30 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc: Dòng chảy liền mạch nhiều dấu ấn

Phương Hà
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. ASEAN và Trung Quốc thiết lập quan hệ vào năm 1991 và nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 10/2003. Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 24 vào ngày 26/10, hai bên nhất trí thiết lập Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
ASEAN-Trung Quốc
Hội nghị Cấp cao đặc biệt kỷ niệm 30 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc được tổ chức vào ngày 22/11 theo hình thức trực tuyến. (Nguồn: TTXVN)

Nhân kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ASEAN-Trung Quốc (1991-2021), ASEAN và Trung Quốc phối hợp tổ chức Hội nghị Cấp cao đặc biệt kỷ niệm 30 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc vào ngày 22/11 theo hình thức trực tuyến, Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Trung Quốc và một số hoạt động kỷ niệm khác.

Nhiều cơ chế hợp tác

ASEAN và Trung Quốc thiết lập quan hệ vào năm 1991 và nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào tháng 10/2003. Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 15 năm Đối tác chiến lược ASEAN-Trung Quốc (Singapore, tháng 11/2018) đã thông qua Tầm nhìn Quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN-Trung Quốc 2030.

Quan hệ hai bên được triển khai thông qua nhiều cơ chế, bao gồm Hội nghị Cấp cao thường niên, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Trung Quốc (PMC+1), các Hội nghị Bộ trưởng hợp tác chuyên ngành…

Hợp tác được triển khai thông qua các Kế hoạch hành động 5 năm, hiện đang triển khai trên cơ sở Kế hoạch hành động giai đoạn 2021-2025 được thông qua vào tháng 11/2020.

Để thúc đẩy hợp tác có trọng điểm, Trung Quốc đề xuất các chủ đề hợp tác cho từng năm với ASEAN như Năm Hợp tác Biển 2015, Năm Hợp tác Giáo dục 2016, Năm Hợp tác Du lịch 2017, Năm Hợp tác Sáng tạo 2018, Năm Hợp tác Giao lưu Truyền thông 2019, Năm Hợp tác Kinh tế số 2020, Năm Hợp tác về Phát triển bền vững trong năm 2021 và tiếp nối sang năm 2022.

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 24 vào ngày 26/10, hai bên đã nhất trí thiết lập Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN

Trung Quốc tham gia đầy đủ vào các cơ chế khu vực do ASEAN khởi xướng và dẫn dắt như ASEAN-Trung Quốc, ASEAN+3, Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng (ADMM+), Diễn đàn Biển ASEAN Mở rộng (EAMF), cũng như các cơ chế chuyên ngành khác trong lĩnh vực chính trị-an ninh.

Bắc Kinh khẳng định ủng hộ vai trò trung tâm và đoàn kết của ASEAN trong các tiến trình hợp tác khu vực, ủng hộ ASEAN phát huy vai trò lớn hơn tại các diễn đàn đa phương trên thế giới. Trung Quốc là nước Đối tác đối thoại đầu tiên của ASEAN tham gia Hiệp ước thân thiện và Hợp tác (TAC).

Hai bên ký Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) vào tháng 11/2002 tại Phnom Penh, Campuchia.

Tháng 11/2012, Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 15 thông qua Tuyên bố chung về kỷ niệm 10 năm ký Tuyên bố DOC. Hai bên thông qua Tuyên bố chung của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Trung Quốc về triển khai đầy đủ và hiệu quả DOC vào ngày 25/7/2016.

Trung Quốc tham gia hợp tác trong cơ chế Hội nghị các Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng (ADMM+) ngay từ khi được thiết lập từ năm 2010 và hợp tác trong khuôn khổ cơ chế Bộ trưởng và Quan chức cao cấp ASEAN-Trung Quốc về tội phạm xuyên quốc gia.

Đối tác kinh tế lớn nhất của nhau

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN trong nhiều năm liền (từ 2009-2021), trong khi đó, vào năm 2020, ASEAN lần đầu tiên trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc.

Trong năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa ASEAN và Trung Quốc đạt 516,9 tỷ USD. Đầu tư trực tiếp (FDI) từ Trung Quốc vào ASEAN đạt 7,6 tỷ USD trong năm 2020, là nguồn vốn FDI lớn thứ 4 vào ASEAN.

Sau khi ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) vào tháng 11/2020, Trung Quốc là một trong những nước đối tác đầu tiên của ASEAN sớm hoàn tất chính thức phê chuẩn Hiệp định RCEP.

