5 năm phán quyết PCA về Biển Đông, lập trường của các nước đã 'xoay trục'

Thái Bình
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Lập trường của các bên sau 5 năm phán quyết về Biển Đông đã có nhiều sự thay đổi.
Lập trường của các bên sau 5 năm phán quyết Biển Đông
PCA ra phán quyết về vụ kiện Trung Quốc của Philippines vào ngày 12/7/2016 tại The Hague, Hà Lan. (Nguồn: PCA)

Philippines từng gác lại phán quyết

5 năm trước, Bắc Kinh ngang nhiên phủ nhận phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) tại The Hague bởi phán quyết này cho rằng, những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông là không hề có nền tảng pháp lý.

Ông Lưu Chấn Dân, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc thời điểm đó, nhận định, phán quyết đưa ra tại The Hague hồi tháng 7/2016 chỉ là "tờ giấy lộn" mà Trung Quốc sẽ không thừa nhận hay thi hành.

Trong khi đó, dù Mỹ tuyên bố phán quyết này là vô cùng "quyết đoán", song những đảm bảo an ninh mà nước này đưa ra cho Philippines lại không nhấn mạnh rằng, hiệp ước phòng thủ chung có bao trùm cả những vùng lãnh thổ tranh chấp ở Biển Đông.

Không có nhiều quyền lực để thực thi phán quyết có lợi cho Philippines, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte - người đã nhậm chức sau chiến thắng vang dội vào tháng 5 cùng năm đó - đã đến Bắc Kinh vào tháng 10/2016 và tuyên bố Manila sẽ tạm gác lại phán quyết này.

Các nước đều đột ngột "xoay trục"

Cũng chính trong chuyến đi đó, ông Duterte tuyên bố rằng, "Mỹ đã thua" và chuyển sang nồng nhiệt đón nhận nguồn đầu tư và thương mại từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, giờ đây, sau nhiều năm căng thẳng liên tiếp leo thang ở Biển Đông - một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất trên thế giới - phán quyết lại có một ý nghĩa mới.

Nhân dịp kỷ niệm 5 năm ra phán quyết ngày 12/7, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tuyên bố hiệp ước phòng thủ chung của Washington với Manila bao hàm cả một cuộc tấn công ở Biển Đông.

Trong khi đó, Bắc Kinh đáp trả bằng cách một lần nữa gọi phán quyết này là một "tờ giấy lộn" và là "trò hề chính trị do Mỹ khởi xướng và thao túng để bôi nhọ và đàn áp Trung Quốc".

Tin liên quan
Anh triển khai tàu chiến tới châu Á-Thái Bình Dương: Tăng cường can dự, củng cố vị thế Anh triển khai tàu chiến tới châu Á-Thái Bình Dương: Tăng cường can dự, củng cố vị thế

Nhà nghiên cứu Collin Koh thuộc Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam Singapore cho rằng, việc các nước viện dẫn phán quyết năm 2016 là điều "đặc biệt khó chịu" đối với Bắc Kinh, song "không thể đe dọa vị thế của Trung Quốc ở Biển Đông".

Ông nói: "Trong những năm qua, đặc biệt là với việc tạo ra các tiền đồn trên đảo nhân tạo cùng đà phát triển ổn định về năng lực quân sự và tuần duyên ở Biển Đông cũng như các khu vực xung quanh, Trung Quốc có vẻ thoải mái và tự tin hơn về vị trí của nước này trong khu vực...

Tôi cho rằng, Bắc Kinh sẽ duy trì lập trường đối với phán quyết năm 2016 và khó có thể lùi bước trước sức ép từ Mỹ hoặc chỉ vì mục tiêu tăng cường quan hệ với ASEAN".

Ông Lê Hồng Hiệp, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện ISEAS-Yusof Ishak, cho rằng Trung Quốc khó có thể nhượng bộ đáng kể trong đàm phán về một quy tắc ứng xử, và áp lực của Mỹ sẽ chỉ khiến Trung Quốc "thận trọng hơn và miễn cưỡng thúc đẩy bộ quy tắc".

Trong tuyên bố được đăng tải trước lễ kỷ niệm phán quyết Biển Đông, Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin khẳng định, phán quyết đã "giải quyết một cách rõ ràng tình trạng của các quyền lịch sử và các quyền hàng hải ở Biển Đông", và rằng Manila hoan nghênh "ngày càng có nhiều quốc gia tham gia ủng hộ phán quyết và những gì mà phán quyết đại diện".

