7 năm là học sinh giỏi vẫn trượt THPT: Vì sao các em không biết mình 'đang đứng ở đâu'?

Phi Khanh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Từ chuyện 7 năm là học sinh giỏi nhưng vẫn trượt THPT, có thể nói để nâng đỡ học sinh, để hoàn thành chỉ tiêu đã nảy sinh những điểm số ảo, thành tích ảo. Vì thế, các kỳ thi mới cần thiết để chính học sinh soi lại bản thân, 'định vị' lại mình...
Từ chuyện 7 năm là học sinh giỏi vẫn trượt THPT: Khi các em không biết mình ‘đang đứng ở đâu’
Nhìn từ câu chuyện 7 năm là học sinh giỏi vẫn trượt đại học nghĩ về bệnh thành tích trong giáo dục. (Nguồn: TT)

Xung quanh câu chuyện một phụ huynh phạt con quỳ giữa sân trường vì thi trượt xôn xao dư luận thời gian qua, TS. Vũ Thu Hương (nguyên giảng viên Trường đại học Sư phạm Hà Nội) cho rằng, nếu vẫn xét thành tích của nhà trường, giáo viên bằng thành tích học tập của học sinh thì tình trạng ảo, điểm số ảo trong giáo dục vẫn xảy ra.

Bà có quan tâm câu chuyện người mẹ phạt con quỳ vì trượt trường công và trường dân lập cũng không nhận?

Mất bình tĩnh khi con nhận kết quả thất bại là phản ứng thường thấy của các bậc cha mẹ học sinh. Họ không thể nào bình tĩnh nổi do sự kỳ vọng quá lớn, do việc ghép thành tích học tập của con với danh dự gia đình.

Vì đâu điểm học và điểm thi lại lệch nhau? Có phải điểm số của học sinh ở trường quá cao nhưng không tỷ lệ thuận với chất lượng học tập thật nên mới để xảy ra những bi kịch tương tự?

Điểm học và điểm thi chênh nhau không phải là quá đặc biệt do tâm lý học sinh khi thi cử sẽ bấp bênh hơn lúc đang học. Với các học sinh vốn có sức học tốt, nhưng trong quá trình ôn tập, các em không nhiệt tình và trách nhiệm ôn thi, sức học sẽ đuối hơn khi đồng loạt các bạn dồn sức cho học tập. Với những trường hợp các em thường xuyên làm bài cẩu thả, điểm thi sẽ rất bấp bênh. May mắn tính không sai thì con được điểm cao, không may mắn mà bài nào cũng tính sai thì điểm sẽ vô cùng thấp.

Ngoài ra, điểm thi và điểm học chênh nhau cũng có thể đến từ các lý do khác. Đôi khi trong quá trình học tập, giáo viên cũng nâng đỡ vì biết lực học của các em thực chất ra sao. Cũng có trường hợp điểm ảo để hoàn thành chỉ tiêu. Chính vì thế, các kỳ thi mới cần thiết để chính các học sinh soi lại bản thân mình.

Từ câu chuyện này báo động chất lượng ảo trong giáo dục ra sao, theo bà?

Tôi nghĩ đây chỉ là 1 câu chuyện nhỏ, không thể là đại diện cho bức tranh giáo dục toàn cảnh. Tuy vậy, giáo dục với chất lượng ảo cũng không phải là điều quá xa lạ với chúng ta. Nhiều năm học sinh giỏi mà điểm thi kém thì không thể hiện gì nhiều nhưng với những học sinh lên lớp liên tục nhưng đọc viết không nổi mới thể hiện rõ nét nhất chất lượng ảo của giáo dục.

Hiện tượng ngồi nhầm lớp diễn ra không hiếm, điều này đã gây khó khăn cho rất nhiều giáo viên nhưng nghiêm trọng hơn là làm hại cả cuộc đời của học sinh. Tôi đang giúp đỡ 3 em học sinh có kết quả học tập đã lên đến lớp 4 – 5 nhưng trình độ đọc viết và làm tính chỉ bằng lớp 1 – 2. Thậm chí, có em còn chưa biết viết. Tôi không hiểu với tình trạng giáo dục ảo kiểu này, cuộc đời của các em sẽ ra sao.