Ngoài ra, hai bên hiện đang hợp tác chặt chẽ thông qua các cơ chế, diễn đàn do ASEAN chủ trì trong các lĩnh vực như kết nối du lịch, công nghệ thông tin và truyền thông, khoa học và công nghệ, công nghệ thông tin, nông nghiệp, giao thông vận tải, xây dựng thành phố thông minh… và triển khai các thỏa thuận hợp tác liên quan.

Đa dạng lĩnh vực hợp tác

ASEAN và Trung Quốc đẩy mạnh ưu tiên hợp tác trong các lĩnh vực như y tế, giáo dục, văn hóa, lao động, an ninh xã hội, môi trường, truyền thông, thanh niên, giảm nghèo…

Hợp tác giáo dục hai bên là lĩnh vực hợp tác quan trọng và là kênh hợp tác hiệu quả giúp thúc đẩy giao lưu thanh niên và kết nối nhân dân ASEAN-Trung Quốc, thông qua các chương trình như Tuần lễ hợp tác giáo dục ASEAN-Trung Quốc (CAECW) thường niên (từ năm 2008 đến nay), Học bổng các nhà Lãnh đạo trẻ ASEAN-Trung Quốc (ACYLS) từ năm 2019.

Trong lĩnh vực y tế, hai bên hợp tác thông qua cơ chế Hội nghị quan chức cao cấp và Bộ trưởng Y tế ASEAN-Trung Quốc, ký Biên bản ghi nhớ (MOU) về Hợp tác Y tế tại cuộc họp Bộ trưởng Y tế ASEAN-Trung Quốc lần thứ 4 (ngày 6/7/2012), thúc đẩy các hoạt động trao đổi chuyên gia và mời ASEAN tham gia các khóa đào tạo tại Trung Quốc.

Hợp tác môi trường được triển khai thông qua Chiến lược hợp tác bảo vệ môi trường ASEAN-Trung Quốc, tổ chức Tuần lễ Hợp tác Môi trường ASEAN-Trung Quốc (từ năm 2011) và lập Trung tâm hợp tác môi trường ASEAN-Trung Quốc (từ ngày 24/5/2011) để điều phối các hoạt động triển khai các chiến lược về môi trường.

Hai bên nhất trí công bố năm 2021 là Năm hợp tác bền vững ASEAN-Trung Quốc, triển khai các hoạt động, chương trình hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên như y tế công cộng, giảm nghèo, quản lý thiên tai, biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, năng lượng sạch, phát triển nông thôn bền vững và đô thị bền vững…

ASEAN-Trung Quốc
Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 24, ngày 26/10. (Ảnh: Nguyễn Hồng)

Hợp tác chống dịch và thúc đẩy phục hồi toàn diện

Hợp tác ứng phó Covid-19 được chủ động thúc đẩy ngay từ sớm, với việc tổ chức Hội nghị đặc biệt Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Trung Quốc về Covid-19 (Vientiane, ngày 20/2/2020).

Thông qua các cơ chế do ASEAN khởi xướng và dẫn dắt, Trung Quốc tích cực thúc đẩy các sáng kiến hợp tác với ASEAN ứng phó Covid-19 và phục hồi toàn diện.

Hai bên nhất trí thông qua các Tuyên bố chung về Hợp tác hỗ trợ Khung phục hồi tổng thể ASEAN và Tuyên bố chung ASEAN về Hợp tác Phát triển bền vững và xanh trong năm 2021 nhằm đẩy mạnh hơn nữa các nỗ lực này.

Trung Quốc đề xuất tận dụng, phát huy các cơ chế hợp tác hiện có nhằm trao đổi thông tin, kinh nghiệm, hỗ trợ các nước ASEAN nghiên cứu, phát triển vaccine, cân nhắc tích cực nhu cầu vaccine Covid-19 của ASEAN, cử các chuyên gia y tế đến hỗ trợ các nước ASEAN.

Bắc Kinh đã triển khai đóng góp 1 triệu USD cho Quỹ ASEAN Ứng phó Covid-19, đề xuất lập cơ chế ứng phó tình huống y tế công cộng khẩn cấp, cam kết trích 5 triệu USD từ Quỹ Hợp tác ASEAN-Trung Quốc tài trợ các chương trình, dự án hợp tác y tế công cộng với ASEAN...

Đẩy mạnh các nỗ lực khôi phục các hoạt động kinh tế, giao thương là ưu tiên hiện nay giữa ASEAN và Trung Quốc. Hai bên đang tích cực hợp tác triển khai hiệu quả Hiệp định Mậu dịch Tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA), tạo điều kiện để doanh nghiệp trao đổi thương mại-đầu tư, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, khắc phục tác động của dịch bệnh…

Trung Quốc cam kết sẽ hỗ trợ ASEAN triển khai Khung phục hồi tổng thể (ACRF), phát triển kinh tế số, hợp tác phát triển bền vững theo chủ đề hợp tác năm 2021, tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường biển, phòng chống và giảm nhẹ thiên tai.