Tuy nhiên, các nhà quan sát cho rằng, chính quyền của Tổng thống Duterte, vốn vẫn tiếp tục hoài nghi Mỹ trong khi lại không ngừng vun đắp quan hệ chặt chẽ hơn với Bắc Kinh, có thể sẽ không thay đổi đáng kể lộ trình của mình.

Theo Chester Cabalza, Chủ tịch và người sáng lập Tổ chức Hợp tác An ninh và Phát triển quốc tế, bất chấp tuyên bố của Ngoại trưởng Antony Blinken gần đây về mối quan hệ Mỹ-Philippines, người ta vẫn nghi ngờ về sự chân thành của Mỹ trong việc giúp đỡ đồng minh này.

Tín hiệu rõ nét nhất là việc chính quyền của Tổng thống Duterte tiến hành xem xét Thỏa thuận các lực lượng thăm viếng (VFA) được hai bên ký từ năm 1999.

Chuyên gia Cabalza nói: "Đây là một hồi chuông cảnh tỉnh cho chính quyền của Tổng thống Joe Biden... Bất cứ điều gì Washington làm vào lúc này đối với Manila đều thiếu giá trị, và ông Dutterte tìm thấy một số câu trả lời cho sự hoài nghi của mình từ Bắc Kinh.

Trung Quốc đang đi trước Mỹ một bước trong việc ‘lôi kéo’ Philippines, bất chấp chính sách đối ngoại đảo chiều và chính sách ôn hòa của Manila tại Biển Đông".

Biển Đông và chính quyền Philippines mới

Biển Đông cũng được coi là một vấn đề quan trọng trong cuộc bầu cử tổng thống năm tới tại Philippines, nhất là sau tranh chấp tại Đá Ba Đầu.

Ngày càng có nhiều nhân vật trong giới quân sự, những người có xu hướng ủng hộ Mỹ hơn, bất bình về vấn đề này và không hài lòng với điều mà họ cho là sự nhượng bộ của ông Duterte khi không tận dụng hết phán quyết của tòa.

Để đối phó với áp lực trong nước, quân đội Philippines đã tăng cường hiện diện ở các vùng biển mà Manila tuyên bố chủ quyền, và Tổng thống Duterte tuyên bố rằng, các tàu của Philippines ở gần quần đảo Trường Sa sẽ "không lùi một centimeter nào".

Tuy nhiên, bất chấp những thực tế trên, sự nhiệt tình của cử tri đối với ông Duterte không hề giảm sút dù ông không thể tái tranh cử tổng thống, và chỉ bóng gió nói đến khả năng đảm nhận cương vị phó tổng thống, trong khi con gái ông đang dẫn đầu các cuộc thăm dò với tư cách là ứng cử viên tổng thống tiềm năng.

Tin liên quan
Không nản trước cạnh tranh Mỹ-Trung, Indonesia chọn hướng cân bằng Không nản trước cạnh tranh Mỹ-Trung, Indonesia chọn hướng cân bằng 'tinh tế'

Du Chí Dung - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Thái Bình Dương, một viện nghiên cứu chính sách tại Trung Quốc - cho rằng, ông Duterte có rất ít lý do để thay đổi lập trường về Trung Quốc ở thời điểm này, vì Bắc Kinh chưa bao giờ công nhận phán quyết của tòa trọng tài.

Ông nói: "Washington không hài lòng với ông Duterte vì ông ấy đã phát triển quan hệ khá thân thiết với Trung Quốc, thay vì có lập trường cứng rắn chống lại nước này bằng phán quyết của tòa trọng tài... Tuy nhiên, Mỹ khó có thể kích động Duterte tỏ ra cứng rắn hơn với Trung Quốc, vì ông ấy cho rằng Philippines có thể hưởng lợi nhiều hơn từ quan hệ hữu nghị hơn là đối đầu với Trung Quốc".

Trong khi đó, Jeffrey Ordaniel, Giám đốc phụ trách các chương trình hàng hải tại Diễn đàn Thái Bình Dương, nhận định việc Tổng thống Duterte thay đổi quan điểm về Biển Đông ở thời điểm hiện tại sẽ chẳng khác nào thừa nhận sự thất bại của "chính sách xoa dịu".

