Algeria-Morocco cắt đứt quan hệ ngoại giao: Giọt nước tràn ly

Hồng Vân
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Báo Le Figaro mới đây đăng bài phỏng vấn Giáo sư Pierre Vermeren* cho rằng, quyết định của Algeria cắt đứt quan hệ ngoại giao với Morocco là hành động gây bất ngờ, đồng thời phản ánh tình hình chính trị nội bộ của nước này.
Hệ lụy từ sự cân bằng không ổn định trong quan hệ Algeria-Morocco
Quan hệ Algeria-Morocco đã căng thẳng trong nhiều thập kỷ qua, chủ yếu là do vấn đề Tây Sahara. (Nguồn: AFP)

Sự cân bằng không ổn định

Theo Giáo sư Pierre Vermeren - tác giả cuốn sách nổi tiếng Từ chiến tranh Algeria đến mùa xuân Arab, Algeria đang gia tăng các động thái thể hiện sự bất bình đối với nước láng giềng mà lâu nay nước này vẫn coi là nuôi thái độ thù địch.

Trong suốt thời gian dài, quốc gia này luôn cáo buộc Morocco đặc biệt ủng hộ Phong trào đòi tự trị Kabylia (MAK) - tổ chức chính trị nhỏ có trụ sở tại Paris và bị xem là cái gai trong mắt chính quyền.

Về học thuyết chính trị, xưa nay Algeria theo chủ nghĩa Jacobi thuần túy. Do vậy, quyền tự chủ về văn hóa và ngôn ngữ của các phong trào Kabylia luôn là vấn đề nan giải ở đất nước này.

Kabylia, vùng đất lịch sử nằm ở phía Bắc Algeria và là nơi tập trung tộc người thiểu số Berber, gần đây đã hứng chịu nhiều vụ cháy rừng chưa thể dập tắt, khiến hàng chục người thiệt mạng.

Khu vực vốn tiềm ẩn nhiều căng thẳng này đang chìm sâu vào khủng hoảng. Những đám cháy thảm họa là cái cớ để Algeria buộc tội Morocco xúi giục gây căng thẳng tại khu vực này và cắt đứt quan hệ ngoại giao song phương.

Tin liên quan
Algeria tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Morocco Algeria tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Morocco

Tháng 7 vừa qua, thậm chí một quan chức Morocco đã công khai bày tỏ mong muốn quyền tự trị cho người Kabylia.

Tuyên bố được đưa ra vài ngày trước khi xảy ra các vụ cháy rừng và Algeria lấy đó làm lập luận cho sự liên đới của Morocco. Đây được coi là một giả định thiếu căn cứ và sâu xa hơn là một toan tính chính trị.

Trong suốt ba thập kỷ qua, dư luận đã quá quen với những tuyên bố gay gắt hoặc thù địch, cũng như những lần ăn miếng trả miếng giữa hai quốc gia này.

Nhưng nếu lần này Algeria tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Morocco, nhiều khả năng đó là vì Algiers cho rằng, Rabat đã phá vỡ sự cân bằng không ổn định vốn có đó.

Mặt khác, Algeria vừa thoát khỏi Hirak, phong trào biểu tình được phát động vào tháng 2/2019, cho dù nguyên nhân kìm hãm các cuộc biểu tình là khủng hoảng Covid-19.

Các cuộc bầu cử lập pháp, vốn không thu hút được sự tham gia của cử tri Algeria, đã không giúp xóa bỏ những nghi ngờ của người dân về tính hợp pháp của chế độ.

Nguyên nhân sâu xa nằm ở ý thức hệ

Về ý thức hệ, các quốc gia Arab thường coi mình là các nước anh em, ngoại trừ trường hợp một trong số họ phản bội chính nghĩa của người Arab và Palestine, chẳng hạn bằng cách duy trì quan hệ ngoại giao với Israel.

Đó là trường hợp của Ai Cập thời Anouar el-Sadate, người đã bị tẩy chay kịch liệt trong thế giới Arab.

Thỏa thuận bốn bên giữa Morocco, Israel, các quốc gia quân chủ Arab vùng Vịnh và Mỹ được ký đầu năm nay đã làm suy yếu vị thế của Algeria và vị thế của Polisario, phong trào độc lập phản đối Morocco giành quyền kiểm soát Tây Sahara từ năm 1976, do Mỹ đã xác nhận lựa chọn một Tây Sahara thuộc về Morocco, và Washington vẫn không thay đổi lập trường khi Tổng thống Joe Biden bước vào Nhà Trắng.

