, quốc phòng, hạt nhân và chuyên môn kỹ thuật.
Thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) - 'món quà' dành cho Iran?

Thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) - 'món quà' dành cho Iran?

Baoquocte.vn. Việc trở thành thành viên thứ 9 của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đã giúp Iran khôi phục vị thế quốc tế.
AUKUS và sự xáo trộn bàn cờ địa chính trị ở châu Á-Thái Bình Dương

AUKUS và sự xáo trộn bàn cờ địa chính trị ở châu Á-Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. AUKUS đã làm bùng nổ cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Mỹ-Pháp, Australia-Pháp và giữa liên minh xuyên Đại Tây Dương.
Mỹ và những mục tiêu chiến lược ở Biển Đông

Mỹ và những mục tiêu chiến lược ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc ở Biển Đông, Biển Hoa Đông có thể ảnh hưởng đến lợi ích của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và nhiều nơi ...
Ấn Độ-Australia: Quan hệ tụt dốc với Trung Quốc và sự hội tụ lợi ích chiến lược

Ấn Độ-Australia: Quan hệ tụt dốc với Trung Quốc và sự hội tụ lợi ích chiến lược

Baoquocte.vn. Sự hội tụ lợi ích chiến lược trong việc đảm bảo trật tự ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương là chất keo gắn kết Ấn Độ và Australia.
Đại dịch Covid-19 và các nền kinh tế mới nổi: Những bước lùi khó cưỡng

Đại dịch Covid-19 và các nền kinh tế mới nổi: Những bước lùi khó cưỡng

Baoquocte.vn. Bài báo ‘Bước thụt lùi nghiêm trọng ở các nước mới nổi’ trên báo Le Monde cho rằng, dịch Covid-19 cản trở bước tiến của các nền kinh tế mới nổi.
Phiên bản di động