Theo ông, những tuyên bố của Mỹ về phán quyết năm 2016 và hiệp ước quốc phòng sẽ gây "áp lực nhiều hơn đối với Trung Quốc, không nhất thiết khiến họ đảo ngược hướng đi, song sẽ phải suy nghĩ kỹ hơn trước khi leo thang căng thẳng với Manila".

Tuy nhiên, quan điểm của Trung Quốc trong vấn đề này sẽ chỉ ngày càng mạnh mẽ hơn, ngay cả khi tân Tổng thống Philippines tỏ ra đối nghịch hơn với Bắc Kinh.

Giáo sư về chính sách David Denoon - làm việc tại trường Đại học New York, cựu phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - bình luận: "Phát biểu của ông Blinken tái khẳng định cam kết của Mỹ trong việc bảo vệ Philippines là một phần trong nỗ lực tổng thể nhằm đảm bảo với Philippines và các đồng minh khác rằng, Mỹ là một đối tác an ninh đáng tin cậy và sẽ tôn trọng các cam kết trong hiệp ước...

Nhiệm kỳ của Tổng thống Duterte sẽ sớm kết thúc, vì vậy những bình luận của Ngoại trưởng Mỹ có lẽ là nhằm báo hiệu sự ủng hộ lâu dài của Mỹ khi các ứng cử viên kế nhiệm ông Duterte dần lộ diện".

Philippines có cơ sở để cứng rắn với Trung Quốc ở Biển Đông

Philippines có cơ sở để cứng rắn với Trung Quốc ở Biển Đông

Một Hiệp ước với Mỹ, một sự "đồng lòng" phản đối Trung Quốc ở Biển Đông của đông đảo các quốc gia trong và ngoài ...

Điều tàu sân bay qua Biển Đông: Anh khẳng định quyền tự do hàng hải, muốn Trung Quốc tôn trọng

Điều tàu sân bay qua Biển Đông: Anh khẳng định quyền tự do hàng hải, muốn Trung Quốc tôn trọng

Bộ Quốc phòng Anh ngày 20/7 thông báo nước này sẽ điều một nhóm tác chiến tàu sân bay đến những vùng lãnh hải quốc ...

(theo SCMP)

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Sau Mỹ, đến lượt Nhật Bản lên tiếng về nỗ lực gia nhập CPTPP của Trung Quốc

Sau Mỹ, đến lượt Nhật Bản lên tiếng về nỗ lực gia nhập CPTPP của Trung Quốc

Baoquocte.vn. Chính phủ Nhật Bản tuyên bố sẽ đánh giá cẩn thận xem liệu Trung Quốc có sẵn sàng đáp ứng các điều kiện để tham gia Hiệp định CPTPP hay ...
'Cánh cửa' cho Bắc Kinh vào CPTPP rộng đến mức nào?

'Cánh cửa' cho Bắc Kinh vào CPTPP rộng đến mức nào?

Baoquocte.vn. Từ quan điểm kinh tế hiện nay, việc Trung Quốc tham gia CPTPP có thể đem lại những lợi ích cho các nước thành viên.
11 tháng 5 ngày: Khả Ngân chấp nhận thử thách vì kịch bản phim hay và nhân vật Tuệ Nhi quá thú vị

11 tháng 5 ngày: Khả Ngân chấp nhận thử thách vì kịch bản phim hay và nhân vật Tuệ Nhi quá thú vị

Baoquocte.vn. Khi đóng '11 tháng 5 ngày', Khả Ngân phải nhập viện 2 tuần do suy nhược cơ thể, sức khỏe giảm sút vì không thích ứng được thời tiết miền ...
Robot của Nga sẽ hoạt động ở Nigeria

Robot của Nga sẽ hoạt động ở Nigeria

Baoquocte.vn. Robot của công ty Promobot (Nga) đã được cử đến làm việc tại Nigeria và sẽ tham gia vào các hoạt động quảng bá của khách hàng chi nhánh BTL ...
XSMT 18/9/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/9/2021. KQXSMT thứ 7

XSMT 18/9/2021, kết quả xổ số miền Trung hôm nay 18/9/2021. KQXSMT thứ 7

Baoquocte.vn. XSMT 18/9. xo so mien trung. Kết quả xổ số miền Trung hôm nay thứ 7 ngày 18/9/2021. xổ số hôm nay. XSMT thứ 7. KQSXMT.
XSMB 18/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/9/2021. KQXSMB thứ 5