Vì một Biển Đông hòa bình, ổn định

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 24 ngày 26/10, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, trải qua 30 năm quan hệ hữu nghị, 25 năm Đối tác đối thoại, 18 năm Đối tác chiến lược, ASEAN và Trung Quốc đã tạo dựng được nền tảng hợp tác toàn diện, phong phú và thực chất trên mọi lĩnh vực, là đối tác truyền thống hàng đầu của nhau, thể hiện nỗ lực và cam kết mạnh mẽ của hai bên cùng nhau vun đắp quan hệ trên cơ sở tin cậy, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, hợp tác cùng có lợi.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh hiện nay, các bên cần chung tay, trách nhiệm, tiếp tục đề cao chủ nghĩa đa phương, hợp tác bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi, góp phần bảo vệ hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ mong muốn Trung Quốc, với tiềm năng và vị thế của mình, tiếp tục tham gia hợp tác khu vực và quốc tế, duy trì môi trường hòa bình, ổn định, kiểm soát dịch bệnh, thúc đẩy phục hồi và phát triển bền vững.

Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đề nghị ASEAN-Trung Quốc thúc đẩy hợp tác kinh tế, nhanh chóng khôi phục hàng không, du lịch, các chuỗi sản xuất, cung ứng của khu vực, tạo thuận lợi di chuyển an toàn của người dân, doanh nhân.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng bày tỏ mong muốn Trung Quốc, với vị thế của mình, hỗ trợ ASEAN phát huy vai trò trung tâm, củng cố lòng tin chiến lược, kiến tạo môi trường hữu nghị, ổn định, thuận lợi cho hợp tác cùng phát triển.

Thủ tướng tái khẳng định lập trường của ASEAN về Biển Đông và cũng đề nghị cần thực hiện nghiêm túc, đầy đủ Tuyên bố DOC, đẩy mạnh thương lượng xây dựng Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC) hiệu lực, hiệu quả, thực chất, phù hợp luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, vì một Biển Đông hòa bình, ổn định, hữu nghị và hợp tác, phục vụ lợi ích chung là hòa bình và ổn định trong khu vực và trên thế giới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt Kỷ niệm 30 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc

Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ tham dự Hội nghị cấp cao đặc biệt Kỷ niệm 30 năm quan hệ ASEAN-Trung Quốc

Thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao.

Những dấu ấn đậm nét của Việt Nam trong ASEAN

Những dấu ấn đậm nét của Việt Nam trong ASEAN

Dù với vai trò là Chủ tịch ASEAN 2020 hay là thành viên, Việt Nam luôn tích cực, trách nhiệm và chủ động trong Hiệp ...

Xem nhiều

Đọc thêm

Hoa hậu Hoàn Vũ Ngọc Châu qua lời kể của mẹ và chị gái

Hoa hậu Hoàn Vũ Ngọc Châu qua lời kể của mẹ và chị gái

Baoquocte.vn. Trong mắt chị gái, Hoa hậu Hoàn vũ Ngọc Châu là một người mạnh mẽ, kín tiếng.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2022 đạt 7,72%, lạm phát kiểm soát ở mức phù hợp

Tăng trưởng kinh tế Việt Nam quý II/2022 đạt 7,72%, lạm phát kiểm soát ở mức phù hợp

Baoquocte.vn. Tăng trưởng kinh tế Việt Nam tăng 7,72% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn tốc độ tăng của quý II các năm trong giai đoạn 2011-2021
Bulgaria ra hàng loạt quyết định cứng rắn liên quan Nga: Trục xuất, cắt giảm nhân viên ngoại giao, đóng cửa lãnh sự quán

Bulgaria ra hàng loạt quyết định cứng rắn liên quan Nga: Trục xuất, cắt giảm nhân viên ngoại giao, đóng cửa lãnh sự quán

Baoquocte.vn. Bulgaria thông báo quyết định trục xuất 70 nhân viên ngoại giao Nga vì phát hiện những người này thực hiện công việc chống lại lợi ích của Sofia.
Việt Nam tái khẳng định ủng hộ lời kêu gọi ngừng bắn toàn cầu của Tổng thư ký Liên hợp quốc