7 năm là học sinh giỏi vẫn trượt THPT: Các em không biết mình ‘đang đứng ở đâu’
TS. Vũ Thu Hương cho rằng, để có thể học thật thi thật, điều đầu tiên phải tách bạch hoàn toàn giữa đánh giá giáo viên và thành tích của học sinh.

Phải chăng việc đánh giá, xếp loại học sinh hiện nay đang bộc lộ nhiều vấn đề bất cập khi học sinh giỏi nhiều hơn học sinh trung bình, khi trong lớp ai ai cũng là học sinh giỏi? Còn nguyên nhân nào nữa?

Ban đầu, giáo dục tiểu học là cấp học đánh giá học sinh mềm hơn, ưu ái hơn để động viên các em có thêm nỗ lực cố gắng. Vì thế, điểm số của các em được tính toán để đánh giá cao hơn dẫn đến nhiều học sinh giỏi hơn học sinh kém.

Đáng ngại là sau đó, hiện tượng này lan khắp các cấp học. Nếu như thời của tôi, học cấp 3 được học sinh giỏi là vô cùng khó khăn thì bây giờ, điều đó đã quá dễ dàng. Để điểm số cao cho các em có cơ hội kiếm học bổng trong các trường đại học là lý do hợp lý nhưng nếu điểm quá cao so với sức học của các em thì việc học tập tại các trường đại học sẽ khó khăn hơn nhiều khi các em không xác định được chính sức học của mình.

Việc đánh giá học sinh chưa sát, chưa thực chất không chỉ gây nên sự ảo tưởng, hy vọng ảo cho mọi người mà còn kéo theo biết bao bi kịch xảy ra?

Tôi nghe rất nhiều bậc cha mẹ than thở con điểm thi cao ngất trời, nhưng khi sang các trường đại học ở nước ngoài học thì lập tức gặp khó khăn, thậm chí không hiểu gì cả. Nhiều em lỡ dở vì phải bỏ ngang việc học do quá khó khăn, không đáp ứng được. Điều này xuất phát từ chính những điểm số ảo khiến các em không tìm được đúng trường đại học phù hợp với mình. Ngay chính cả các trường đại học trong nước, hiện tượng này cũng không hề hiếm.

Vậy nhưng, những tình huống này không đáng lo ngại bằng hiện tượng "ngồi nhầm lớp" khi các em có điểm số cao vút nhưng vẫn không đọc thông, viết thạo. Tình trạng có trẻ lên cấp 2 vẫn không thuộc bảng cửu chương là điều mà các giáo viên cấp 2 rất vất vả. Rất nhiều em sau đó bị kết luận bất thường và gặp khó khăn thậm chí phải dừng việc học.

Việc áp chỉ tiêu vào từng giáo viên như hiện nay là một trong những nguyên nhân khiến chất lượng ảo trong ngành giáo dục luôn tồn tại?

Theo tôi, đây là một trong những nguyên nhân lớn nhất. Tôi biết có vô vàn trường hợp ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của chính các em. Có rất nhiều cháu bé sống với tâm trạng mình là người bỏ đi khi cứ ngồi học ở lớp cao mà sức học thì chỉ dưới đó vài lớp.

Các em cảm thấy lạc lõng, thấy mình ngu dốt, kém cỏi. Các em tự ti, lo ngại về mọi thứ, thậm chí có trẻ còn sợ chữ. Tất cả chỉ vì câu chuyện làm đẹp hồ sơ của lớp khiến phụ huynh, giáo viên và nhà trường đẩy tất cả học sinh lên lớp.