XSMB 18/9/2021, kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 18/9/2021. KQXSMB thứ 5

Baoquocte.vn. XSMB 18/9. xổ số hôm nay 18/9. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay thứ 7 ngày 18/9/2021. xo so mien bac. XSMB thứ 7. KQSXMB.
XSMN 18/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 7

XSMN 18/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay có quay không? XSMN thứ 7

Baoquocte.vn. XSMN 18/9/2021, xổ số miền Nam hôm nay 18/9/2021 có quay không? XSMN khi nào mở lại?
Vietlott 17/9/2021, Kết quả xổ số điện toán Vietlott Max 3D hôm nay thứ 6 17/9/2021

Vietlott 17/9/2021, Kết quả xổ số điện toán Vietlott Max 3D hôm nay thứ 6 17/9/2021

Baoquocte.vn. Vietlott 17/9/2021. xổ số Vietlott Max 3D 17/9. Trực tiếp kết quả xổ số Vietlott hôm nay 17/9/2021 nhanh nhất từ trường quay. Vietlott 3D hôm nay.
Tủ thuốc cho các chốt chống dịch Covid-19 nơi biên cương

Tủ thuốc cho các chốt chống dịch Covid-19 nơi biên cương

Baoquocte.vn. Ban chỉ huy Đồn Biên phòng Gành Dầu đã triển khai mô hình tủ thuốc cho từng chốt liên ngành chống dịch Covid-19.
PGS. TS. Trần Thành Nam: Học sinh được chia sẻ và tôn trọng sự khác biệt là 'gia vị' không thể thiếu trong dạy học trực tuyến

PGS. TS. Trần Thành Nam: Học sinh được chia sẻ và tôn trọng sự khác biệt là 'gia vị' không thể thiếu trong dạy học trực tuyến

Baoquocte.vn. Dạy học trực tuyến tạo ra áp lực cho cả thầy lẫn trò. Giáo viên cần thay đổi quan điểm, từ 'dạy nhiều giờ học' sang 'dạy giờ học chất ...
Hậu AUKUS, Mỹ bảo đảm không để Australia 'một mình chịu trận' trước sức ép từ Trung Quốc

Hậu AUKUS, Mỹ bảo đảm không để Australia 'một mình chịu trận' trước sức ép từ Trung Quốc

Baoquocte.vn. Hậu AUKUS, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken khẳng định Mỹ sẽ không để Australia đơn độc trước các biện pháp trừng phạt thương mại của Trung Quốc.
Covid-19 thế giới 17/9: Số ca bệnh ở Trung Quốc tăng; nguy cơ về biến thể nguy hiểm; khi nào thì hết dịch?

Covid-19 thế giới 17/9: Số ca bệnh ở Trung Quốc tăng; nguy cơ về biến thể nguy hiểm; khi nào thì hết dịch?

Baoquocte.vn. Toàn cầu ghi nhận hơn 227,8 triệu người mắc Covid-19, trong đó có hơn 4,68 triệu ca tử vong và gần 214,5 triệu bệnh nhân bình phục.
Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Hậu thỏa thuận an ninh AUKUS: EU bị 'gạt ra ngoài lề'?, Thủ tướng Anh nói quan hệ với Pháp vững như bàn thạch

Baoquocte.vn. EU không được thông báo trước về thỏa thuận đối tác an ninh mới giữa Mỹ, Anh và Australia (AUKUS) ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Căng thẳng Pháp-Australia hậu AUKUS: Nga nhắc nhẹ vụ Moscow từng bị Paris 'bùng' hợp đồng

Căng thẳng Pháp-Australia hậu AUKUS: Nga nhắc nhẹ vụ Moscow từng bị Paris 'bùng' hợp đồng

Baoquocte.vn. Quan chức Ngoại giao Nga ngạc nhiên trước phản ứng của Ngoại trưởng Pháp về quyết định của Australia hủy thỏa thuận đóng tàu ngầm với Paris.
Ngoại trưởng Hà Lan từ chức, lý do lại là Afghanistan?

Ngoại trưởng Hà Lan từ chức, lý do lại là Afghanistan?