Cắt đứt quan hệ ngoại giao với Morocco là hành động phản ứng đối với thỏa thuận này cũng như với việc Morocco công nhận Israel để mở đường cho các hoạt động thương mại giữa hai nước hoặc thành lập các hãng hàng không của hai bên.

Ngoài ra, Ngoại trưởng Israel đã đưa ra những bình luận thù địch với Algeria.

Algeria bác tuyên bố của Mỹ công nhận chủ quyền Morocco với Tây Sahara

Algeria bác tuyên bố của Mỹ công nhận chủ quyền Morocco với Tây Sahara

Chính quyền Algeria đã sử dụng thỏa thuận nói trên và các tuyên bố của đại diện ngoại giao Israel để tuyên truyền về chủ đề thống nhất của người Arab, chủ nghĩa dân tộc Arab, tình đoàn kết với người Palestine và tái khẳng định mong muốn duy trì “chiến tuyến” chống Israel mà Morocco bị cáo buộc đã phá vỡ.

Tóm lại, đó là một vấn đề rất phức tạp, chồng chéo và hòa trộn nhau, gồm Tây Sahara, Morocco, Israel, chủ nghĩa dân tộc Arab…

Mục tiêu của Algiers cũng là chứng minh cho người dân thấy rằng, chính quyền không phản bội họ và tiếp tục cảnh giác với các nguyên tắc cơ bản.

Thực ra, Morocco không muốn Kabylia giành độc lập, mà chỉ có quyền tự trị. Cũng cần nói rằng, MAK không phải là phong trào độc lập Kabylia, chỉ là phong trào tự trị.

Morocco đã ủng hộ những người ly khai ở Kabylia trong nhiều năm và điều này cho phép Rabat đáp trả tương tự Algiers bằng cách nói rằng: “Vì các ngài cho rằng người Sahrawi, cư dân Tây Sahara, phải được độc lập, cho nên chúng tôi cũng cho rằng người Kabylia phải được tự chủ”. Đây là một phản ứng hiếu chiến nhưng cũng dễ hiểu.

Có khả năng Chiến tranh Lạnh?

Bên cạnh đó là vụ bê bối Pegasus, phần mềm gián điệp do một công ty Israel phát triển và được nhiều quốc gia sử dụng, trong đó có Morocco.

Đối với Algiers, vụ Pegasus củng cố niềm tin rằng, do muốn xích lại gần Morocco, Israel đã dính líu đến âm mưu chống Algeria. Thực tế, việc các quan chức Algeria bị các cơ quan tình báo Morocco nghe lén là có thật.

Vậy với những gì đang diễn ra, liệu có khả năng xảy ra tình trạng Chiến tranh Lạnh giữa Algeria và Morocco?

Thực tế Chiến tranh Lạnh đã diễn ra. Quan hệ giữa hai nước vốn đã rất tồi tệ, biên giới trên bộ đóng cửa, không có trao đổi khách du lịch cũng như dòng chảy tài chính.

Các cơ quan tình báo của hai nước từng có những trao đổi, đặc biệt là trong cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo, đang đứng trước nguy cơ ngừng hợp tác với nhau.

Tình trạng đó sẽ càng khiến các căng thẳng trong Liên minh châu Phi trở nên trầm trọng hơn, bởi các nước thành viên sẽ bị đẩy vào tình trạng phải lựa chọn đứng về phía bên này hay bên kia.

Nguy cơ hiện hữu trước mắt là nếu xảy ra các sự cố ở biên giới, chẳng hạn biên giới Mauritania, hai bên sẽ không còn kênh ngoại giao nào để giải quyết.


*Giáo sư Pierre Vermeren giảng dạy tại Đại học Paris-I Panthéon-Sorbonne, là chuyên gia về xã hội Berber và Arab đương đại.

Algeria tiếp tục hành động 'phũ' sau tuyên bố cắt quan hệ, Morocco bắt đầu màn đáp trả

Algeria tiếp tục hành động 'phũ' sau tuyên bố cắt quan hệ, Morocco bắt đầu màn đáp trả

Ngày 26/8, hai ngày sau khi tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Rabat, Algeria khẳng định sẵn sàng ngừng hoạt động tuyến ...

Morocco phản ứng về quyết định 'dứt tình' của Algeria, Liên đoàn Arab kêu gọi kiềm chế

Morocco phản ứng về quyết định 'dứt tình' của Algeria, Liên đoàn Arab kêu gọi kiềm chế

Ngày 24/8, Bộ Ngoại giao Morocco đã có phản ứng đầu tiên về quyết định cùng ngày của Algeria - cắt đứt quan hệ ngoại ...