"Nhiều bậc cha mẹ than thở con điểm thi cao ngất trời, nhưng khi sang các trường đại học ở nước ngoài học thì lập tức gặp khó khăn, thậm chí không hiểu gì cả. Điều này xuất phát từ chính những điểm số ảo khiến các em không tìm được đúng trường đại học phù hợp với mình. Ngay chính cả các trường đại học trong nước, hiện tượng này cũng không hề hiếm".

Tôi biết có những giáo viên chiến đấu với cả nhà trường và phụ huynh để cho học sinh được đúp lớp. Cô đã gặp khá nhiều phiền phức từ phía nhà trường vì điều này ảnh hưởng đến thi đua của cả trường.

Vì thế, nếu vẫn xét thành tích của nhà trường, giáo viên bằng thành tích học tập của học sinh thì tình trạng ảo này vẫn xảy ra.

Dư luận thường bức xúc, lên án nếu ở đâu đó xảy ra chuyện gian lận thi cử, gian lận điểm số, thế nhưng có phải một bộ phận phụ huynh cũng đang vô tình tiếp tay cho căn bệnh thành tích và chất lượng ảo trong giáo dục?

Có giáo viên kể, sau khi thuyết phục nhà trường để cho một em học sinh học rất kém ở lại lớp, cô đã gặp sự phản ứng hết sức dữ dội từ chính phụ huynh của học sinh đó.

Thậm chí, họ vu khống cho cô là moi tiền, trù dập học sinh và bằng mọi cách chuyển con đi nơi khác. Rõ ràng, khi phía phụ huynh cũng đang coi trọng điểm số và việc lên lớp đều đặn, họ đã vô tình trở thành người gây ra những hệ lụy đau khổ cho con em mình.

Theo bà, để học thật, thi thật, cho ra “sản phẩm” giáo dục thật thì cần giải pháp nào?

Để có thể học thật thi thật, điều đầu tiên phải tách bạch hoàn toàn giữa đánh giá giáo viên và thành tích của học sinh.

Tôi cảm thấy khó hiểu nhất là tại sao chúng ta không ghi nhận công sức của giáo viên thông qua sự tiến bộ của học sinh mà lại đánh giá bằng điểm số. Kiểm tra khả năng thực chất của các em không khó nếu như mỗi Sở Giáo dục & Đào tạo có một đoàn thanh tra liên tục đến kiểm tra các trường một cách ngẫu nhiên. Các vấn đề kiểm tra ngoài kiến thức còn có kỹ năng và cả các hành vi như chào hỏi, cư xử, giao tiếp… cũng có thể đánh giá được trong buổi kiểm tra.

Ngoài ra, giáo dục Việt Nam nên dành thời lượng cho hình thức thi vấn đáp. Đây là hình thức đánh giá chính xác nhất năng lực của học sinh. Nếu mỗi kỳ thi có 50% đánh giá bằng vấn đáp thì công cuộc “học thật, thi thật” sẽ nhanh chóng đạt kết quả tốt.

Xin cảm ơn TS!

Thi tốt nghiệp THPT: Hôm nay bắt đầu chấm thi, sẽ công bố kết quả ngày 26/7?

Thi tốt nghiệp THPT: Hôm nay bắt đầu chấm thi, sẽ công bố kết quả ngày 26/7?

Theo Bộ GD&ĐT, hôm nay 9/7, một số địa phương sẽ bắt đầu chấm thi. Dự kiến ngày 26/7 công bố kết quả thi tốt ...

Trước nghi vấn lộ đề thi môn Toán, Bộ GD&ĐT khẳng định có 'lọt' đề chứ không phải lộ

Trước nghi vấn lộ đề thi môn Toán, Bộ GD&ĐT khẳng định có 'lọt' đề chứ không phải lộ

Sự cố đề thi Toán lần này không phải lộ đề mà là 'lọt' đề. Lộ đề xảy ra khi chưa bóc đề thi và ...