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Hà Lan từ chức sau khi bị Quốc hội nước này phê phán về cách xử lý của bà đối với cuộc khủng hoảng sơ tán người khỏi Afghanistan.
Nga bắt đầu bầu cử Hạ viện

Nga bắt đầu bầu cử Hạ viện

Baoquocte.vn. Ngày 17/9, Nga tiến hành bầu cử Duma quốc gia (Hạ viện) nhằm bầu ra các nhà lập pháp mới ‘làm việc vì lợi ích của đất nước và nhân dân Nga’.
Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Ba điểm khác biệt của thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS)

Baoquocte.vn. Thỏa thuận Mỹ-Anh-Australia (AUKUS) tách mình khỏi nhiều cơ chế khác tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Bình luận của TG&VN.
Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Thượng đỉnh SCO và CSTO: Tầm nhìn riêng, quan tâm chung

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh SCO và CSTO thể hiện tầm nhìn riêng của Trung Quốc và Nga, chia sẻ quan tâm chung về nhiều vấn đề nóng.
Chính trường Israel: Không tưởng thành thật

Chính trường Israel: Không tưởng thành thật

Baoquocte.vn. Nhiều người nghĩ chính phủ liên hiệp ở Israel sẽ rất đoản thọ. Tuy nhiên chính phủ này đã qua 100 ngày đầu tiên thành công và yên ổn. TG&VN bình luận.
Taliban công bố chính phủ mới: Bản chất xem ra khó dời

Taliban công bố chính phủ mới: Bản chất xem ra khó dời

Baoquocte.vn. Chính phủ mới vừa được Taliban công bố lựa chọn một số nhân vật đang bị Mỹ truy nã thể hiện điều gì? Phản ứng của Mỹ? Báo TG&VN bình luận.
Bộ trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Afghanistan và hơn thế nữa

Bộ trưởng Mỹ thăm Trung Đông: Afghanistan và hơn thế nữa

Baoquocte.vn. Tình hình Afghanistan là trọng tâm, song không phải chủ đề duy nhất trong chuyến thăm Trung Đông của hai quan chức cấp bộ trưởng của Mỹ từ ngày 5/9.
Hai gương mặt vàng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản

Hai gương mặt vàng cho vị trí Thủ tướng Nhật Bản

Baoquocte.vn. Cuộc đua trở thành người kế nhiệm Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide có thể khởi đầu cho sự xuất hiện của một thế hệ chính trị gia và lãnh đạo mới tại Tokyo.
Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Al-Qaeda: Nhóm khủng bố học được bí mật 'trường tồn' với thời gian?

Baoquocte.vn. Nhờ khả năng linh hoạt, biết cách thay đổi theo thời thế, sau 33 năm, tổ chức khủng bố al-Qaeda, kẻ đứng sau vụ khủng bố 11/9 vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn.
Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Sự kiện 11/9: Hai mươi năm nhìn lại

Baoquocte.vn. 20 năm sau sự kiện 11/9, thế giới vẫn chưa thực sự quên được nỗi đau này, cũng như những cơn ác mộng mà chủ nghĩa khủng bố mang lại.
Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Nhật Bản: Thủ tướng Suga từ chức, 'cánh cửa khác' dành cho ai?

Baoquocte.vn. Việc Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide tuyên bố sẽ từ chức để ngỏ cánh cửa cho cuộc đua người kế nhiệm.
Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Ai sẽ đứng đầu chính quyền mới của Afghanistan?

Baoquocte.vn. Mullah Abdul Ghani Baradar, nhân vật số 2 của Taliban có khả năng trở thành người đứng đầu chính quyền mới ở Afghanistan.
Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Tổ chức khủng bố IS: Nỗi sợ hãi của thế giới và những nỗi lo trong tương lai

Baoquocte.vn. Các chiến thuật của IS tàn bạo đến mức, nhóm khủng bố Hồi giáo này còn bị chính tổ chức tiền thân là al-Qaeda tuyệt giao quan hệ.
Giấc mơ tái thiết dang dở của cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani

Giấc mơ tái thiết dang dở của cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani

Baoquocte.vn. Cựu Tổng thống Afghanistan Ashraf Ghani từng ấp ủ một giấc mơ to lớn để giải quyết cuộc khủng hoảng tại quốc gia Nam Á này. Nhưng thực tế lại không như là mơ.
Phiên bản di động