(theo Le Figaro)

Đọc thêm

Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Tiêm mũi 3, mũi 4 vaccine Covid-19 có phản ứng phụ mạnh hơn các mũi trước hay không?

Baoquocte.vn. GS.TS Phan Trọng Lân - Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho rằng mỗi cơ thể sẽ có phản ứng với vaccine ở mức độ ...
Xuất hiện triệu chứng khác lạ của bệnh đậu mùa khỉ tại Anh

Xuất hiện triệu chứng khác lạ của bệnh đậu mùa khỉ tại Anh

Baoquocte.vn. Các bệnh nhân mắc đậu mùa khỉ ở Anh có triệu chứng khác với các triệu chứng thường được ghi nhận trong những đợt bùng phát trước.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất ...
Link xem trực tiếp U19 Việt Nam vs U19 Indonesia (20h30 ngày 2/7) giải vô địch U19 Đông Nam Á 2022

Link xem trực tiếp U19 Việt Nam vs U19 Indonesia (20h30 ngày 2/7) giải vô địch U19 Đông Nam Á 2022

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp U19 Việt Nam vs U19 Indonesia (20h30 ngày 2/7) giải vô địch U19 Đông Nam Á 2022 trên tivi, điện thoại, ...
U19 Việt Nam sẽ có trận đấu đầy thách thức trước U19 Indonesia

U19 Việt Nam sẽ có trận đấu đầy thách thức trước U19 Indonesia

Baoquocte.vn. U19 Việt Nam được đánh giá sẽ có trận đấu đầy thách thức ngay ngày đầu tiên của giải Đông Nam Á.
Không gian sinh động về văn hóa, đất nước, con người Việt Nam tại Lào

Không gian sinh động về văn hóa, đất nước, con người Việt Nam tại Lào

Baoquocte.vn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành Quyết định về Kế hoạch tổ chức trưng bày Không gian giới thiệu văn hóa, đất nước, con người ...
Người Việt ở nước ngoài: Bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam

Người Việt ở nước ngoài: Bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam

Baoquocte.vn. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài đang ngày càng được coi trọng, thúc đẩy mạnh mẽ và đã đạt được nhiều bước đột phá quan trọng.
Tài năng opera người Việt ở thành phố St. Petersburg, Nga

Tài năng opera người Việt ở thành phố St. Petersburg, Nga

Baoquocte.vn. Nguyễn Khắc Hoà - chàng trai quê gốc Quảng Bình vinh dự là người Việt Nam đầu tiên được biểu diễn tại lễ hội ‘Cánh buồm đỏ thắm’ ở Nga.
Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đang xem xét các biện pháp để cải thiện mối quan hệ với Nhật Bản, vốn đã rơi xuống mức thấp nhất trong những năm ...
Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Dịch bệnh Covid-19 đang có dấu hiệu gia tăng trở lại tại châu Âu

Baoquocte.vn. Pháp ghi nhận số mắc mới dịch Covid-19 trung bình trong tuần cao nhất kể từ ngày 19/4, trong khi số mắc mới tại Italy tăng tuần thứ 4 liên ...
Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Hàn Quốc lập hội đồng giải quyết trở ngại lớn nhất trong quan hệ với Nhật Bản

Baoquocte.vn. Bộ Ngoại giao Hàn Quốc đang xem xét các biện pháp để cải thiện mối quan hệ với Nhật Bản, vốn đã rơi xuống mức thấp nhất trong những năm qua.
Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Ukraine kêu gọi gạt Nga khỏi Hội đồng Bảo an LHQ, Moscow nói gì?

Baoquocte.vn. Theo một đại diện của Nga tại Liên hợp quốc (LHQ), lời kêu gọi đó của Ukraine là 'không đáng được xem xét'.
Trung Quốc yêu cầu Canada không ‘bình luận vô trách nhiệm’ liên quan đến Hong Kong

Trung Quốc yêu cầu Canada không ‘bình luận vô trách nhiệm’ liên quan đến Hong Kong

Baoquocte.vn. Trong tuyên bố ngày 1/7, Đại sứ quán Trung Quốc nêu rõ các thế lực bên ngoài không nên đưa ra 'bình luận vô trách nhiệm' liên quan Hong Kong.
Anh-New Zealand ra tuyên bố chung, ủng hộ Biển Đông tự do và rộng mở