Phi Khanh (thực hiện)

Bài viết cùng chủ đề

Giáo dục Việt Nam

Đọc thêm

Chuyên gia: Nga có thể 'chơi' với nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt

Chuyên gia: Nga có thể 'chơi' với nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt

Baoquocte.vn. G7 đã đưa ra ý tưởng về giới hạn giá đối với dầu Nga nhằm siết chặt khả năng tài trợ của Điện Kremlin trong chiến dịch quân sự ở ...
Đề xuất miễn học phí cho học sinh THCS cả nước

Đề xuất miễn học phí cho học sinh THCS cả nước

Baoquocte.vn. Bộ GD&ĐT đề xuất miễn toàn bộ học phí cho học sinh THCS trên toàn quốc từ năm học 2022-2023; đang triển khai các chỉ đạo về giá sách giáo ...
MU không có vé C1, Cristiano Ronaldo tính ra đi và phương án tìm cầu thủ thay thế

MU không có vé C1, Cristiano Ronaldo tính ra đi và phương án tìm cầu thủ thay thế

Baoquocte.vn. Trước khả năng chia tay Cristiano Ronaldo và bán đứt Anthony Martial, MU được cho là đang liên hệ Paulo Dybala để tăng sức mạnh cho hàng công.
Khẳng định ủng hộ mở rộng Hội đồng Bảo an, Nga loại trừ Đức và một quốc gia châu Á

Khẳng định ủng hộ mở rộng Hội đồng Bảo an, Nga loại trừ Đức và một quốc gia châu Á

Baoquocte.vn. Nga mới đây cho rằng, cần mở rộng Hội đồng Bảo an, thêm các quốc gia châu Phi, châu Á và châu Mỹ Latinh để cho cơ cấu này trở ...
Anh: Tay đua người Trung Quốc vẫn tỉnh táo sau tai nạn kinh hoàng

Anh: Tay đua người Trung Quốc vẫn tỉnh táo sau tai nạn kinh hoàng

Baoquocte.vn. Tại chặng đua F1 ở Anh, tay đua người Trung Quốc gặp tai nạn kinh hoàng, xe của anh lật ngược, đâm mạnh vào góc đường đua và hư hại ...
Sau hàn gắn với Pháp, Australia xúc tiến bàn thảo với IAEA kế hoạch mua tàu ngầm hạt nhân

Sau hàn gắn với Pháp, Australia xúc tiến bàn thảo với IAEA kế hoạch mua tàu ngầm hạt nhân

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Australia sẽ hội đàm với Tổng giám đốc IAEA để bàn thảo về kế hoạch mua sắm tàu ngầm hạt nhân của Canberra.
Lào: Lạm phát tăng 23,6%, CPI vượt mức trần, nội tệ rớt giá

Lào: Lạm phát tăng 23,6%, CPI vượt mức trần, nội tệ rớt giá

Baoquocte.vn. Tỷ lệ lạm phát tại Lào trong tháng 6/2022 tăng 23,6% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất từng được ghi nhận trong 22 năm qua.
Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 4/7 - SXMN 4/7/2022 - kết quả xổ số hôm nay ngày 4 tháng 7

Xổ số miền Nam XSMN - XSMN 4/7 - SXMN 4/7/2022 - kết quả xổ số hôm nay ngày 4 tháng 7

Baoquocte.vn. XSMN 4/7. xổ số hôm nay 4/7. kết quả xổ số miền Nam XSMN thứ 2 ngày 4/7/2022. xổ số hôm nay ngày 4 tháng 7. SXMN 4/7. xo so ...
Việt Nam mong muốn tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác với Ireland

Việt Nam mong muốn tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác với Ireland

Baoquocte.vn. Ngày 4/7, Trợ lý Bộ trưởng Đỗ Hùng Việt đã tiếp Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ireland, ghi nhận những bước phát triển tích cực trong quan hệ Việt ...
Link xem trực tiếp U19 Việt Nam vs U19 Philippines (15h00 ngày 4/7) giải vô địch U19 Đông Nam Á 2022

Link xem trực tiếp U19 Việt Nam vs U19 Philippines (15h00 ngày 4/7) giải vô địch U19 Đông Nam Á 2022