Việt Nam tái khẳng định ủng hộ lời kêu gọi ngừng bắn toàn cầu của Tổng thư ký Liên hợp quốc

Baoquocte.vn. Để thúc đẩy ngừng bắn, cần tăng cường việc tuân thủ các Nghị quyết 2532, 2565 và các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
Bùi Lan Hương phim 'Em và Trịnh': Khi hóa thân thành cô Khánh Ly, tôi khóc, cười với nỗi đau của nhân vật

Bùi Lan Hương phim 'Em và Trịnh': Khi hóa thân thành cô Khánh Ly, tôi khóc, cười với nỗi đau của nhân vật

Baoquocte.vn. Bùi Lan Hương gây ấn tượng mạnh trong phim Em và Trịnh khi hóa thân thành danh ca Khánh Ly.
Covid-19 trở lại sau 51 ngày 'sạch bóng', Thủ tướng Campuchia gửi thông điệp khẩn trong đêm

Covid-19 trở lại sau 51 ngày 'sạch bóng', Thủ tướng Campuchia gửi thông điệp khẩn trong đêm

Baoquocte.vn. Các ca mắc Covid-19 đã xuất hiện trở lại ở Campuchia sau 51 ngày liên tục không ghi nhận ca dương tính nào, tính đến đêm 28/6 vừa qua.
Canada dang tay giúp châu Âu từ bỏ khí đốt Nga

Canada dang tay giúp châu Âu từ bỏ khí đốt Nga

Baoquocte.vn. Thủ tướng Đức và người đồng cấp Canada đã tiến hành hội đàm để thảo luận về hợp tác song phương, trong đó có vấn đề khí đốt.
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Vương quốc Anh

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ thăm Đại sứ quán và gặp gỡ cộng đồng người Việt tại Vương quốc Anh

Baoquocte.vn. Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng, cuộc gặp mặt này có thể coi như một cuộc tiếp xúc cử tri.
Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Triệu chứng của người nhiễm biến thể Omicron BA.5

Baoquocte.vn. Dòng virus BA.5 thuộc biến thể Omicron chủ yếu tác động tới đường hô hấp trên, khiến người bệnh sốt, ớn lạnh, mất khứu giác, ho, nghẹt mũi, sổ mũi…
XSDN 29/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 29/6/2022. KQXSDN thứ 4

XSDN 29/6, kết quả xổ số Đồng Nai hôm nay 29/6/2022. KQXSDN thứ 4

Baoquocte.vn. XSDN 29/6. Trực tiếp kết quả xổ số Đồng Nai nhanh nhất hôm nay - XSDN 29/6/2022. KQXSDN. Ket qua xo so dong nai
Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Báo chí Campuchia lan tỏa thông điệp về tình hữu nghị truyền thống với Việt Nam

Baoquocte.vn. Nhân dịp 55 năm quan hệ Việt Nam-Campuchia, truyền thông ‘xứ Chùa Tháp’ đã có nhiều bài viết lan toả thông điệp về tình hữu nghị truyền thông giữa hai nước.
Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Vụ việc Kaliningrad: Lithuania có lẽ không lường hết những gì Nga có thể 'phản đòn'

Baoquocte.vn. Phong tỏa hoạt động vận tải hàng hóa tới tỉnh Kaliningrad của Nga, Lithuania đang đối mặt với nhiều hậu quả khó lường.
Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Xung đột Nga-Ukraine sẽ đi vào kịch bản tồi tệ nhất nếu NATO làm điều này

Baoquocte.vn. Trường hợp NATO triển khai máy bay không người lái tại Ukraine được dự báo sẽ đẩy xung đột Nga-Ukraine lên mức đỉnh điểm.
Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Quan hệ với ASEAN là trụ cột trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ

Baoquocte.vn. Hội nghị đặc biệt Ngoại trưởng ASEAN-Ấn Độ đã góp phần nâng cấp quan hệ hai bên lên tầm cao mới.
ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

ASEAN-Ấn Độ đề cao chủ nghĩa đa phương và hợp tác khu vực trước 'những cơn gió ngược địa chính trị'

Baoquocte.vn. Ấn Độ và ASEAN đều nhấn mạnh vai trò của chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế để giải quyết các thách thức toàn cầu.
Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Trung Quốc tuyên bố mở rộng hoạt động quân sự ở Thái Bình Dương: 'Tiền trảm hậu tấu' và ý đồ đằng sau

Baoquocte.vn. Trung Quốc đang đặt nền móng cho một căn cứ quân sự ở quần đảo Solomon và có thể hiện thực hóa nó bất kỳ lúc nào.
Phiên bản di động