Anh-New Zealand ra tuyên bố chung, ủng hộ Biển Đông tự do và rộng mở

Baoquocte.vn. Thủ tướng Anh Boris Johnson và người đồng cấp New Zealand Jacinda Ardern ngày 1/7 tái khẳng định ủng hộ tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông.
Theo đuổi chính sách 'Không Covid năng động', Trung Quốc nới lỏng quy định nhập cảnh đối với công dân Mỹ

Theo đuổi chính sách 'Không Covid năng động', Trung Quốc nới lỏng quy định nhập cảnh đối với công dân Mỹ

Baoquocte.vn. Ngày 1/7, Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ thông báo công dân Mỹ sẽ được nhập cảnh Trung Quốc.
Năng lực quân sự của Thụy Điển và Phần Lan đến đâu mà NATO bất chấp thách thức cố hữu, nóng lòng đón nhận

Năng lực quân sự của Thụy Điển và Phần Lan đến đâu mà NATO bất chấp thách thức cố hữu, nóng lòng đón nhận

Baoquocte.vn. NATO đã rất mạnh, tại sao vẫn nóng lòng muốn kết nạp thêm Thụy Điển và Phần Lan?
Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Philippines 'cài đặt lại' quan hệ với Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Philippines dưới thời ông Ferdinand Marcos Jr. sẽ tránh phụ thuộc vào một đối tác đơn lẻ.
Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Thượng đỉnh G7 và NATO: Thách thức chồng thách thức

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh G7 và NATO cho thấy nỗ lực của Mỹ và phương Tây nhằm vừa đối phó Nga và thách thức mang tính hệ thống từ Trung Quốc.
Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Ấn Độ định hướng ngoại giao ‘đa liên kết’ để ‘tự chủ chiến lược’

Baoquocte.vn. Hàng loạt hoạt động đối ngoại của Ấn Độ những tháng qua là bước triển khai mạnh mẽ chiến lược ngoại giao của Thủ tướng Modi theo hướng “đa liên kết”.
Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Chi phí quân sự: Nghịch lý thời hậu Covid-19

Baoquocte.vn. Đúng vào lúc thế giới đang cần thêm những nguồn lực nhằm vực dậy nền kinh tế sau tác động của Covid-19, thì chi phí quân sự lại có xu hướng tăng.
Gió có xoay chiều tại Israel?

Gió có xoay chiều tại Israel?

Baoquocte.vn. Sự tan rã của chính phủ liên minh tại Israel là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đảng Likud và ông Benjamin Netanyahu trở lại nắm quyền.
Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Singapore-Malaysia: Không chỉ chuyện con gà

Baoquocte.vn. Câu chuyện về lệnh cấm xuất khẩu gà của Kuala Lumpur không chỉ khiến người Singapore lo lắng.
Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Nhìn lại 25 năm lịch sử Hong Kong

Baoquocte.vn. Đặc khu hành chính Hong Kong (Trung Quốc), với lịch sử phát triển phức tạp, đã trải qua không ít thăng trầm để trở thành một trung tâm tài chính nhộn nhịp.
Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Đằng sau bức ảnh ‘Em bé Napalm’

Baoquocte.vn. Nhắc đến tác phẩm báo chí nổi tiếng nhất trong thời chiến tranh chống Mỹ của Việt Nam, không thể không kể đến bức ảnh Em bé Napalm.
Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Ai là 'ngư ông đắc lợi' trong ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu sau xung đột Nga-Ukraine?

Baoquocte.vn. Xung đột Nga-Ukraine đang làm suy yếu ngành công nghiệp vũ khí toàn cầu. Sau cùng, Mỹ và Trung Quốc dường như là những nước hưởng lợi nhất.
Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Những điều bạn có thể chưa biết về Trận chiến Stalingrad

Baoquocte.vn. Trận chiến Stalingrad không chỉ là cuộc chiến đẫm máu nhất, mà còn là trận chiến mang tính bước ngoặt trong Thế chiến II.
Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Nhìn lại 70 năm trị vì của Nữ hoàng Elizabeth II

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Elizabeth II đã trở thành một biểu tượng của nền quân chủ Anh và có thể là quân vương duy nhất của quốc gia này có Đại lễ Bạch kim.
Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Nữ Ngoại trưởng đầu tiên của Triều Tiên là ai?

Baoquocte.vn. Ngày 11/6, bà Choe Son-hui, một cố vấn thân cận của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, đã được bổ nhiệm là Bộ trưởng Ngoại giao của nước này.
Phiên bản di động