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp U19 Việt Nam vs U19 Philippines (15h00 ngày 4/7) giải vô địch U19 Đông Nam Á 2022 trên tivi, điện thoại, ...
Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Dự báo thời tiết thời điểm diễn ra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2022

Baoquocte.vn. Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia thông tin thời tiết trong thời gian diễn ra kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông 2022.
Lở đất ở Ấn Độ: Ít nhất 27 người thiệt mạng, 40 người mất tích

Lở đất ở Ấn Độ: Ít nhất 27 người thiệt mạng, 40 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 2/7, Ấn Độ cho biết, số người thiệt mạng trong vụ lở đất nghiêm trọng ở bang Manipur đã tăng lên 27 người, 40 người vẫn đang mất tích.
Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Dự báo thời tiết: Thông tin cuối cùng về cơn bão số 1, cảnh báo nắng nóng ở Bắc và Trung Bộ, thời tiết nguy hiểm trên biển

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết, hoàn lưu cơn bão số 1 gây nguy hiểm trên biển; ngập úng tại Điện Biên, nắng nóng quay trở lại khu vực Bắc và Trung Bộ...
Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Trung Quốc: Chìm cần cẩu nổi tại Quảng Đông do bão Chaba, 27 người mất tích

Baoquocte.vn. Ngày 3/7, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc thông báo đã có 27 người mất tích sau khi một cần cầu nổi bị chìm ngoài khơi do bão Chaba.
Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Chính phủ cảnh báo không chủ quan trước diễn biến bão số 1

Baoquocte.vn. Phó Thủ tướng Lê Văn Thành đã chủ trì cuộc họp trực tuyến về phòng, chống cơn bão số 1, có tên quốc tế CHABA, có sức gió mạnh nhất cấp 11-12, giật cấp 15.
Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Hộ chiếu phổ thông mẫu mới cấp cho công dân Việt Nam từ 1/7 có nhiều cải tiến, mang bản sắc riêng

Baoquocte.vn. Từ ngày 1/7, Bộ Công an bắt đầu triển khai cấp hộ chiếu phổ thông không gắn chip theo mẫu mới.
Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Ra mắt app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam

Baoquocte.vn. AN Space - một app chăm sóc sức khỏe toàn diện trên nền tảng số tại Việt Nam được ra mắt với sự tham dự của nhiều chuyên gia.
Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Covid-19 ngày 3/7: Số ca mắc mới thấp nhất 12 tháng, tiếp tục không có F0 tử vong

Baoquocte.vn. Theo bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế, ngày 3/7 Việt Nam có 511 ca mắc Covid-19, giảm 219 ca so với hôm qua (2/7).
Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Biến thể BA.5 đã xuất hiện tại Hà Nội, người dân nên đảm bảo tiêm chủng đủ mũi nhắc lại

Baoquocte.vn. Số liệu cập nhật đến ngày 2/7 của Cục quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) cho thấy, Hà Nội hiện có 81 bệnh nhân mắc Covid-19 đang điều trị tại bệnh viện.
Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam kiểm soát từ cửa khẩu

Baoquocte.vn. Trước tình hình biến thể phụ BA.4, BA.5 khiến nhiều nước tăng số ca Covid-19; Việt Nam tăng cường kiểm soát từ cửa khẩu, tiêm vaccine mũi 3, 4…
Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 mũi 3, mũi 4, mua trang thiết bị y tế

Baoquocte.vn. Trước sự xuất hiện biến chủng mới BA.5, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế đẩy nhanh tiêm vaccine Covid-19 và cung cấp đầy đủ trang thiết bị y tế.
Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Covid-19 ngày 2/7: Tiếp tục không có F0 tử vong, cả nước đã tiêm hơn 233 triệu liều vaccine

Baoquocte.vn. Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 2/7 cho biết có 730 ca Covid-19, giảm gần 200 ca so với ngày hôm qua.
Phiên bản di động